President Donald Trump dreigt Iran opnieuw met militaire actie. Volgens berichten liggen plannen klaar voor zware bombardementen om Teheran tot concessies te dwingen, waaronder heropening van de Straat van Hormuz. Op de achtergrond speelt ook het naderende WK voetbal mee.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
Volgens Trump ‘tikt de klok voor Iran’. Na deze hint op nieuwe aanvallen steeg de olieprijs maandag opnieuw. De Amerikaanse president vergadert dinsdag voor de tweede keer met zijn nationale veiligheidsteam. Netanyahu komt maandag al bijeen met zijn belangrijkste veiligheidsministers en adviseurs.
Trump voerde zaterdag al topoverleg met zijn adviseurs hoe de patstelling met Iran moest worden doorbroken. Dit was uren na zijn terugkeer uit China. Tijdens dit bezoek hield hij zich op de vlakte over de vastgelopen onderhandelingen met Iran. Gesprekken tussen beide landen hebben tot dusverre niets opgeleverd, ondertussen blijft Iran de Straat van Hormuz blokkeren en de VS belemmeren het scheepverkeer van en naar Iran.
Na het gesprek met zijn veiligheidsteam dreigde Trump Iran het hele weekeinde met hervatting van de oorlog. Op vrijdag meldde de New York Times op basis van welingelichte bronnen dat de VS en Israël voorbereidingen troffen voor nieuwe militaire actie, mogelijk al deze week.
Het Pentagon zou plannen hebben opgesteld voor zware bombardementen op onder andere de Iraanse infrastructuur om Teheran tot concessies te dwingen, zoals heropening van de Straat van Hormuz. Andere opties zouden inname van het belangrijke olie-eiland Kharg zijn en een grootschalige commando-actie om Irans 440 kilo verrijkt uranium weg te halen. Dit zou zich deels bevinden in Isfahan. Soortgelijke opties werden eerder overwogen.
Op zijn sociale mediakanaal Truth Social plaatste Trump onder meer een kaart waarop te zien is hoe Iran vanuit alle buurlanden wordt aangevallen. Ook liet hij AI-beelden zien van aanvallen van Amerikaanse marineschepen en drones op snelle aanvalsbootjes van de Iraanse Revolutionaire Garde. ‘Bing, bing, gone’, is te lezen bij een post van een Amerikaanse torpedobootjager die een Iraanse drone vernietigt met een laserwapen.
Trump dreigde tijdens de oorlog ook met ongekend zware bombardementen op Iran, onder andere op de infrastructuur, maar hij ging nooit zo ver. Die dreigementen maakten deel uit van de opvoering van de druk om Iran te dwingen akkoord te gaan met zijn eisen.
‘Wij willen een akkoord bereiken’, aldus Trump zaterdag tegen de nieuwssite Axios. ‘Ze zijn nog niet waar we ze willen hebben. Ze zullen daarheen moeten bewegen, anders worden ze zwaar getroffen, en dat willen ze niet. Wij zullen ze veel harder treffen dan tot nu toe.’ Iran zei maandag te hebben gereageerd op een nieuw Amerikaans voorstel. Wat in dit voorstel staat, wilde het ministerie van Buitenlandse Zaken niet zeggen.
Op vrijdag leek Trump, die moet toezien hoe de woede onder de Amerikanen toeneemt over de stijging van de benzineprijs, bereid te zijn Teheran tegemoet te komen. Hij zei akkoord te gaan met stopzetting van de Iraanse uraniumverrijking voor twintig jaar, mits Teheran harde garanties geeft dat ze zich hieraan zal houden.
Tot nu toe eiste hij volledige stopzetting van de verrijking. Ook wil Trump dat de 440 kilo verrijkt uranium, die gebruikt kan worden voor kernwapens als het verder wordt verrijkt, wordt overgedragen aan de VS. Iran weigert deze uraniumvoorraad op te geven.
Ook eist Teheran opheffing van de Amerikaanse blokkade van Iraanse havens, beëindiging van de economische sancties, teruggave van Iraanse banktegoeden in het buitenland en erkenning van het recht van Teheran om de Straat van Hormuz te kunnen controleren. Trump zei vorige week dat hij het laatste voorstel van Iran onacceptabel vond en het meteen had ‘weggegooid’.
Iran lijkt geen enkele haast te hebben om de VS tegemoet te komen, zeker nu de ontevredenheid onder de Amerikanen over de oorlog met de dag toeneemt. Volgens het Pentagon hebben de wekenlange bombardementen sinds februari zo’n 25 miljard euro gekost. Als Trump besluit tot nieuwe, zware bombardementen dreigen de kosten niet alleen verder op te lopen, maar zal het arsenaal hightechwapens van de VS nog verder slinken.
Ook ziet Iran het WK-voetbal snel dichterbij komen. De vraag is of Trump, die groot belang hecht aan het WK dat grotendeels in de VS plaatsvindt, over drie weken nog verwikkeld wil zijn in een omstreden oorlog met Iran.
Teheran waarschuwde Trump zondag de oorlog niet te hervatten. ‘De wanhopige Amerikaanse president moet weten dat als zijn dreigementen worden uitgevoerd en de islamitische republiek Iran opnieuw wordt aangevallen, de middelen en het leger van zijn land geconfronteerd zullen worden met ongekende, offensieve, verrassende en tumultueuze scenario’s’, aldus een legerwoordvoerder.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant