Onder grote media-aandacht is expeditieschip MV Hondius vanochtend aangekomen in Rotterdam. De nasleep van een virusuitbraak aan boord leidde tot een uitzonderlijke operatie in de haven, na wekenlange internationale onrust. Was die terecht?
is regioverslaggever van de Volkskrant in de provincie Zuid-Holland.
Met ogenschijnlijk verbaasde blikken kijken enkele uitgebluste Filipijnse bemanningsleden van de MV Hondius naar de honderd journalisten die hun aankomst in de Rotterdamse haven volgen vanaf een persboot. De verslaggevers zijn vanuit de hele wereld gekomen – vanuit Italië, Rusland en zelfs China – om met driftig camerageklik het expeditieschip te kunnen vastleggen dat de afgelopen weken het wereldnieuws domineerde. Het is een in alle opzichten passend sluitstuk van een wekenlang mediaspektakel: over de virusuitbraak aan boord van een luxe schip vol seniore vogelaars die toch geen pandemie werd.
Maandagochtend om half elf is de gedenkwaardige reis, die ruim anderhalve maand geleden begon vanuit de wateren in Antarctica, dan eindelijk voorbij. De Hondius met bemanningsleden uit Nederland (2), de Filipijnen (17), Oekraïne (4), Rusland (4) en Polen (1) meert aan in de Calandsteiger 7, een afgeschermd deel van de Rotterdamse Europoort. Een medisch personeelslid, gehuld in een speciaal beschermend wit pak staat al klaar om het geplaagde schip te enteren.
Aan de kade zijn quarantaine-units geplaatst waar de buitenlandse bemanningsleden de komende zes weken moeten verblijven. Meteen bij aankomst worden zij getest met bloedmonsters; de komende tijd staan zij dagelijks in contact met de GGD. Zij krijgen beschikking over internet, een tuinsetje voor als het lekker weer wordt en een gesprek aangeboden met een GGZ-psycholoog voor de mentale ondersteuning.
In het mortuarium van het schip bevindt zich nog het lichaam van een Duitse vrouw die aan boord kwam te overlijden aan de Andesvariant van het hantavirus. In overleg met de familie is besloten dat zij nabij Schiphol zal worden gecremeerd.
Om te voorkomen dat fotografen en televisieteams zich verspreid over de haven zouden opstellen, organiseerde het Havenbedrijf Rotterdam één centrale persboot. Daarmee konden journalisten de binnenkomst volgen, terwijl de bemanning daarna buiten beeld van boord kon gaan. De passagiers waren eerder al via Tenerife gerepatrieerd en mochten thuis in quarantaine. Voor de bemanning kozen de autoriteiten voor strengere opvang, omdat in hun thuislanden niet overal gespecialiseerde zorg beschikbaar is om een dodelijk virus in toom te houden.
Voor havenmeester René de Vries was het een uitzonderlijke operatie. Niet eerder moest hij een schip waar een dodelijk virus rondwaarde vanuit het zuidelijk halfrond in zijn haven verwelkomen. ‘Ik zag dit niet aankomen’, zegt hij op het zonnige bovendek van de persboot. ‘Toen het schip tussen Kaapverdië en Tenerife voer, dacht ik nog: dit wordt daar afgehandeld.’
Maar lokale autoriteiten wilden het schip niet ontvangen, mede door protesten van bewoners. Daardoor kwam Rotterdam in beeld. ‘Het schip vaart onder Nederlandse vlag en dit is de grootste haven van Europa. Dan is de keuze snel gemaakt.’
Hoofdschuddend ziet hij toe hoe de Hondius de Waterweg op wordt begeleid door een boot van de zeehavenpolitie, een geel patrouillevoertuig van het Havenbedrijf én een sleepboot. ‘Totale onzin’, moppert hij. Maar voor de aanwezige cameraploegen is de vloot wel een mooi gezicht.
Volgens het RIVM is er geen reden meer tot zorg. ‘Niemand aan boord heeft nog symptomen’, zegt Tjalling Leenstra, hoofd van het Centrum Landelijke Coördinatie Infectieziektebestrijding. ‘Alle maatregelen zijn genomen om dit gecontroleerd af te handelen.’
‘Hij vond de media-aandacht van de afgelopen weken overtrokken. ‘Infectie was nooit een sexy onderwerp, maar sinds corona zien we dat elke virusuitbraak veel persaandacht krijgt.’ Hij benadrukt dat dit virus nooit een ‘pandemisch potentieel’ had. ‘In niet alle media zag ik die juiste duiding terugkomen.’
Of de autoriteiten eerder de Andesvariant van het hantavirus in beeld hadden moeten krijgen, weet hij niet, zegt hij. Op 11 april overleed de eerste passagier aan boord, pas op 3 mei werd duidelijk om welk virus het ging. ‘De arts aan boord dacht aanvankelijk aan een andere oorzaak, maar hij had ook geen virusdiagnostiek aan boord.’
Hoewel op de boeg van de Hondius fier de vlag van Oceanwide Expeditions wappert, zijn er aan boord van de persboot geen directieleden aanwezig. ‘Dat is een bedrijfsbeslissing’, zegt een aanwezige woordvoerder van Coebergh Communicatie & PR. ‘Het is een klein bedrijf waar veel op af is gekomen.’
Wel geeft ze uitleg over een vraag die bleef hangen sinds het eerste overlijden aan boord: waarom zette het schip de excursie voort langs Tristan da Cunha, in plaats van direct koers te zetten naar Sint-Helena – waar een vliegveld is – voor repatriëring? Volgens de woordvoerder wilde de echtgenote van de overleden 69-jarige passagier nadrukkelijk dat de reis werd vervolgd. ‘Zij heeft expliciet gezegd dat het moest doorgaan.’ Ook zijn ‘overlijdensgevallen tijdens vaartochten niet ongebruikelijk’, aldus de woordvoerder.
Wat de wekenlange internationale aandacht betekent voor de reputatie van Oceanwide Expeditions, durft ze nog niet te zeggen. Ze kijkt naar de verzamelde journalisten op de persboot. ‘Dat gaan jullie ons vast vertellen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant