is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
Wie ‘te kust en te keur’ neerpent, of ‘van een leien dakje gaan’ schrijft, is eigenlijk schatplichtig aan dichter P.C. Hooft. En als in een van de Kwesties ‘iemand zijn handen in onschuld wast’ – hetgeen in de top van het bedrijfsleven nogal eens gebeurt – zouden auteursrechten moeten worden afgedragen aan het Vaticaan dat zich de copyrights van de vier evangelisten wel zal hebben toegeëigend.
De grens tussen creativiteit en plagiaat is nogal subjectief. Wie iets pikt uit één bron, schendt het auteursrecht. Maar wie het uit vele bronnen haalt, zoals AI (artificiële intelligentie) in veel gevallen doet, gaat vrijuit. Ten slotte zijn alle nieuwe ideeën geïnspireerd op bestaande ideeën.
Onderzoekers van Stanford University in de VS berekenden dat een derde van alle nieuwe websites door AI wordt gemaakt. Van alle nieuwe content op internet wordt volgens marktonderzoeksbureau Graphite meer dan de helft aangeleverd door AI. Dat zijn verontrustende getallen.
Il Foglio AI is een Italiaanse krant die uitsluitend met AI wordt gemaakt. De krant werd in maart vorig jaar gelanceerd als insteek van vier pagina’s bij de gewone krant Il Foglio. Het was toen een experiment voor een maand, maar inmiddels bestaat de krant al vijftien maanden. Alle artikelen, intro’s, koppen en zelfs foto-onderschriften zijn door AI gegenereerd. Het werk van de journalist blijft beperkt tot het geven van de instructies – of het maken van de prompts.
In Nederland ontstond vorige week veel ophef over de duizenden boeken die de 28-jarige uitgever Andries Herremans in Hendrik-Ido-Ambacht met AI heeft gemaakt. Die verschijnen volgens Trouw massaal op verkoopsites, zonder AI-vermelding. Er zouden veel fouten in staan, zoals de bewering in een Texelse reisgids dat Tesselaars massaal lamsvlees eten. De Auteursbond heeft de uitgeverij, die tien boeken per dag publiceert met omineuze titels als Poepëzie – gedichten over poep – en Boomklimmen voor volwassenen, beschuldigd van diefstal en oneerlijke concurrentie.
Mogelijk is het een achterhoedegevecht, omdat het nauwelijks te bewijzen is op welke bron de passages zijn gebaseerd. Niet alleen teksten maar ook muziek en video’s worden met AI gemaakt. Wie bijvoorbeeld een parachutesprong maakt en het filmpje op internet plaatst, moet er tegenwoordig bij vermelden: ‘Niet met AI gemaakt.’
Als in de toekomst AI zich baseert op andere AI-content, is de oorspronkelijke bron helemaal niet meer te vinden. Nu hoeven papieren kranten niet te hoog van de toren te blazen. Vorige week viel De Telegraaf nog lelijk door de mand toen columnist Sander Schimmelpenninck ontdekte dat zeventig ingezonden brieven in die krant waren geschreven door een niet-bestaand persoon.
Maar papieren titels kunnen ter verantwoording worden geroepen. Er zijn eindredacteuren, hoofdredacteuren, ombudsmensen, mediarubrieken en lezers zoals Schimmelpenninck die de maker op de vingers kunnen tikken. Daar zijn AI-schrijvers ongevoelig voor.
Volgens het onderzoek van Graphite wordt 86 procent van de meest opgezochte informatie via Google nog altijd door mensen gemaakt. Zoekmachines geven de voorkeur aan originele menselijke gedachten en invalshoeken.
Totdat AI, om een uitdrukking van Hooft te gebruiken, ook daarbij ‘de lakens gaat uitdelen’.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant