Progressief Nederland-leider Jesse Klaver wil nog deze week in debat met premier Rob Jetten over de aanhoudende sfeer van intimidatie en agressie rond asielzoekerscentra. ‘Tegen oproepen tot geweld moeten we een democratische dijk opwerpen, van links tot rechts.’
is chef van de politieke redactie.
Voormalig PVV’er Markuszower zei vorige week in een interview dat ‘met maximaal geweld’ moet worden voorkomen dat asielzoekers uit Gaza naar Nederland komen. Klaver heeft zich in het weekend verbaasd over Jettens reactie op Markuszowers uitspraken.
De premier zei dat het ‘totaal ongepast en onbegrijpelijk is dat een politicus geweld goedpraat’. Maandagavond voegde hij daar aan toe dat politieke samenwerking met Markuszower, in de Kamer aanvoerder van een zevenkoppige fractie, ‘echt moeilijker’ wordt als die niet duidelijker terugkomt op zijn woorden. De premier sloot die samenwerking echter niet uit.
‘Te laat en te slap’, zegt Klaver over Jettens statement.
U loopt al een tijd mee in de politiek en hebt al veel gehoord en gezien, zeker in de asieldebatten. Wat is er dit keer anders?
‘Wat we nu in Nederland zien, van de rellen in Loosdrecht tot de vuurwerkbom bij het D66-partijkantoor, heeft allemaal te maken met antidemocratische krachten. Die proberen onze democratie onder druk te zetten. Daartegen moeten we ons wapenen. En met alle politieke meningsverschillen die er zijn, lukt dat meestal ook aardig. Dan trekken we in elk geval de strakke lijn dat geweld niet acceptabel is.
‘Markuszower laat die lijn nu los. Dat gaat te ver. Er zijn meer politici die geweld goedpraten in hun reacties op de gebeurtenissen. Dat zijn die ja-maar-reacties. Maar Markuszower gaat zelfs nog een stap verder en roept op tot geweld. Dit is een antidemocratische kracht en daartegen moeten we een democratische dijk opwerpen, van links tot rechts. Dat vraagt van een premier dat hij daarin het voortouw neemt. En dan niet halfbakken. Dit mag niet worden genormaliseerd.’
Wat verwacht u van de minister-president?
‘Dat hij luid en duidelijk zegt: met deze fractie doen wij geen zaken.’
Jetten zegt dat hij hoopt op zelfreflectie van Markuszower. Die zegt nu, op zijn beurt, dat hij zich onhandig heeft uitgedrukt.
‘Hoe had hij het handiger moeten formuleren dan? Dat alleen een bepaald type geweld tegen Palestijnse asielzoekers is toegestaan? De enige manier waarop hij dit had kunnen nuanceren, was door het terugnemen van zijn woorden, maar dat heb ik hem niet horen doen.
‘Laten we niet normaliseren wat niet normaal is. Er luisteren mensen mee, hè. Die denken: hé, als ik van de politiek geweld mag gebruiken, ga ik dat maar eens doen.’
Het lijkt erop dat Jetten alle lijntjes wil openhouden. Hij komt in beide Kamers nogal wat zetels tekort om het regeerakkoord aan meerderheden te helpen. Hij kan die zeven zetels van Markuszower misschien goed gebruiken.
‘Dit kabinet is op zoek naar steunpilaren om de dag door te komen, om te overleven. Maar om dan structurele samenwerking te zoeken met een partij die oproept tot geweld, dat past niet. Stemmen zijn stemmen, als Markuszower het kabinetsbeleid steunt, kan Jetten daar uiteraard niets aan doen. Maar dit kabinet is bijvoorbeeld onlangs, toen het ging om de verhoging van de AOW-leeftijd, actief naar Markuszower toegegaan om te onderzoeken of er kon worden samengewerkt. Dan sta je dus ook open voor onderhandelingen. Dat is echt iets anders.’
Het kabinet zal ook nog om uw steun komen vragen. Stel dat de premier zich niets van u aantrekt en gewoon met Markuszower om tafel gaat, wat betekent dat dan voor uw eigen houding tegenover samenwerking met het kabinet?
‘Ik ga nu niet zeggen: als zij niet dit doen, dan doe ik dat. Dan wordt het meteen weer heel politiek. Het gaat mij nu om de principiële stellingname. Dit is een tijd die vraagt om leiderschap. Als het kabinet hier niet ondubbelzinnig helder over is, komen we vanzelf te spreken over wat dat betekent voor onze positie.’
Luister ook naar onze politieke podcast ‘De kamer van Klok’:
Source: Volkskrant