Commissariaat voor de Media waarschuwt dat sociale media het moeilijker maken voor Nederlanders om vrij en goed geïnformeerd een mening te vormen. In een vandaag gepubliceerd verkennend rapport stelt de toezichthouder dat algoritmische feeds op platforms als TikTok, Instagram en X het publieke belang onder druk zetten.
Volgens het commissariaat halen vooral jongeren hun nieuws steeds vaker van sociale media, waar een geautomatiseerd systeem bepaalt wat zij te zien krijgen. Die algoritmes belonen opvallende en controversiële inhoud die veel aandacht trekt, ook als die informatie onbetrouwbaar is. Gebruikers hebben daarbij maar beperkt zicht op én controle over hoe hun feed wordt samengesteld.
In het rapport worden ook maatregelen van platforms zelf genoemd die de zichtbaarheid van informatie beïnvloeden. Zo verwijst het commissariaat naar praktijken als shadowbanning, waarbij berichten of accounts wel online staan, maar onduidelijk is voor gebruikers dat ze door minder mensen worden gezien. Tegelijkertijd zijn de instellingen om feeds aan te passen vaak beperkt of moeilijk vindbaar.
De toezichthouder uit verder zorgen over de rol van de eigenaren van socialemediaplatforms, die zich kunnen bemoeien met welke inhoud wordt versterkt of afgezwakt. Volgens het rapport zijn deze feeds daarmee "aantoonbaar riskant voor de democratie", omdat ze sturen welke bronnen burgers zien en welke stemmen in het publieke debat doorklinken. Dat kan bijdragen aan meer verdeeldheid en terugtrekking in eigen gelijkgestemde informatiebubbels.
Het commissariaat waarschuwt dat algoritmes polariserende, extreme of misleidende berichten kunnen versterken, wat de betrouwbaarheid van de nieuwsvoorziening ondermijnt. De snelle opkomst van door AI-gegenereerde content vergroot dat risico, omdat het nog lastiger wordt om feitelijke informatie en manipulatieve inhoud van elkaar te onderscheiden.
Met het rapport wil het Commissariaat voor de Media het debat over de maatschappelijke invloed van platformbedrijven aanjagen en een basis leggen voor scherper beleid en toezicht. Er bestaat volgens de organisatie al veel Europese wetgeving die mogelijkheden biedt om feeds “gezonder” te maken. De toezichthouder roept beleidsmakers, andere toezichthouders en betrokken partijen op om die regels beter te gebruiken en strenger te handhaven, zodat vrije en geïnformeerde meningsvorming online beter beschermd wordt.
Of bij die vrije en geïnformeerde meningsvorming ook het vergaren van niet-gesanctioneerde berichten hoort zal moeten blijken.
Afbeelding: ChatGPT Image 2 / FOK.nl
Source: Fok frontpage