Cuba heeft de Russische olie verstookt die eind maart arriveerde. Het eiland is nu door zijn voorraden heen. De situatie is ‘bijzonder gespannen’, meldt president Díaz-Canel. Donderdag bracht de directeur van de CIA een bezoek aan Havana.
is correspondent Latijns-Amerika van de Volkskrant. Hij woont in Mexico-Stad.
De Cubaans-Amerikaanse energie-expert Jorge Piñon voorspelde begin dit jaar in internationale media dat Cuba afkoerste op het ‘uur nul’: het moment waarop het eiland, dat sinds januari door de VS wordt afgesneden van buitenlandse olieleveranties, volledig door zijn brandstofvoorraden is. Grofweg eind maart zou het zover zijn.
Hij zat ernaast, want op de laatste dag van maart meerde een Russische tanker met 700 duizend vaten olie aan in de haven van kuststad Matanzas. De Russische olie gaf respijt, maar met een week of zes vertraging lijkt het kritische moment nu toch gearriveerd. ‘We hebben praktisch geen enkele reserve meer’, zei de Cubaanse energieminister Vicente de la O Levy woensdag in een persconferentie.
Nu de Russische olie is verstookt, strompelt Cuba voort met het beetje olie en gas dat het zelf produceert en een beperkte hoeveelheid zonne-energie. Het resultaat wordt gevoeld door de 8 tot 9 miljoen Cubanen op het eiland, die met steeds langere stroomstoringen te maken hebben en soms hele dagen geen elektriciteit hebben.
Een verslaggever van het Amerikaanse persbureau Reuters registreerde woensdagnacht zeldzame protesten in meerdere wijken van de Cubaanse hoofdstad Havana. Mensen sloegen op potten en pannen en scandeerden: ‘Doe het licht aan!’
Een inwoner van de wijk Playa stelde dat hij protesteerde tegen een stroomstoring die meer dan veertig uur duurde. ‘Ons eten bederft’, zei hij. ‘We maken lawaai in de hoop dat we een paar uur stroom krijgen. Dat is alles wat we willen. Dit is niet politiek.’
Het eiland kwam woensdagavond, op het moment waarop de vraag piekte, 2 gigawatt aan stroom tekort (vergelijkbaar met wat twee moderne kolencentrales opwekken), stelde president Miguel Díaz-Canel in een lange tirade op X. De situatie is ‘bijzonder gespannen’, schrijft hij. De recente ‘dramatische verslechtering’ is volgens de president volledig te wijten aan de ‘genocidale energieblokkade’ van de VS tegen Cuba.
Desondanks ontving zijn regering donderdag een Amerikaanse delegatie onder leiding van CIA-directeur John Ratcliffe in Havana. Het Cubaanse staatsmedium Granma bevestigde het bezoek, maar maakte niet bekend of ook president Díaz-Canel de CIA-baas heeft ontmoet. De Cubaanse delegatie kon aan de Amerikaanse gasten laten zien dat ‘Cuba geen bedreiging vormt voor de Amerikaanse veiligheid’, schrijft het medium.
De ontmoeting tussen de beide regeringen komt ruim vier maanden nadat president Donald Trump opdracht gaf tot de ontvoering van de Venezolaanse president Nicolás Maduro en daarna zijn ogen richtte op buurland Cuba, dat 150 kilometer buiten de Amerikaanse kust ligt. De verouderde Cubaanse energiecentrales draaiden grotendeels op geïmporteerde olie, voornamelijk uit Venezuela en Mexico.
Sinds Venezuela onder Amerikaanse curatele staat en Trump per decreet de rest van de wereld verbood om olie te leveren aan Cuba, is de toevoer opgedroogd. Ook Mexicaanse tankers varen niet meer uit. Het Witte Huis haalde eind maart onverwachts de schouders op over een Russisch schip dat alsnog het eiland aandeed.
Dat bleek echter niet meer dan een doekje tegen het bloeden. Volgens president Díaz-Canel heeft Cuba maandelijks acht van zulke tankers nodig. ‘Met de Russische olie kwamen we april door’, zei energieminister De la O Levy. De afgelopen maand was er een aanzienlijke verbetering te zien in de duur van de stroomstoringen, stelde hij. ‘We hebben het nog een beetje kunnen rekken tot in mei. Nu is het op.’
De technische term ‘uur nul’ betekent in de praktijk niet dat Cuba geheel tot stilstand komt. Het eiland pompt per dag naar schatting 30 tot 40 duizend vaten ruwe olie op, goed voor ongeveer een derde van de energiebehoefte. Met Chinese hulp heeft het bovendien geïnvesteerd in zonne-energie. Dat is op papier genoeg voor 1,3 gigawatt stroom.
Maar het ‘zwakke’ Cubaanse stroomnet is niet uitgerust op de wisselende hoeveelheden zonne-energie (die fluctueren met het weer), stelde De la O Levy. Tegelijkertijd kampen de Cubaanse energiecentrales, daterend uit de sovjettijd, met chronisch achterstallig onderhoud. Mede vanwege het zes decennia oude Amerikaanse handelsembargo heeft Cuba de grootste moeite reserveonderdelen te importeren. De minister benadrukte dat er onmiddellijk meer uren stroomuitval zijn als een energiecentrale uitvalt of wordt stilgelegd voor onderhoud.
Na het bezoek van CIA-directeur Ratcliffe liet president Díaz-Canel donderdag via sociale media weten dat Cuba bereid is noodhulp van de VS te ontvangen. Eerder deze week bood het Witte Huis ‘directe humanitaire steun’ aan ter waarde van een miljard dollar (8.500 miljoen euro). De middelen zullen worden uitgedeeld door de katholieke kerk en andere ‘betrouwbare’, onafhankelijke humanitaire organisaties, stelt de Amerikaanse regering.
Nogal ‘paradoxaal’, merkte Díaz-Canel op, dat een regering hulp biedt aan een volk dat het zelf ‘systematisch en collectief straft’. Desondanks was de Amerikaanse hulp welkom, schreef hij.
Zo lijkt er plots enige toenadering plaats te vinden tussen de twee buurlanden. Eerdere gesprekken tussen Washington en Havana leidden in recente maanden niet tot zichtbare resultaten. Cuba leek bovendien van de Amerikaanse agenda te zijn verdwenen door Trumps oorlog tegen Iran. Maar deze dinsdag haalde de Amerikaanse president Cuba plots weer aan in een socialmediabericht: ‘We gaan praten!’
Zijn buitenlandminister Marco Rubio herhaalde deze week bij Fox News dat Cuba een leiderschapswissel nodig heeft. ‘Het is onmogelijk om de Cubaanse economie te veranderen zolang dezelfde leiders aan de macht blijven’, zei de Cubaans-Amerikaanse minister, zonder uit te leggen hoe de VS die regimewissel hopen te bereiken.
Wat Díaz-Canel betreft komt die er nooit. Cuba zal zich blijven verzetten tegen Amerikaanse intimidaties, belooft hij. ‘Wat ons rest, is met onze eigen inspanningen uitstijgen boven de enorme uitdagingen waar we voor staan.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant