De Oekraïense president Zelensky heeft gewaarschuwd voor Russische aanvalsplannen via buurland Belarus. Volgens hem overweegt Rusland een nieuwe aanval op de hoofdstad Kyiv, en op Navo-landen die aan Belarus grenzen.
is buitenlandredacteur en voormalig correspondent in Moskou van de Volkskrant. Hij doet verslag van de Russische oorlog tegen Oekraïne.
Volodymyr Zelensky spreekt de afgelopen weken steeds vaker over dreigingen vanuit Belarus. Hij baseert zich op berichten van Oekraïense inlichtingendiensten over recente uitbreidingen van militaire infrastructuur in het grensgebied met Oekraïne. Belarus zou er nieuwe wegen en stellingen voor artillerie hebben aangelegd.
Oekraïne is beducht voor een herhaling van de begindagen van de invasie in 2022. Belarus voorzag het Russische leger toen van alle gemakken bij de grootscheepse aanval op Kyiv. Het liet de Russische landmacht over zijn grondgebied naar de Oekraïense hoofdstad rollen en gaf zijn vliegbases aan de Russische luchtmacht voor aanvallen met raketten en bommenwerpers. Ook verzorgde het gewond geraakte Russische militairen.
Zelensky zei vrijdag dat de Russen proberen om de Belarussische president Aleksandr Loekasjenko ‘over te halen om deel te nemen aan nieuwe agressieve Russische operaties’. Volgens Zelensky overweegt Rusland een nieuwe aanval op Kyiv, dat slechts 100 kilometer van de grens met Belarus ligt. ‘Oekraïne zal zichzelf en zijn bevolking zonder twijfel verdedigen als Aleksandr Loekasjenko de verkeerde beslissing neemt en ook deze Russische intentie zal steunen’, aldus Zelensky. Hij gaf opdracht tot versterking van de verdedigingslinies in het noorden.
Maar een aanval op Kyiv is niet het enige scenario dat Rusland overweegt, stelt Zelensky. Moskou denkt er volgens hem ook over om Belarus te gebruiken voor een aanval ‘tegen een van de Navo-landen direct gelegen aan het grondgebied van Belarus’. Dat zijn Polen, Litouwen en Letland. Zelensky lichtte die bewering niet verder toe.
Volgens analisten zijn er weinig aanwijzingen voor een nieuwe Russische poging om op korte termijn Kyiv in te nemen. In tegenstelling tot 2022 zijn er nu geen tekenen van een troepenopbouw in de grensstrook.
‘De vrees voor een nieuw front vanuit Belarus is waarschijnlijk overdreven, op dit moment althans’, schrijft Belarus-analist Hanna Liubakova in een blog voor denktank Atlantic Council. ‘Maar er zijn duidelijke aanwijzingen dat Rusland Belarus steeds nauwer betrekt bij de oorlog.’
De recente militaire uitbreidingen van Belarus in het grensgebied gaan verder dan de aanleg van wegen en artilleriestellingen. De Oekraïense grensbewaking wees er eerder deze maand op dat Belarus samen met Rusland oefenterreinen en aanvoerroutes aanlegt langs de grens. Eerder ontdekten journalisten op satellietbeelden ook al de bouw van militaire bases in het zuiden.
Oekraïne beschuldigt Belarus tevens van steun aan Russische drone-aanvallen. Kyiv stelt dat Belarus antennes langs de grens heeft geïnstalleerd voor Russische langeafstandsdrones. Dankzij de antennes kunnen de drones makkelijker het westen van Oekraïne aanvallen. De antennes en andere militaire apparatuur zou bevestigd zijn op flatgebouwen in woonwijken om Oekraïne te weerhouden van acties tegen de antennes.
De militaire inkapseling van Belarus door Moskou is al langer aan de gang. Loekasjenko, die in 2020 door Rusland in het zadel werd gehouden tijdens massale demonstraties tegen zijn bewind, ging de afgelopen jaren akkoord met de plaatsing van Russische tactische kernwapens en hypersonische Oresjnik-raketten. En Belarussische fabrieken leveren onderdelen voor wapens aan Rusland.
Loekasjenko maakt regelmatig toespelingen op directe deelname aan de oorlog. Dinsdag zei hij op de Belarussische staatstelevisie eenheden te gaan ‘mobiliseren’ om ze ‘voor te bereiden op oorlog’. Vorige maand speculeerde hij op een gezamenlijke strijd aan Russische zijde in het geval van een dreiging voor Belarus. Hij waarschuwde de Baltische landen, Polen en Oekraïne om geen agressie te gebruiken. Anders ‘zullen we alles inzetten dat we hebben’, aldus Loekasjenko.
Eerder dit jaar liet hij reservisten oproepen voor militaire training. Het Belarussische ministerie van Defensie achtte dat nodig wegens ‘de acties en agressieve retoriek van westerse landen’.
Tot nu toe heeft Loekasjenko, in tegenstelling tot de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un, geen troepen laten meevechten met het Russische leger. Onder de bevolking bestaat grote weerstand tegen directe deelname aan de oorlog. Als Loekasjenko het kleine en verouderde Belarussische leger opdracht zou geven mee te vechten, brengt hij volgens analisten het voortbestaan van zijn eigen regime in gevaar. Zelf zei Loekasjenko deze week te hopen dat God zal voorkomen dat Belarus in oorlog raakt.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant