Had u al gehoord van het bezoek van de Israëlische premier Netanyahu aan de Verenigde Arabische Emiraten, op 26 maart? Beide landen hebben sinds 2020 normale relaties, onder de hoede van de Bijbelse aartsvader Abraham, en sindsdien waren ook andere Israëlische (ex)premiers er op bezoek geweest; Bennett en Lapid. Het was al bekend dat Israël er luchtverdediging inclusief militairen heeft gestationeerd tegen Iraanse projectielen. Dus het interessante aan dat bezoek dat Netanyahu vorige week publiek maakte, was dat de Emiraten het meteen en met kracht ontkenden. „Een verzinsel van zijn zieke fantasie”, wist de Emiraatse commentator Abdulkhaleq Abdulla.
Netanyahu is wegens de vernietigingsoorlog in Gaza extreem impopulair in de Arabische wereld en dat weet hij best. Waarom de gastheren zo in verlegenheid brengen? Voor eigen gewin in de komende verkiezingen, was de opinie in Israël. Zich als internationale staatsman presenteren, hoewel daar gezien de woedende Emiraatse reactie veel op valt af te dingen.
Maar belangrijker is het bericht van de Financial Times, dat temidden van de Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran Saoedi-Arabië met Arabische en Europese vrienden praat over een non-agressiepact met Iran. Ik weet, er waren juist berichten over een Saoedische aanval op Iran, maar ten eerste; kloppen die? En ten tweede hoeft het een niet met het ander in strijd te zijn. Iran is een gewonde en gevaarlijke buur en die wil je liever koest hebben tegen de tijd dat de oorlog ooit voorbij is en president Trump zich op een ander doel richt. Volgens de Financial Times is het model het Helsinki-proces van de jaren zeventig dat de post-Koude-Oorlogse spanningen kalmeerde. Dus grenzen erkennen, economische samenwerking en andere vertrouwenwekkende maatregelen.
Volgens de FT vinden veel Europese landen het een goed idee; die weten dat het werkt en prefereren eveneens een non-agressief Iran. Een Arabische diplomaat wordt geciteerd die zegt dat ook de meeste Arabische en islamitische landen, inclusief Iran, er wel iets in zien. U kunt zich afvragen, en dat doe ik ook, of de Emiraten zich hierbij zullen willen voegen, die immers steeds meer een rivaal van Saoedi-Arabië zijn, en anti-Iran. Laat staan Israël, dat juist meer agressie tegen dit Iran ambieert.
Of Amerika.
Nu ga ik heel somber worden. Er kan wel gespeeld worden met een non-agressiepact, maar komt er überhaupt wel een einde aan de oorlog? Ja, wel aan de huidige oorlogsronde. De afgelopen dagen is weer veel gespeculeerd over nieuwe Amerikaanse aanvallen. Maar daarna volgt vast een vergelijk, over ten minste een deel van de onderwerpen die de afgelopen weken door Trump aan de orde zijn gesteld. Ik noem maar Irans nucleaire programma, zijn raketten (die er volgens de Amerikaanse inlichtingendiensten gewoon nog zijn), zijn aanspraken op de Straat van Hormuz natuurlijk, en zijn dienstbare milities in het buitenland. Trump heeft het ook gehad over een nieuw regime, maar met het oude regime gaat hij die deal sluiten. Trump heeft tenslotte geen enkele moeite met autoritaire regimes, hoe repressief ook.
Maar ik bedoel dat na deze ronde onvermijdelijk een volgende ronde komt, voor een aanvullend akkoord, en een volgende. Net zoals op de twaalfdaagse oorlog van vorig jaar juni de huidige ‘kleine excursie’ (Trumps woorden) volgde. Omdat Iran niet zomaar een tegenstander is, een Venezuela bijvoorbeeld, maar een Vijand. Dat gaat terug op de Iraanse islamitische revolutie van 1979 en de traumatische vernedering van de bezetting van de Amerikaanse ambassade en gijzeling van meer dan vijftig Amerikanen, 444 dagen lang, die weigert te worden vergeten. Grote Satan Amerika? Bomb, bomb, bomb Iran, zong presidentskandidaat John McCain in 2007 in zijn verkiezingscampagne de Beach Boys na en dat heeft nog steeds de voorkeur. In de Amerikaanse politiek en media blijft Iran per definitie een gevaarlijke schurkenstaat die mores moet worden geleerd.