Dag 6: De centraal schriftelijke eindexamens in het voortgezet onderwijs zijn op stoom. De Volkskrant doet twee weken dagelijks verslag.
Niet de thema’s zijn het probleem in het vmbo-examen maatschappijkunde, zegt Sophie Straat (artiestennaam van Sophie Schwartz), maar de taal waarmee er over die thema’s wordt gesproken. De protestzangeres heeft het examen net grondig doorgenomen. Nu overheerst bij haar de schrik.
Het begon volgens Sophie Straat met de eerste vraag, over hoeveel zetels het kabinet-Schoof tekortkwam in de Eerste Kamer voor een meerderheid. ‘Dat is meer een rekensom dan een kritische vraag.’
Of neem vraag 14, over een tekst over de dader en het slachtoffer van een overval. ‘Dat kan zo interessant zijn om het over te hebben, wie dader en wie slachtoffer is in de maatschappij. In de tekst gaat het over de traumatische jeugd van de verdachte, maar de vragen gaan vooral over strafmaatregelen.’
Dieptepunt vond Sophie Straat een tekst over een foto van de dochter van de president van Kameroen waarop zij zoent met een vrouw, en dat dat illegaal is in dat land. ‘Welke grondrechten die in Nederland wel gelden, gelden in Kameroen niet?’, luidt de vraag. Sophie Straat: ‘Weer wordt Nederland voorgeschoteld als de norm van de vrijheid. Geen vraag over de discriminatie van queers in ons eigen systeem. Dat bestaat niet in dit examen.’
‘Er zit een logica in van: problemen bestaan, en daar zijn maatregelen voor. En goede burgers moeten het systeem kennen. Leerlingen leren hier het systeem, en niet het systeem te bevragen.’
Zelf deed Sophie Straat nooit centraal examen: dat hoefde toen nog niet op de kunstzinnige montessorischool in Amsterdam waar ze naartoe ging. Maatschappijleer sloot ze af met een discussie met docenten over een zelfgekozen thema: het gedoogbeleid van drugs, in haar geval.
Dat had ook nadelen, zegt ze. ‘Nog steeds heb ik het idee dat ik bepaalde algemene kennis mis. Maar het heeft er misschien ook voor gezorgd dat ik de dingen meer bevraag, en dat ik het systeem niet voor lief neem.’
Het fragment (uit het nummer Bumaye van de Nederlandse rapper Typhoon, red.) komt uit het refrein. In de uitwerkbijlage is het ritme van de zin: ‘Mensen zeggen me: Typhoon bumaye.’ onvolledig afgedrukt.
Noteer het ritme van de tekst ‘Typhoon bumaye’.
(Muziek, havo)
Volg je een opleiding aan mbo, hbo of universiteit? Sluit dan gratis een digitaal abonnement af op de Volkskrant via volkskrant.nl/studenten
Source: Volkskrant