Dag na dag gaan de protesten tegen de asielopvang door in Loosdrecht. Ondertussen ging wel de avondvierdaagse met honderden kinderen op pad. ‘Zelfs het schoolplein is gepolariseerd.’
Toine Heijmans is verslaggever en columnist van de Volkskrant. Daarnaast is hij romanschrijver.
Zelfs de avondvierdaagse krijgt het voor de kiezen, dat gekoesterde toonbeeld van Hollandse saamhorigheid: vrolijk, onschuldig, liedjes, medailles – het staat haaks op de grimmigheid die in Loosdrecht ook de sfeer bepaalt. Woedende asieldemonstranten en wandelende kinderen hebben niets met elkaar te maken, maar lopen deze week wel rakelings langs elkaar.
Zo vaak vergaderde het bestuur van de avondvierdaagse nog nooit, over vragen die eigenlijk te groot zijn voor hun vrijwilligerswerk. Kan het wel doorgaan? Is het veilig? Moeten de routes bijgesteld? Wat als ouders hun kinderen T-shirts aantrekken met ‘azc weg ermee’ – die geruchten gaan.
Vroeg op maandagochtend zit bestuurslid Bart Christ (routes en verkeersregelaars) thuis aan tafel bij penningmeester Richard Kamsteeg; laptop open, nee, geen nieuws, gelukkig. Maar de dag is lang en onvoorspelbaar; de start is pas om zes uur. Eén school heeft al afgezegd; hopen dat het daarbij blijft.
En onderwijl maar mediaverzoeken beantwoorden, Richard is er volleerd persvoorlichter van geworden. ‘De avondvierdaagse is a-politiek,’ zegt hij, ‘het gaat echt om het wandelen.’ Straks arriveren de cameraploegen en een straalwagen, alsof het normaal is.
Niets is meer normaal in Loosdrecht, ook daarom houden ze vast aan hun avondvierdaagse. Richard Kamsteeg heeft een administratiekantoor en wat hij veel hoort: dorpelingen die hun mening maar achterwege laten, bang om iets te zeggen. Vier weken protest en geweld tegen de tijdelijke asielnoodopvang in het gemeentehuis heeft ‘polarisatie en angst’ opgeleverd in een dorp dat zichzelf nog echt een dorp vindt. ‘Zelfs het schooplein is gepolariseerd.’
Bart Christ is kraanmachinist en heeft zoals veel geboren Loosdrechters een bijnaam (‘spike’, te lang verhaal om uit te leggen), en vertelt dat de meeste asieldemonstranten gewoon uit het dorp komen. Ze vinden het gemeentehuis een ‘mega-ongelukkige locatie’ voor ‘alleenstaande mannen die niemand wil hebben’.
En dan de manier van doen: ‘Het was een soort overval.’ De burgemeester maakte excuses, maar Bart verwacht dat de protesten blijven ‘tot de opvang weg is’. Tegelijkertijd was er afgelopen weekend opnieuw een tegendemonstratie, die opnieuw veel Loosdrechters trok, mensen die juist voor asielopvang zijn – dat is de scheidslijn in het dorp.
‘Maar zullen we het over de avondvierdaagse hebben?’
1.600 kinderen, 40 vrijwilligers, 12 scholen en een groep rolstoelers uit het verpleeghuis, vier avonden. De zes wandelroutes moesten in allerijl aangepast, want de kinderen liepen langs het gemeentehuis, een bunkerachtig gebouw waar ambtenaren en bezoekers zich door hekwerk en security moeten wringen, en waar de dagelijkse demonstraties een plek hebben gekregen op een veldje aan de overkant van de weg. Er wonen nu vijftien asielzoekers. Het is geen tien minuten lopen naar het schoolplein waar de avondvierdaagse begint.
Op 7 mei kwam het bestuur voor het eerst bijeen voor spoedoverleg, na het geweld en de brandstichting. Pas twee dagen voor de start hakten ze de knoop door. Gemeente, politie en justitie gaven geen negatief advies, dus de afweging was aan henzelf. En die moest unaniem zijn, ‘want we willen wel met elkaar verder’. Dus bedachten ze een ‘afwegingskader’, zegt Richard, ‘alles is afgewogen tot een volmondig ja.’
Daarna moesten de routes en oversteekplaatsen aangepast, ‘alles was al geprint en gecommuniceerd’, daarna moest uitgezocht wat te doen met politieke uitingen (gelukkig staat er in de algemene voorwaarden van de wandelbond dat het sowieso verboden is). Bart: ‘Maar steeds weer moet je dus communicatie opzetten naar de scholen toe.’ De website kreeg een speciale pagina: ‘maatregelen 2026’. Kom niet met de auto, er geldt een noodverordening. Neem alternatieve fietsroutes die het gebied mijden. Kinderen die niet mee kunnen doen omdat hun school afhaakt, krijgen het inschrijfgeld terug.
Politiewagens met gepantserde ruiten. Klaar-overende ouders die zeggen: ‘Ik ben niet bang hoor, er gebeurt vast niks.’ De gemeentewoordvoerder die zegt: ‘De demonstranten hebben niets tegen kinderen’, maar ook dat de politie ‘altijd kan opschalen’.
Richard: ‘Het is best pittig.’
Bart: ‘Niemand wil dit eigenlijk.’
Richard: ‘We zijn maar een lokaal evenementje.’
Defend-hoody’s
Wat miezen ze nou bij die avondvierdaagse, zeggen de eerste demonstranten die aan het begin van de avond bij het gemeentehuis arriveren, ze dragen zwarte Defend-hoody’s en komen uit de buurt. ‘Wij doen dit júíst voor de kinderen.’ Twee rijden elke avond uit IJmuiden naar Loosdrecht. ‘Je kunt wel zeggen: we doen het een avondje niet vanwege de kinderen, maar het gaat om hún toekomst.’ In coronatijd ging hun vertrouwen in de overheid verloren, dit gaat over veel meer dan asielzoekers alleen: ‘Hier begint de opstand.’ Ze vinden niet dat het een agressieve sfeer geeft, ‘wij zijn niet agressief’.
Onderwijl staat Richard op het schooplein de pers te woord, hij draagt een oortje.
De avond brengt zacht weer, de tocht zet zich in beweging, ouders haasten zich om op tijd te zijn, alles is zoals het hoort. Hollandse saamhorigheid. Opgelucht bestuur: hun werk was niet voor niets.
Maar aan het demonstrantenhek staat ook een moeder met twee zoontjes. Ze komen uit Hilversum en zijn hier elke avond tot tien uur, en de jongste vertelt over het ingrijpen van de ME en over ‘romeo’s’, en hoe hoe het vuur van de struiken hoog de bomen in joeg toen het protest uit de hand liep, vorige week.
Ach, die avondvierdaagse heeft hier geen last van, zegt een man in een Defend-hoody, ‘dat wordt weer zo geframed’. Hij noemt de directeur van de school die zich terugtrok een watje. En als een automobilist ‘fascisten!’ schreeuwt door zijn opengedraaide raampje: ‘haha, dat is er een van ons.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant