Niemand voorzag begin deze eeuw dat de beperking van de aftrek mensen in 2031 nog in problemen zou brengen. Maar dat was buiten de apathie van tien kabinetten gerekend.
In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.
Het was geen groot nieuws, op 1 oktober 2000, toen bleek dat het tweede kabinet-Kok de maximale termijn voor de hypotheekrenteaftrek zou gaan beperken tot dertig jaar. De kranten waren drukker met het bordeelverbod dat die dag officieel werd opgeheven en met de Nederlandse hockeyheren die zojuist olympisch kampioen waren geworden in Sydney.
Die ontspannenheid had ook de meeste deskundigen in de greep. Die waren overtuigd dat het probleem zichzelf zou gaan oplossen omdat de aftrek sowieso z’n langste tijd had gehad. Zij waarschuwden ook toen al dat de regeling niet meer nodig was om het woningbezit te stimuleren, maar intussen wel leidde tot te hoge huizenprijzen, tot een riskant hoge hypotheekportefeuille van de banken, tot te hoge schulden van veel huishoudens en tot ongelijke behandeling: een huurder met hetzelfde inkomen als een koper betaalt meer belasting.
Zij wisten nog niet dat Nederland aan de vooravond stond van de populistische revolte van 2002, waarna het gezond verstand het in Den Haag te vaak zou gaan verliezen van de angst voor de toorn van de kiezer. Toen een tijdje later ook de Nederlandse Vereniging van Banken in een doortimmerd rapport vroeg om beperking van de aftrek, reageerde het Kamerlid Gerard van As namens de Lijst Pim Fortuyn: ‘Ik viel van mijn stoel. Van uitgerekend de banken verwacht je dit soort voorstellen toch niet? Hebben ze niets beters te doen?’
Een Kamermeerderheid sloot zich in geacteerde verbijstering bij hem aan. Einde discussie.
Dat blijft niet zonder gevolgen. Een kwarteeuw en tien kabinetten later is het niet erg waarschijnlijk meer dat de renteaftrek binnen vijf jaar wordt afgeschaft. En zo doemt 2031 alsnog op als het jaar waarin de hakbijl valt voor bijna een miljoen Nederlandse huishoudens die dan in één klap hun aftrek verliezen. Velen zijn zich daarvan niet bewust en hebben zich dus niet voorbereid.
De zeven oplossingen die ambtenaren van Financiën nu aandragen zijn geen van alle ideaal. In sommige varianten worden groepen financieel benadeeld, in andere zijn er juist groepen die goed wegkomen omdat ze langer dan dertig jaar van de aftrek gaan genieten. In weer andere worden mensen op kosten gejaagd omdat hun hypotheek moet worden overgesloten.
En dan is er nog de optie van niks doen en maar hopen dat alle betrokkenen na dertig jaar zelf stoppen met het aanvragen van de aftrek. Dat wordt een kwestie van goed vertrouwen, want de Belastingdienst heeft zelf geen archief met hypotheekverledens. De niet-eerlijke (of niet-wetende) mensen worden beloond en de bijbehorende schade voor de schatkist wordt ingeschat op ruim 100 miljoen euro per jaar.
Voor alle opties geldt dat ze eigenlijk alleen te verteren zijn als het kabinet tegelijkertijd zou erkennen dat dit het zoveelste bewijs is dat de hele renteaftrek aan een grondige herziening toe is. Helaas schoot de ene na de andere VVD-minister ook deze week weer meteen in de oude kramp van de belofte dat er niet aan de regeling zal worden getornd.
En verder moet het volgende kabinet het maar uitzoeken. Einde discussie.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant