De volledige internationale jury van de Biënnale van Venetië is negen dagen voor de opening van het kunstevenement opgestapt. De organisatie bevestigde dit donderdag op haar website, zonder inhoudelijke toelichting. Het besluit volgt op de aanhoudende controverse over de deelname van Rusland en Israël.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant. Ze schrijft met name over onderwijs.
De vijfkoppige jury, samengesteld uit internationale kunstexperts, had vorige week nog aangekondigd geen prijzen toe te kennen aan landen waarvan de leiders worden vervolgd door het Internationaal Strafhof. Daarmee doelden de juryleden onder meer op de Russische president Vladimir Poetin en de Israëlische premier Benjamin Netanyahu, tegen wie arrestatiebevelen zijn uitgevaardigd.
De organisatie van de Biënnale houdt echter vast aan deelname van beide landen. Directeur Pietrangelo Buttafuoco zei eerder dat het evenement ‘boven geopolitieke conflicten’ moet staan en juist een plek is voor dialoog en artistieke uitwisseling. Het Russische paviljoen, dat sinds de invasie van Oekraïne in 2022 gesloten was, wordt dit jaar opnieuw geopend.
De kwestie leidde de afgelopen maanden tot oplopende spanningen. De Europese Commissie dreigde deze week nog de subsidie voor de Biënnale in te trekken als Rusland wordt toegelaten. Tegelijkertijd liet de Italiaanse regering onderzoeken of Russische deelname verenigbaar is met het sanctieregime.
Ook onder kunstenaars klinkt verzet. Zo riepen tientallen kunstenaars, curatoren en biënnalemedewerkers in een open brief van collectief Art Not Genocide Alliance (ANGA) op tot uitsluiting van Israël van deelname. Volgens hen is deelname van het land niet te rijmen met de oorlog in Gaza.
Het vertrek van de jury is een ongebruikelijke stap voor het prestigieuze evenement, dat geldt als de oudste en belangrijkste tentoonstelling voor hedendaagse kunst ter wereld. Voor zover bekend is het niet eerder voorgekomen dat een voltallige jury zo kort voor de opening opstapt. De 61ste editie opent op 9 mei.
Door het wegvallen van de jury wijzigt de organisatie ook de prijsuitreiking. In plaats van een vakjury bepalen bezoekers dit jaar zelf wie de winnaars worden van de Gouden Leeuw, de belangrijkste prijs van de Biënnale voor onder meer het beste nationale paviljoen en de beste deelnemer. De prijzen worden pas op de slotdag in november uitgereikt, in plaats van bij de opening. Volgens de organisatie is dat een reactie op de ‘uitzonderlijke geopolitieke situatie’.
De controverse past in een bredere discussie over de rol van cultuur bij internationale conflicten. Sinds de Russische invasie van Oekraïne in 2022 worstelen culturele instellingen met de vraag of landen en kunstenaars moeten worden uitgesloten, of dat kunst juist een neutrale ruimte moet blijven. Ook bij het Eurovisie Songfestival leidde de deelname van Israël recent tot felle discussie en protesten, zowel onder artiesten als publiek.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant