De Italiaanse autoriteiten verdenken de Nederlandse kapitein van Sea-Watch 5, een schip dat op de Middellandse Zee bootvluchtelingen in nood redt en naar het vasteland brengt, van het faciliteren van illegale migratie. Hij werd vrijdag aangehouden in de Zuid-Italiaanse havenstad Brindisi.
Al langer bemoeilijkt Italië het functioneren van reddingsschepen van ngo’s, onder meer door het aanspannen van rechtszaken tegen de organisaties en het vasthouden van boten in havens. De regering van premier Giorgia Meloni vindt dat het werk van ngo’s als Sea-Watch mensensmokkelaars in de kaart speelt. De ngo’s zien hun werk juist als humanitair; ze redden levens van migranten op vaak niet-zeewaardige boten.
Dat de Italiaanse autoriteiten een strafrechtelijk onderzoek openen naar een specifiek bemanningslid van zo’n schip, is uitzonderlijk. Dat gebeurde voor het laatst in 2019, toen Carola Rackete, ook kapitein van een Sea-Watch-schip, zonder toestemming een vaartuig met geredde migranten de haven van het Italiaanse eiland Lampedusa invoer. Zij werd uiteindelijk niet vervolgd: de aanklager moest concluderen dat ze slechts haar plicht deed om mensenlevens te beschermen.
Vrijdag doorzocht de Italiaanse politie de Sea-Watch 5 in de haven van Brindisi, waar het schip eerder die ochtend met 166 geredde migranten aan boord was binnengevaren. De politie lichtte toen de kapitein in over de verdenking, doorzocht het schip en nam onder andere computers mee voor verder onderzoek.
Sea-Watch heeft ‘geen inzicht’ in waarom de politie juist nu en juist tegen deze kapitein een onderzoek start, zegt woordvoerder Giulia Messmer. De kapitein verblijft op het schip en zit niet in hechtenis.
Op 11 mei werd de Sea-Watch 5, nadat deze negentig migranten had gered van een boot in nood, nog beschoten door de Libische kustwacht. De kustwacht zou de boot hebben bevolen de migranten terug te brengen naar Libië, waar zij eerder die dag waren vertrokken, vertelde een ooggetuige aan Al Jazeera. Hieraan gaf het schip toen geen gehoor.
Volgens Moritz Baumgärtel, universitair docent migratierecht aan de Universiteit Utrecht, is het de Italiaanse autoriteiten in het verleden nooit gelukt om een individueel bemanningslid van een reddingsschip veroordeeld te krijgen. ‘Keer op keer bleek dat reddingswerkers niets crimineels deden.’
De regering Meloni zette de afgelopen jaren juist niet in op het strafrecht, maar op administratieve maatregelen. Daarmee verplichtte ze schepen bijvoorbeeld in afgelegen havensteden aan te meren, of dwong ze die maandenlang in havens te blijven. ‘Het is te vroeg om te spreken van een patroon, maar misschien wijst dit op een terugkeer naar criminalisering, omdat ook administratieve maatregelen de schepen niet blijken te stoppen.’
Baumgärtel denkt echter niet dat een strafrechtelijk onderzoek nu een andere uitkomst kan hebben dan alle voorgaande keren. ‘Dat neemt niet weg dat dit soort zaken de ngo’s veel geld en moeite kost, om ook nog maar te zwijgen van de mentale tol die dit eist bij deze reddingswerkers.’
Source: Volkskrant