Studio voetbal stopt ermee, vanwege bezuinigingen bij de publieke omroep. Aanstaande zondag is de laatste uitzending. Wat vindt presentator Sjoerd van Ramshorst daarvan?
is mediaverslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft vooral over televisie, podcasts en boeken.
Zondagavond eredivisievoetbal bij de NOS is al decennialang een ankerpunt voor miljoenen Nederlanders. Al sinds de oprichting ervan, in 1969, zendt de omroep op die dag om 19.00 uur de samenvattingen uit – de periode tussen 2005 en 2008 uitgezonderd. Sinds 2002 worden de wedstrijden op de late avond ook besproken in Studio voetbal.
Dit staat onder druk. Vanwege bezuinigingen bij de publieke omroep is het nog maar de vraag of de NOS na volgend jaar nog steeds over de rechten beschikt om de samenvattingen uit te zenden. Al wel zeker is dat, als gevolg van diezelfde bezuiniging, Studio voetbal stopt. Aanstaande zondag is de laatste uitzending.
‘Natuurlijk vind ik dat jammer’, zegt Sjoerd van Ramshorst aan de keukentafel van zijn huis in Haarlem. Hij presenteert het programma sinds 2019, nadat eerder Jack van Gelder (2002-2015) en Tom Egbers (2015-2019) dat hebben gedaan. ‘Maar ik heb me erbij neergelegd. De NPO vond voetbal voor de zondagavond te niche.’
Een voetbalpraatprogramma is niet altijd niche geweest. In 2011 trok Studio voetbal nog gemiddeld bijna een miljoen kijkers. Dit jaar is daar nog de helft van over. ‘Sowieso wordt er veel minder tv gekeken dan toen’, zegt Van Ramshorst. ‘En het medialandschap in de voetbalwereld is ingrijpend veranderd.’
De concurrentie van andere talkshows en podcasts is toegenomen. ‘En vroeger zaten alle livewedstrijden achter de decoder, eerst bij Eredivisie Live en later bij ESPN. Maar nu ontvangen bijna alle Nederlanders het eerste eredivisiekanaal van ESPN, en vanaf volgend jaar kunnen Ziggo-klanten zonder extra abonnement alle wedstrijden via ESPN zien. Dat zijn zes miljoen Nederlanders. Zij kunnen sinds twee seizoenen alle goals ook meteen kijken via een app.’
De NOS is meebewogen, zegt Van Ramshorst. ‘Vroeger plaatsten we de samenvattingen van eredivisiewedstrijden pas online nadat ze op tv waren uitgezonden. Nu doen we dat meteen na afloop van de wedstrijd.’
Voetbalbeelden zijn toegankelijker geworden. Dat is goed voor de liefhebber, maar slecht voor de kijkcijfers van Studio voetbal. ‘Ik wil niet dat dit ‘opa vertelt’ wordt’, zegt Van Ramshorst, ‘maar als je zeven jaar geleden om 19.00 uur Studio sport had gemist en je wilde nog even de doelpunten zien, was je aangewezen op Studio voetbal. Nu is dat totaal anders.’
Ook Studio voetbal zelf is veranderd. Lange tijd voelde het programma ‘steriel’ aan, zegt Van Ramshorst. ‘Michel van Egmond omschreef het eens aan me als operatiekamertelevisie. Daar geef ik hem wel gelijk in. We zaten toen in een grote studio waarvan we maar een klein deel gebruikte.’
Tweeënhalf jaar geleden ging zijn langgekoesterde wens in vervulling: er kwam publiek. Daardoor wordt er bij Studio Voetbal minder vaak over een potje voetbal gepraat ‘alsof ze het Kremlin moeten beoordelen’, zoals Fons de Poel het in 2010 tegen het AD omschreef. De gesprekken zijn dankzij het publiek levendiger geworden. ‘Rafael van der Vaart is een publieksspeler’, zegt Van Ramshorst. ‘Als hij een grap maakt, vindt hij het wel leuk als mensen lachen.’
Veel gasten, onder wie Van der Vaart, spreken over zaken waar ze zelf belangen bij hebben. Zijn zoon speelt bij Ajax, die van medegast Pierre van Hooijdonk bij NAC Breda, de club waarvan Van Hooijdonk tot deze week ook adviseur was.
Tijdens de uitzending van afgelopen zondag bekritiseerde Wim Kieft de handelswijze van trainer Dick Advocaat, omdat die onverwachts zei toch terug te willen keren als bondscoach van Curaçao. Dat gaat ten koste van Fred Rutten, die zich uit die functie terugtrok en het WK aan zich voorbij ziet gaan.
De argeloze kijker zal niet hebben geweten dat Fred Rutten een goede vriend is van Kieft. ‘Maar Kieft is óók bevriend met Advocaat’, zegt Van Ramshorst. ‘De voetballerij is een kleine wereld waar iedereen belangen heeft. Ik heb geprobeerd de lijntjes altijd zo zichtbaar mogelijk te maken, maar dat lukt niet altijd.’
Het stoppen van Studio voetbal betekent niet dat er vanaf volgend seizoen niet meer over voetbal wordt gepraat bij de NOS, zegt Van Ramshorst. Maar hoe, dat is nog de vraag. ‘We zouden in goedkopere vorm alleen online verder kunnen gaan’, zegt hij.
‘We zouden ook aspecten van Studio voetbal aan ‘19.00 uur’ kunnen toevoegen. Dat programma duurt maar 50 minuten, dus dat kan geen Match of the Day worden waarbij samenvattingen tien minuten lang worden nagesproken. Maar de analyses zouden wel uitgebreider kunnen dan nu.’
Een dergelijk programma zou hij graag willen maken samen met de huidige presentator om 19.00 uur, Gert van ’t Hof. Dat is alleen een mogelijkheid als de rechten van de samenvattingen na 2027 bij de NOS blijven. Of dat gebeurt, wordt volgend jaar duidelijk.
Maar eerst is er nog, na 25 jaar, de allerlaatste uitzending van Studio voetbal, aanstaande zondag. ‘We zullen er zeker bij stilstaan’, zegt Van Ramshorst. ‘Maar we gaan niet de hele tijd terugblikken. We zijn blij dat PSV-coach Peter Bosz aan tafel zit. Hem willen we ook gewoon goed bevragen.’
Het WK voetbal begint 11 juni. Alle 104 wedstrijden, die gespeeld worden in Canada, Mexico en de VS, zijn te zien bij de NOS. Aanvangstijden variëren van zes uur ’s avonds tot zes uur ’s ochtends. Sjoerd van Ramshorst presenteert afwisselend met Gert van ’t Hof het avondprogramma NOS WK avond. Tot de vaste gasten behoren Pierre van Hooijdonk, Rafael van der Vaart, Guus Hiddink, Youri Mulder, Imke Courtois en Kenneth Perez.
De Verenigde Staten zijn ‘ver en duur’, zegt Van Ramshorst, dus vanwege de bezuinigingen is besloten de analyses te doen vanuit Hilversum, waar de studio is omgebouwd tot een Amerikaanse sports bar. Bij WK’s zaten de commentatoren voorheen altijd in de stadions, maar bij minder aansprekende wedstrijden – zeg: Democratische Republiek Congo – Oezbekistan om half twee ’s nachts – doen ze dat dit jaar vanuit Hilversum.
De NOS heeft een overeenkomst gesloten met Talpa, waardoor samenvattingen van het WK ook zullen worden uitgezonden bij SBS6-programma’s als Vandaag inside Oranje, De Oranjezomer en Het Oranje café.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.