is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
In Groningen zijn ze nooit op het idee gekomen om zich af te scheiden van Nederland; anders was de provincie nu het Koeweit van Europa geweest. De zeshonderdduizend inwoners hadden de dreiging van aardbevingen kunnen ontvluchten met een luxe optrekje in Monaco, Marbella of Gstaad.
In totaal heeft de Groningse gasbel Nederland 430 miljard euro opgeleverd. Nu is dat geld naar de Nederlandse staat gegaan (365 miljard euro) en naar de olieconcerns Shell en Esso (65 miljard euro).
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
De vier miljoen inwoners van de Canadese provincie Alberta, in het middenwesten van het enorme land (hoofdstad Edmonton, grootste stad Calgary), willen zich die kans niet laten ontglippen. Daar wordt in oktober mogelijk een onafhankelijkheidsreferendum gehouden; de benodigde handtekeningen zijn er.
In het noorden van Alberta bevinden zich uitgestrekte teerzanden die meer dan 165 miljard vaten olie bevatten – een van de grootste bewezen oliereserves ter wereld. Vermenigvuldig dat met 100 dollar per vat en er komt een duizelingwekkend bedrag tevoorschijn. Maar het productieproces is omstreden vanwege de hoge milieubelasting. Bij de winning van olie uit teerzanden worden drie tot vijf keer zoveel broeikasgassen uitgestoten als bij die van conventionele olie.
De federale regering onder leiding van premier Mark Carney hanteert strikte voorwaarden en vindt dat de baten naar het hele land moeten gaan. De separatistische beweging wil dat het geld vooral de bewoners van Alberta zelf ten goede komt.
Toen Carney een toenaderingspoging van Donald Trump afwees om het land aan de VS toe te voegen, zouden deze separatisten zelfs stiekem hebben gesproken met vertegenwoordigers van Trump. Die maakt het niet uit hoe olie uit de grond wordt gehaald, zolang het maar gebeurt.
Ook in de voorheen zo opstandige Franstalige provincie Quebec is onafhankelijkheid weer een discussiepunt geworden, nu het huidige bestuur daar zeer impopulair is. Canada kent populisten, hoewel Europa, dat het land graag aan de EU wil toevoegen, dat soms vergeet.
Zelfs in de VS zijn verschillende staten waar de roep om afscheiding geen taboe is, hoewel het grondwettelijk is verboden. Zo is er een onafhankelijkheidspartij in het grondstofrijke Alaska. In 2016, na de eerste verkiezingsoverwinning van Trump, ontstond in Californië de Calexit-beweging die de staat met zijn Silicon Valley wilde losmaken van de VS. In Hawaii en Texas zijn er activisten die de aansluiting van de staten bij de VS in de 19de eeuw betwisten, omdat die onrechtmatig zou zijn geweest. Hoe sterker de polarisatie, hoe fanatieker het separatisme.
Trump heeft een opstand veroorzaakt die zich nu tegen hem keert. Zoals Joegoslavië en de Sovjet-Unie uit elkaar vielen in de jaren negentig, kan het ook met Canada en de VS gebeuren. Tenslotte zijn het gekunstelde landen die door oorlog – ‘zonder ons hadden jullie Frans gesproken’, merkte koning Charles onlangs op – zijn gecreëerd. Of eigenlijk gestolen van de inheemse bevolking.
Misschien kunnen de premier van Canada en de president van de VS de separatisten nog afkopen. Anders resteert een versplinterd Noord-Amerika met rijke oliestaten en desolate industriestaten.
Kleine Koeweitjes versus kleine Cubaatjes.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant