De ‘internationale noodsituatie’ in Congo en Oeganda is niet de eerste keer dat het ebolavirus een spoor van destructie trekt door de regio. Een selectie van de eerdere uitbraken.
is wetenschapsredacteur voor de Volkskrant. Hij schrijft over sterrenkunde, natuurkunde en ruimtevaart.
De eerst bekende uitbraak van het virus is in Congo, in de buurt van de rivier Ebola. Het virus krijgt later de officiële naam Orthoebolavirus zairense, beter bekend als het Zaïre ebolavirus.
De ziekte trekt een spoor van vernieling: van de 318 gemelde zieken komen er 280 mensen te overlijden, zo’n 88 procent. Ook in Groot-Brittannië is één besmetting, doordat een labmedewerker zichzelf per abuis prikt met een naald die is besmet na contact met monsters uit Congo.
In hetzelfde jaar is min of meer tegelijkertijd een tweede uitbraak, ditmaal in Soedan, waar een andere variant van het virus opduikt, dat de naam Orthoebolavirus sudanense krijgt, het Soedan ebolavirus. 284 mensen raken besmet, 151 van hen overlijden.
Wanneer een mijnmedewerker in januari 1995 in Congo verschijnselen krijgt van ebola, gaan in eerste instantie nog geen alarmbellen af. In de tussenliggende jaren is de ziekte slechts sporadisch in Afrika opgedoken. In 1995 begint de Zaïre-variant van het virus zich op steeds grotere schaal te verspreiden in de regio rond stad Kikwit.
Pas in april krijgt de regering van Congo de uitbraak in het vizier, wanneer steeds meer meldingen binnen komen van ‘bloederige diarree’. Oorspronkelijk denken de autoriteiten dat het gaat om besmettingen met de salmonella- of de shigellabacterie, die gelijksoortige verschijnselen veroorzaken.
De epidemie verspreidt zich via familieleden, en in eerste instantie ook in ziekenhuizen, al remt de verspreiding daar af nadat zorgmedewerkers voorzorgsmaatregelen hebben genomen, zoals het dragen van gezichtsmaskers en handschoenen. Bij deze uitbraak raken zover bekend 315 mensen geïnfecteerd, van wie er 254 overlijden.
In Oeganda duikt in 2007 voor het eerst een nieuwe variant op: Orthoebolavirus bundibugyoense, de Bundibugyo-variant die momenteel rondgaat. In totaal raken voor zover bekend 131 mensen besmet, er vallen 42 dodelijke slachtoffers.
In 2012 duikt de nieuwe variant opnieuw op, in dit geval in Congo. 38 mensen raken zover bekend uit laboratoriumtests besmet, 13 van hen overlijden.
In het westen van Afrika vindt de grootste uitbraak van ebola plaats. Zo’n 28.610 mensen raken voor zover bekend besmet met de Zaïre-variant, 11.308 mensen sterven. De uitbraak duurt meerdere jaren, en eindigt pas in juni 2016.
Tijdens deze uitbraak zijn de eerste trials met het nieuwe ebolavaccin, dat in latere uitbraken wordt ingezet om het aantal besmettingen tijdens uitbraken in te dammen.
In Congo waart de Zaïre-variant rond (64 gemelde gevallen, 45 dodelijke slachtoffers), en in Oeganda de Soedan-variant (12 bevestigde gevallen, 4 mensen overleden).
Alles over wetenschap vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant