Voetbaldrama De fanatieke voetballer Roy Keane brak met de gemoedelijke bondscoach Mick McCarthey van het Ierse elftal in de aanloop naar het wereldkampioenschap voetbal 2002, wat een onderhoudende clash van ego, stijl en benadering oplevert.
De Ierse sterspeler Roy Keane, gespeeld door Éanna Hardwicke, tijdens een training in dramafilm 'Saipan'.
Saipan. Regie: Lisa Barros D’Sa en Glenn Leyburn. Met: Steve Coogan, Éanna Hardwicke, Peter McDonald. 91 min.
Te zien in de bioscoop.
In de proloog en epiloog van Saipan zien en horen we nieuwsflitsen en radioberichten uit 2002 over het onderwerp van deze sportfilm: de botsing tussen de Ierse sterspeler Roy Keane en Mick McCarthy, de coach van het Ierse voetbalelftal. Het resultaat van hun hoog oplopende ruzie wordt ook al onthuld: Keane vertrekt uit het trainingskamp in Saipan en doet niet mee aan het wereldkampioenschap voetbal in Zuid-Korea en Japan. Heeft hij het land verraden of is hij een held? Nederlandse voetbalfans volgden de controverse indertijd met verhoogde interesse: het Ierse elftal had Oranje in de voorronde uitgeschakeld.
Iemand op de radio vraagt zich af of de hysterie na Keanes controversiële besluit vergelijkbaar is met de gekte rond de dood van prinses Diana. Deze pakkende proloog vraagt impliciet aan de toeschouwer wiens kant hij/zij zal kiezen. Voor wie heb je meer begrip, de opvliegende Keane of de gemoedelijke McCarthy? Een montage van beiden – McCarthy is een oud-voetballer – laat zien dat zij op het veld geen lieverdjes zijn en waren. McCarthy schuwde vreselijke overtredingen niet, Keane is een driftkikker.
Aan de vooravond van het FIFA-wereldkampioenschap is de geblesseerde Keane,in de film indringend gespeeld door Éanna Hardwicke, fanatiek aan het revalideren. McCarthy, uiterlijk onbewogen neergezet door Steve Coogan, bereidt zich thuis voor op de reis naar Japan, maar praat met zijn vrouw ook over het schilderen van het afgebladderde hek. Scènes die de kern van Saipan aankondigen, obsessief perfectionisme versus een laissez-faire benadering.
Als het Ierse elftal zich zonder de geblesseerde Keane weet te kwalificeren, organiseert de Ierse voetbalbond een trainingskamp op Saipan, de laatste stop voordat ze Japan aandoen. Saipan is het eiland dat in de Tweede Wereldoorlog gebruikt werd als basis voor het afvuren van de atoombom op Hiroshima. Het is er desolaat, droog en heet. Als het Ierse team zijn intrek neemt in het gehorige hotel, blijkt de airco te haperen en het ontbijt ondermaats. Tot overmaat van ramp is het trainingsveld bezaaid met stenen en zijn er geen voetballen.
De hele situatie zet Roy Keane op scherp, de kijker heeft dan ook al gehoord dat hij en McCarthy in het verleden een aanvaring hadden. Bovendien is McCarthy een Engelsman, dus is hij wel geschikt om Ierland te representeren? Keane verwijt McCarthy incompetentie en de Ierse voetbalbond onprofessioneel gedrag, McCarthy benadrukt dat hij zijn best doet en dat alles wel op zijn pootjes terecht komt.
Steve Coogan als de Ierse bondscoach Mick McCarthy (l.) en Éanna Hardwicke als Roy Keane.
Als hun als een bokswedstrijd gefilmde conflict tot uitbarsting komt, is het niet alleen een botsing van ego’s en temperamenten, maar draait het ook om kwesties als individu versus team en plezier versus gedrevenheid. Hoe ver ga je om te winnen? Een thematiek die in allerlei variaties langskomt, maar misschien net te dun is voor een speelfilmlengte. En krachtige authentieke nieuwsbeelden aan begin en eind van het op zich onderhoudende Saipan suggereren dat een documentaire van een uur ook wel had volstaan.