Kwartet Ão Het in thuisland België al zeer geliefde kwartet Ão verovert Nederland met hun muziek uit alle windstreken: vele kleuren aardse klanken, verbonden door ambient. „Ik dacht dit is een stel oude Portugese muzikanten die al jaren samen speelt.”
De Belgische band Ão.
Tijdens een interview, in een donker kamertje in popzaal Ekko, Utrecht, praten de vier muzikanten van de Belgische groep Ão over hun mix van stijlen en talen, te horen op zowel het nieuwe album Malandra, als bij hun liveconcerten. Gitarist Siebe Chau vertelt over zijn Boliviaanse gitaar – de charango –, percussionist Bert Peyffers over een kruiwagen in Frankrijk waar hij ritmes op tikte, zangeres Brenda Corijn over de ideeën voor liedjes die ze, lange tijd gevestigd in Portugal, per mail opstuurde naar de anderen. Keyboardspeler Jolan Decaestecker zegt: „We hadden de nodige afstanden te overbruggen. Letterlijk en figuurlijk.”
Wat nu abstract klinkt, wordt tijdens hun concert een paar uur later in het uitverkochte Ekko meteen duidelijk. Het enthousiaste publiek dringt naar voren om zich te verdiepen in de muzikale rijkdom en de visuele details: van de kousenvoeten waarmee gitarist Chau de pedalen van zijn voet-bas bedient tot de dikke sleutelbos die Peyffers als instrument gebruikt, en de kronkelende handbewegingen van Corijn. Decaestecker staat een beetje aan de zijkant maar is de as van de groep. Met zijn keyboards en elektronische effecten bewerkt hij de klanken van de anderen ter plekke.
Kruisbestuiving is de kern van de Ão-stijl, en het levert ze veel bijval op. In België werd Ão (‘Au!’) al innig omarmd, en ook in Nederland zijn hun concerten veelal uitverkocht. Het kwartet eind-twintigers speelt onder andere op 5 mei op Bevrijdingspop in Haarlem, en een maand later op Best Kept Secret in Hilvarenbeek. Hun nummers, zoals op de tweede plaat Malandra, zijn poëtische verhalen omlijst door barok uitstulpende instrumentaties. Ritmes hebben een Libanees patroon, of Colombiaans, of Angolees. Er zijn Portugese teksten en Boliviaanse gitaarflarden, samen vormen ze een rinkelend, klepperend geheel waar de sensuele zang van Corijn overheen deint.
In prachtige nummers als ‘Talvez’, ‘Orgulho’ en ‘Cada Vez’ smelt de Portugese melancholie samen met andere soorten verlangen, zoals heimwee naar verre oorden. De verschillende kleuren aarde worden verbonden door de ‘ambient’ – ‘omgeving’ – van Decaestecker, die overal tussendoor dringt.
Malandra is het resultaat van een paar jaar puzzelen en herschikken. „Ik heb altijd een fascinatie gehad voor klank en geluid in het algemeen”, zegt Decaestecker. „Vroeger speelde ik gitaar, maar was vooral in de ban van effectpedalen. Uiteindelijk heb ik een opleiding muziekproductie gedaan, waar ik me verdiepte in software en alles wat een computer kan toevoegen aan muziek. Dus mijn roots liggen in ambient, maar ook in experimentele gitaarstijlen.”
Ão begon als het duo van Siebe Chau en Brenda Corijn die ervoor waakten dat hun liedjes in – toen nog – Braziliaanse stijl zouden klinken ‘als bossa nova-covers in een hotellobby’. Decaestecker voegde zich erbij, en vervolgens percussionist Peyffers, die ‘verliefd’ was geworden toen hij het duo in een tv-programma hoorde. „Ik zat in een andere kamer dan waar de tv stond, dus ik zag ze niet. Ik dacht dit zijn oude Portugese muzikanten die al jaren samenspelen. Iemand vertelde me dat dit mensen van mijn eigen leeftijd waren, in Brussel. Toen heb ik ze net zo lang bestookt met liefdesbetuigingen tot ik een keer mocht meedoen.”
Zangeres Corijn, ook actrice, werd geboren in Mozambique, waar haar Belgische vader en Mozambikaanse moeder elkaar ontmoetten. Na haar zesde woonde ze beurtelings in Brussel en in verschillende plaatsen in Portugal. Ze zingt een eigen soort Portugees, zegt ze, met de accenten uit Mozambique, Brazilië en Portugal.
Ze zingt ook Nederlands en Engels, maar het liefst in het Portugees. „Je taal bepaalt klank en ritme van de zang. Het Nederlands heeft meer medeklinkers. Het Portugees heeft veel klinkers, daardoor maak ik makkelijker lange zanglijnen. Dat vind ik mooi, dan kun je met bloeiende woorden eindigen.”
Sommige nummers zong ze eerst in een andere taal. „Bijvoorbeeld ‘Orgulho’, ik moest even zoeken naar de beste vorm. De eerste versies zong ik in het Engels, en dan plots werd het toch iets anders.”
Kwartet Ão.
Dit ‘Orgulho’ (‘trots’ in het Portugees) verwijst naar Brenda’s kindertijd. „Ik zat vaak aan tafel met mijn moeder en haar vriendinnen uit Portugal of Colombia. Het waren lange avonden, iedereen vertelde verhalen over haar leven. Dat zijn momenten die ik nooit zal vergeten.” Een paar jaar geleden interviewde ze haar moeder voor een toneelstuk. „De voorstelling ging over het vrouw-zijn en wat er in de loop van verschillende generaties veranderd is of hetzelfde gebleven. Ik vroeg haar ‘Ben je jaloers op mij, op de kansen die ik heb gekregen in mijn leven?’ Mijn mama antwoordde ‘Jaloers is niet juist het woord, maar ik was graag degene geweest die jij bent’.”
De uitspraken komen bijna letterlijk voor in het lied: „Orgulho, orgulho, orgulho, orgulho/ Gostaria de ser aquilo que tu es” (‘Trots, trots, trots, trots/ Ik zou graag willen zijn wat jij bent’).
Een paar uur later, tijdens hun optreden, danst Corijn losjes over het podium en praat tegen het publiek. Een van de nummers leidt ze uitgebreid in, dan richt ze zich tot één persoon in de zaal. „Ja mama, ik weet dat je niet wil dat ik zo vaak over je praat. Maar dan moet je ook maar niet steeds komen kijken.” Ze lacht en zet ‘Orgulho’ in.
Het album Malandra is verschenen bij Mayway Records. Concerten: 5/5 Bevrijdingspop, Haarlem; 12/6 Best Kept Secret, Hilvarenbeek; 10/7 Slot Zeist, Zeist; 10/7 North Sea Jazz, Rotterdam.