Het oer-Eerbeekse Coldenhove is failliet verklaard. De papierproducent leed te zwaar onder hoge prijzen en concurrentie. ‘Vanuit China kregen afnemers ineens tegen spotprijzen hetzelfde product aangeboden.’
is regioverslaggever van de Volkskrant in Oost-Nederland.
Bij de 365 jaar oude papierfabrikant Coldenhove heeft de product designer zojuist de handdoeken op de wc vervangen. ‘De schoonmaakster is er niet meer’, zegt Hugo Geerdinck met enige galgenhumor. Veel meer valt er niet te lachen in de wandelgangen van het bedrijf, waar de productontwerper nog een van de weinige aanwezigen is.
Begin mei werd bekend dat Coldenhove, met diepe wortels in Eerbeek, failliet is. Een nieuw tikje voor de Nederlandse maakindustrie, die lijdt onder vergrijzing en hoge (loon)kosten. Maar vooral een volgende klap voor het Gelderse dorp, waar drie jaar geleden papierproducent De Hoop al verdween. Veel Eerbekenaren werken in de papierindustrie, of zijn er als middenstander van afhankelijk.
Als de Volkskrant wordt rondgeleid over het Coldenhove-terrein aan de rand van de Veluwe, heerst er haast serene rust. Geen gepuf, gesis of gekraak achter de bakstenen fabrieksmuren, afkomstig van papiermachines PM1 en PM2. De productie is stilgelegd, van de circa 115 medewerkers zijn tachtig vrijgesteld van werk. De kans is groot dat ze allemaal hun baan verliezen.
Tenzij curator Bavo König een doorstart weet te bewerkstelligen of snel een overnamekandidaat vindt. Deze maandag wil hij de biedingen van geïnteresseerden binnen hebben, laat hij weten. Inclusief documentatie waaruit blijkt dat ze het geboden bedrag kunnen betalen.
Niet ver van de wc’s waar de handdoeken net zijn vervangen, vergadert in een zaaltje de ondernemingsraad (or). De zeven leden zijn een afspiegeling van het trouwe personeelsbestand: mensen uit de directe omgeving en veelal met alleen Coldenhove op het cv.
De or beraadt zich op de strategie tegenover de curator die sinds het faillissement de dienst uitmaakt. De or is ongeduldig, wil haast maken. Want niet alleen de productie ligt stil, ook de verkoop van de voorraden. ‘We hebben veel klanten aan de lijn die wel willen afnemen’, zegt verkoopmanager Gijsbert Harmsen, or-lid met bijna veertig dienstjaren. ‘Maar we kunnen nu niets toezeggen.’
Curator König wil zekerheid. ‘Ik ga geen nieuwe kosten maken voor transport door een lading te verschepen naar, noem eens wat, El Salvador’, zegt hij. ‘Er gelden nieuwe voorwaarden: iedereen betaalt vooraf.’
Coldenhove is groot in sublimatiepapier, het materiaal waarmee prints op kleding worden gedrukt. Jurkjes van polyester bijvoorbeeld, of lycra wielertenues. Wereldwijd weet men: wie hoogwaardige kledingprints wil, moet voor drukpapier in Eerbeek zijn. In zo’n zestig landen heeft Coldenhove afnemers.
Een paar jaar geleden gaven die ineens gekke signalen, vertelt verkoopmanager Harmsen. ‘Vanuit China kregen zij tegen spotprijzen hetzelfde product aangeboden’, zegt hij. ‘Eerst lage kwaliteit, maar binnen een paar jaar waren ze concurrerend.’
Het probleem was niet alleen dat sommige klanten zwichtten voor Chinese dumpprijzen. Na zware coronajaren kreeg gasgrootverbruiker Coldenhove ook last van de Russische energiecrisis, gevolgd door de huidige vanwege Trumps Iran-oorlog, die weer boven op diens importheffingen kwam. Harmsen: ‘Door de blokkade van de Straat van Hormuz verdubbelde in een nacht tijd ook nog de prijs voor zeecontainers.’
De malaise is zichtbaar in de laatste jaarrekening van het bedrijf, dat recentelijk nog in handen was van buitenlandse investeerders. Sinds vorig jaar is het eigendom van wat de or ‘acht mensen met een Coldenhove-hart’ noemt, onder wie directeur Arnoud Roelandse. Zij kochten een bedrijf met dalende omzet, dat in 2023 en 2024 ruim 3,5 miljoen euro verlies maakte.
Aan de rand van de Veluwe klontert de papierindustrie samen als telecomwinkels in drukke winkelstraten. Ze kwamen eeuwen geleden af op het zuivere beekwater, waarin door de hoogteverschillen ook papiermolens konden draaien. De Hoop en Coldenhove waren van oudsher producenten die van pulp en water papier maakten. Van de derde verraadt de naam dat vaker internationale partijen in het dorp neerstrijken: Folding Boxboard. Dan zijn er ook nog buitenlandse papierverwerkers, zoals golfkartonproducent DS Smith Packaging, Smurfit Westrock en PilloPak.
Het water rond al die bedrijvigheid is tegenwoordig een probleem. De fabrieken gebruiken te veel grondwater. Om dit te verminderen wordt samen gewerkt aan een ‘waterrotonde’, waarin al het proceswater gezuiverd en hergebruikt moet gaan worden. Het is onzeker hoe dit verder moet zonder Coldenhove.
Nog een tegenvaller: in een poging minder afhankelijk te worden van gas, had Coldenhove net een investering gedaan in een elektrische boiler. Maar in plaats van minder vervuilende papierproductie wacht Coldenhove mogelijk het lot van buur De Hoop. Dat bedrijf sloot in 2023, waarna de provincie Gelderland diens stikstofruimte en aansluiting op het hoogspanningsnet naar zich toetrok. Om zo nieuwe vervuilende activiteit te voorkomen en de vrijgekomen ruimte op het volle stroomnet te benutten voor een duurzamer doel.
In Eerbeek is nu de vrees dat de papierfabricage voorgoed stilvalt en eenzelfde lot zal ondergaan als de Enschedese textielsector. Met op oude fabrieksmuren bij het dorp een industrieel erfgoed-stempeltje, als relict van een ooit iconische branche.
Uiteraard houdt het or-voorzitter Hetty Klomp (38 dienstjaren) ook bezig dat de medewerkers in grote onzekerheid leven. Maar van de meesten weet ze: ‘Die zijn goed opgeleid, er is groot tekort aan technisch personeel, die vinden zo wat nieuws.’
Niet dat het de pijn wegneemt als ze inderdaad afscheid moeten nemen van deze plek, weet Klomp. ‘Dagelijks komen van werk vrijgestelde collega’s toch even naar kantoor’, zegt ze. ‘Dan vragen ze: kunnen we echt niets doen? Dan zeg ik toch maar: je bureau opruimen.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant