Het kabinet wil vasthouden aan verdragen over kernwapens, maar liet zich voor het eerst sinds het einde van de Koude Oorlog ook positief uit over deze wapens in het regeerakkoord. Dat wringt, stellen vredesorganisatie PAX en het Rode Kruis.
Op dit moment komen staten bijeen in New York om te praten over het zogenoemde non-proliferatieverdrag (NPV), waarin werd afgesproken om te ontwapenen. Dat is namelijk de enige weg die leidt naar veiligheid en stabiliteit.
De realiteit is helaas dat veel landen hun voorraden en bijbehorende lanceersystemen moderniseren en zelfs uitbreiden, aangewakkerd door geopolitieke spanningen. Dat gaat hand in hand met afnemende samenwerking tussen staten. Kernwapens raken zo weer genormaliseerd en een toenemend aantal landen dreigt zelfs met de inzet ervan.
Over de auteurs
Rolien Sasse is directeur van PAX. Jan Tijmen Ninck Blok is jurist en oorlogsrechtexpert bij het Rode Kruis.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onderaan dit artikel.
Ook Nederland heeft hierin een rol. Het kabinet wil vasthouden aan verdragen over kernwapens, maar liet zich voor het eerst sinds het einde van de Koude Oorlog ook positief uit over deze wapens in het regeerakkoord, én geeft aan constructief tegenover het versterken van een Europese nucleaire afschrikking te staan. Bovendien liggen er nog steeds Amerikaanse kernwapens in Nederland. En dat wringt.
Het idee dat kernwapens stabiliteit brengen, is een misvatting. In werkelijkheid vergroot elke uitbreiding van de nucleaire capaciteit de kans dat het misgaat. Kernwapens zien als een goede bescherming tegen dreiging verzwakt bovendien de internationale afspraken die we maakten tegen uitbreiding en verspreiding van deze wapens. Want het kan andere staten ertoe aanzetten om ook nucleaire wapens te ontwikkelen, wat leidt tot een wapenwedloop. We moeten juist toewerken naar wereldwijde ontwapening.
De gevolgen van een kernwapenexplosie zijn niet te overzien: ze vernietigt de levens van miljoenen mensen, verwoest natuur en vitale infrastructuur en iedere poging tot hulpverlening is onmogelijk. Overlevenden hebben nauwelijks kans op behandeling en de langetermijneffecten, zoals verhoogde kankerrisico’s en onleefbare woongebieden, benadrukken dat geen enkel gebruik van kernwapens verenigbaar is met het humanitair oorlogsrecht.
Bij een kernoorlog staat de veiligheid van de gehele mensheid op het spel. Het internationaal recht is dan ook helder: het non-proliferatieverdrag verplicht staten tot ontwapening. Het verdrag inzake het verbod op kernwapens (TPNW) geeft invulling aan die verplichting en is ook een kans om samen te werken aan een wereld zonder kernwapens.
Echte veiligheid ontstaat daarom niet door afhankelijkheid van massavernietigingswapens, maar door dialoog, internationale controle op naleving van verdragen en samenwerking. Bijvoorbeeld met ferme toezeggingen om kernwapens nooit als eerste in te zetten, door de paraatheid ervan te verminderen en transparantie over militaire activiteiten juist te verhogen. Zo voorkom je misverstanden. Dat maakt de weg vrij voor volledige ontwapening.
PAX en het Rode Kruis roepen op tot meer internationale dialoog, diplomatie, terughoudendheid en bovenal menselijkheid. Echte veiligheid ligt niet in het uitbreiden van massavernietigingswapens, maar in het aan banden leggen, afbouwen en afschaffen ervan.
Een toekomst zonder kernwapens is meer dan idealisme, het is een noodzakelijke voorwaarde om menselijk lijden te voorkomen en ons te houden aan het internationaal recht. Het is aan alle landen in de wereld om dat in de praktijk te brengen.
Juist daarom is het zo belangrijk dat de top over kernwapens die nu plaatsvindt in New York echt concrete resultaten oplevert. Die bleven in het verleden namelijk uit.
De wereld staat op een kruispunt: kiezen we voor een toekomst mét of zonder deze massavernietigingswapens? Hopelijk maakt ook het Nederlandse kabinet daarin de juiste keuze.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant