Zelden is in Den Haag een politicus met zoveel enthousiasme onthaald als Narendra Modi. De Indiase premier is zeer populair bij de diaspora in Nederland, die zorgen over de staat van de Indiase rechtsstaat wegwuift. ‘Hij is een volksheld.’
is correspondent Zuid-Azië voor de Volkskrant. Verslag uit Den Haag
Op een doorsnee zaterdagochtend gaat de wekker van Jayaprakash Bhoopalam (52) pas om negen uur. De IT-consultant bij Rabobank geniet van het uitslapen en een rustige ochtend, met boodschappen en klusjes in en rond zijn huis in Amstelveen.
Maar vanochtend stond Bhoopalam al om kwart voor zes naast zijn bed. Na een snelle douche nam hij een proteïnereep en reed hij in zijn Tesla naar Den Haag. Daar wacht hij nu opgetogen op de komst van Narendra Modi – de leider die ervoor zorgde dat Bhoopalam inmiddels trots durft te zeggen: ‘Ik ben een Indiër’.
‘Toen ik in 2000 naar Nederland kwam, keken mensen nogal neer op India. Oh, goedkope arbeid, dachten ze. Nu is dat heel anders. Nederlanders zijn nieuwsgierig geworden als ik zeg dat ik uit India kom. Want we doen dankzij Modi mee op het wereldtoneel.’
De Indiase premier Narendra Modi (75) is dit weekend in Nederland om de banden aan te halen. Maar voordat Modi aanschuift bij koning Willem-Alexander, premier Rob Jetten en de top van het Nederlandse bedrijfsleven, wacht hem nog een ander soort ontvangst. In het Haagse congrescentrum World Forum zitten ruim 1.500 mensen klaar. Het zijn leden van de Indiase diaspora, veelal uitgedost in kleurrijke sari’s en kurta’s.
Sinds Modi’s verkiezing in 2014 vaart India een nadrukkelijk hindoenationalistische koers. Critici verwijten hem religieuze spanningen aan te wakkeren. Bovendien doet het inperken van burgerrechten en persvrijheid de Indiase democratie weinig goeds, stellen mensenrechtenorganisaties en analisten.
Wie wil begrijpen waarom Modi ondanks die kritiek zó populair blijft, moet in deze congreshal zijn licht opsteken.
Bijvoorbeeld bij Ritesh Bhushan (47). Hij kwam in 2016 naar Nederland en klom sindsdien op tot partner bij Deloitte. Van een afstand zag hij hoe India onder Modi veranderde. Je merkt het aan alles, zegt Bhushan. Neem een ogenschijnlijk pietluttig voorbeeld: bankrekeningen.
‘De massa had vroeger geen eigen rekening’, zegt hij, terwijl zijn vrouw Padma (45) naast hem driftig knikt. ‘Maar onder Modi is dat veranderd. Daardoor kan de overheid uitkeringen, pensioenen en andere bedragen rechtstreeks overmaken. Zonder dat het geld aan de strijkstok van lokale overheden blijft hangen.’
Dat digitaliseren was al het voornemen van Modi’s voorgangers, erkent Bhushan. ‘Maar besturen gaat niet alleen over ideeën, het gaat ook om uitvoering. En als je in een land met 1,4 miljard mensen zoiets voor elkaar krijgt, is dat een meesterzet.’
Het is een sentiment dat bij veel aanwezigen resoneert: Modi krijgt dingen gedaan. Met giga-investeringen in infrastructuur, digitalisering en industrie heeft hij India gemoderniseerd, en zijn aanhangers zelfvertrouwen gegeven.
Die trots is voelbaar in Den Haag. Bezoekers staan al een uur te wachten op Modi’s komst; ze zwepen elkaar op met nationalistische en religieuze leuzen. ‘Leve Moeder India’ en ‘glorie aan Ram (een hindoegod, red.)’, brullen deelnemers beurtelings in het Hindi, waarna de zaal de kreten herhaalt.
Iets na tienen is het moment daar. Na twee uur wachten verschijnt Modi. De leider van de grootste democratie ter wereld stapt het podium op. De zaal barst los. ‘Modi, Modi, Modi’, scandeert het publiek, terwijl de premier zijn handen voor zijn borst vouwt en groet. Bezoekers zwaaien met Indiase vlaggen en maken selfies.
De veertig minuten die volgen zit Sunil Poshala (39) op het puntje van zijn stoel. Hij hoort hoe de premier spreekt over de ‘grenzeloze’ ambities van zijn geboorteland: India wil twaalf chipfabrieken bouwen, de Olympische Spelen organiseren, een ‘wereldwijde productiehub’ worden en de ‘motor van de wereldeconomie’.
Elke gelegenheid grijpt Poshala aan: hij klapt hard en joelt uitbundig. Het is een ‘historische dag’, zegt hij na afloop. ‘Je voelde de energie. Hij is een volksheld. India heeft zóveel potentieel, en Modi brengt dat naar boven.’ En al die zorgen over de erosie van de democratie en afkalvende burgerrechten? ‘Misinformatie van woke media zoals de BBC en The New York Times.’
De meeste Modi-aanhangers zeggen min of meer hetzelfde. De waarschuwingen van mensenrechtenorganisaties als Amnesty, Human Rights Watch en buitenlandse media zijn onterecht, of worden op z’n minst schromelijk overdreven. Zij begrijpen de Indiase samenleving niet goed genoeg. Als ze gelijk hebben, dan heeft India een aanzienlijk pr-probleem: ook de Nederlandse premier Jetten heeft zijn zorgen geuit.
Modi’s populariteit is goed te verklaren, zegt Vineet Thakur, docent internationale betrekkingen aan de Universiteit Leiden, telefonisch. Hij werd in India geboren en stelt dat het land van nature conservatief is. Het secularisme werd kort na de onafhankelijkheid door de politieke elite opgelegd. ‘Daarom is het inclusieve India nu zo eenvoudig af te breken.’
Bij veel leden uit de diaspora merkt hij dat wie buiten het eigen land woont, zijn thuisland romantiseert. ‘Het probleem is dat al die IT’ers en ingenieurs niet onder Modi’s regering hoeven te leven. Ze wuiven kritiek op het autoritaire karakter van India weg, terwijl ze zelf hier volop genieten van democratische vrijheden.’
Voor Bhoopalam, die ’s ochtends vroeg vanuit Amstelveen naar Den Haag reed, overheerst na afloop vooral trots. ‘Modi doet in 2029 gewoon weer mee aan de verkiezingen’, zegt hij stellig, nadat hij Modi heeft horen spreken. ‘En hij gaat opnieuw winnen. Met een nóg grotere meerderheid in het parlement. Without a doubt.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant