Wat zijn dit voor vragen? Naar aanleiding van haar nieuwe album Leve de feeks, negen dilemma’s voor zangeres Merol (Merel Baldé, 35).
is popredacteur van de Volkskrant.
Kleinkunst of clubbeats?
‘Kleinkunst. Kleinkunst heeft een beetje een imagoprobleem volgens mij, veel mensen denken dat het truttige pianoliedjes uit het theater zijn. Maar ik ben zelf bijvoorbeeld groot fan van Maarten van Roozendaal, daar is niets truttigs of braafs aan.
‘Mijn muziek zou ik niet als kleinkunst bestempelen, maar voor mijn nieuwe album Leve de feeks heb ik eerst de teksten geschreven voor ik aan de muziek begon, dat is volgens mij de kleinkunstmethode. Voor mij begint een liedje met de tekst en de inhoud. Het ene liedje heeft daarna een clubbeat nodig, het andere een gitaar. Ik ging met stapels teksten de studio in, vaak ook al op rijm en in het juiste metrum.
‘Ik maakte dit album met Jeroen De Pessemier, die zelf elektronische muziek maakt. Zijn studio staat helemaal vol met synthesizers en modulars, echt een speeltuin. Ik kende hem nog helemaal niet, maar ik wilde weer eens met een nieuw iemand werken. Hij kende mij ook nog niet, dus we konden fris beginnen.’
Luid of stil?
‘Luid. Er is natuurlijk het cliché dat er zonder stilte geen geluid is en bla bla bla, maar ik wilde wat hards voor mijn nieuwe plaat. Toen ik ging schrijven, merkte ik dat de teksten zo eerlijk waren dat ze vroegen om een ander geluid, iets directer en ruiger. Ik vond mijn muziek al een tijdje te pop voor de inhoud, mijn eigen smaak is sowieso veel alternatiever.
‘Voor ik de studio in ging heb ik een lijstje gemaakt van muziek die ik vet vond, als inspiratie voor dit album. Daar stond veel Peaches in, haar teksten en melodieën vind ik heel tof. Björk stond er ook veel in, en Amyl and the Sniffers. Toen heeft Jeroen allemaal elektronische dingen aan dat lijstje toegevoegd die ik niet kende, maar waar ik wel meteen enthousiast van werd.
‘Doordat ik al mijn teksten al had geschreven, kon ik in de studio helemaal openstaan voor wat daar ontstond. Dat hoorde ik Halina Reijn laatst ook zeggen in het tv-programma Yous & Yay in het wild: die voorbereiding is nodig, zodat ik daarna vrij kan zijn. Zo werkt het bij mij ook. Als ik de teksten heb geschreven, is het denkwerk gedaan. De muziek moet meer vanuit intuïtie en emotie komen. Ik wil sowieso eerst weten waar het nummer over gaat, anders doet een melodie me niks.’
Sexy lamp of seksfeeks?
‘Seksfeeks natuurlijk, van mijn liedje Rode seks feeks. Telegraaf-journalist Mark Koster noemde mij ooit een ‘rode seksfeeks’ in zijn column, dat vond ik zo’n goede naam. Heel vet, en ook heel veelzeggend. Het werkt bevrijdend om het nu zelf op het podium te zingen. Ik kende het woord ‘feeks’ vooral van Shakespeare, uit zijn stuk Het temmen van de feeks. Dat vind ik een geweldig stuk, met die monoloog heb ik auditie gedaan voor de toneelschool.
‘Het woord feeks stamt ook uit de heksentijd: vrouwen die opstandig of vrijgevochten waren werden gezien als slecht en hysterisch. Dat leeft nu nog door: je mag als vrouw niet te uitgesproken zijn, dat zie je ook aan die column van Mark Koster.
‘Je hebt de Bechdeltest, een test om de gendergelijkheid van bijvoorbeeld een film te checken. Een nog simpelere test is de sexylamptest: verandert het verhaal als je het vrouwelijke personage vervangt door een sexy lamp? Daar zing ik over op Rode seks feeks omdat ik die sexy lamp een grappig beeld vind, maar ook omdat het natuurlijk pijnlijk is hoe weinig er slaagt voor die test.
Meiden of vrouwen?
‘Meiden, want iedereen kan een meid zijn. Mijn liedje Lekker met de meiden is een gay anthem geworden, ik vind het ook het leukst om het voor een queer publiek te zingen. Als het alleen maar voor vrouwen is, krijgt het iets tuttigs. Dan gaat de ironie verloren.’
Luid of stil? (2)
‘Inhoudelijk ga ik ook voor luid, omdat ik geloof dat je dingen kunt veranderen door luid te zijn. Als ik kijk naar welke kunstenaars ik zelf interessant vind, zijn dat altijd mensen die een standpunt innemen. Ik ben erg geneigd om te pleasen en mijn mening af te zwakken, maar dwing mezelf steeds meer om te staan voor wat ik vind. Dat hoeft niet altijd likeable te zijn.
‘Ook in de muziek heb ik het gevoel dat vrouwen niet boos of schreeuwerig mogen zijn, niet te uitgesproken, te naakt of te fel. In de mainstreampop zie ik veel soorten mannen, maar niet zo veel verschillende soorten vrouwen. In Nederland vult bijvoorbeeld Joost Klein wel de Ziggo Dome, maar niet een vrouw die net zo buiten de lijntjes kleurt als hij.’
Beauty of beest?
‘Beest. Maar dat is continu een dilemma. Gister zat ik nog voor een beautyshoot voor de Linda vol in de steigers met krulspelden, nepnagels en er zaten zelfs stickers bij mijn ogen voor een natuurlijke facelift. Toen ik daar helemaal in de glam zat, dacht ik wel: ik heb net een liedje geschreven waarin ik zing dat ik geen beauty wil zijn, hier verlies ik al mijn geloofwaardigheid. Maar ik dacht ook: ja, ik vind mezelf wel heel hot nu.
‘Dat is een strijd waar veel mensen in zitten: aan de ene kant wil je knap gevonden worden en jezelf knap vinden, maar aan de andere kant wil je niet meedoen aan de schoonheidsindustrie. Ik begon door te krijgen dat die industrie geld verdient aan mijn onzekerheid, en dat die altijd wel iets zal vinden dat niet goed aan mij is.
‘Als je eenmaal meedoet, kom je er nooit meer uit. Want je bent nooit af, of goed. Als wij vrouwen allemaal onze denkrimpels laten weghalen of ons gezicht helemaal platleggen, kunnen we ook geen boze vrouwen zijn. Dan zijn we altijd onverschillig, dat vind ik een heel eng idee.
‘Mijn muziek en vooral het podium is een manier om het beest in mezelf los te laten. In het echte leven blijf ik toch het liefst binnen de lijntjes, op het podium is het heerlijk om wild en onaangepast te zijn.’
Moeder of vader zijn?
‘Moeder zijn, maar dan wel op een manier waarop je nog steeds een popidool kunt zijn. Als iemand mij zou vragen of ik vader wil zijn, zeg ik onomwonden ja. Maar moeder zijn, daar komt wel wat meer bij kijken. Uit een CBS-onderzoek blijkt dat maar 9 procent van de heterostellen de werk- en zorgtaken eerlijk verdeelt. Dat is voor mij geen goede reclame om moeder te willen worden.
‘Ik heb het liedje Mommy geschreven om mezelf ervan te overtuigen dat het kan: moeder zijn met een beetje energie. Ik voelde veel schaamte over mijn twijfel over of ik een kind wil, want het voelt alsof je het zeker moet weten. Maar ik las er laatst een boek van Jantine Jongebloed over, en Meral Polat heeft er een mooie voorstelling over gemaakt. Dat waren voor mij de zetjes die ik nodig had om er ook muziek over te durven maken.
‘Ik krijg berichtjes van mensen die door Mommy ook over hun twijfel zijn gaan praten. Dat vind ik bijzonder, dat mijn muziek een gespreksstarter kan zijn. Over Hou je bek en bef me kreeg ik ook veel berichtjes, dat mensen door dat liedje met hun vriend over beffen zijn gaan praten.’
Voorlopig of voor altijd?
‘Voor altijd. Want in ‘voorlopig’ zit een vrijblijvendheid, en ik vind het mooi als je ergens voor kiest en er dan vol voor gaat. In ‘voor altijd’ zit een vastberadenheid: we geven niet op, wat er ook gebeurt. Mijn liedje Voorlopig voor altijd gaat erover dat het soms niet voor altijd is, en dat dat ook oké is. Mijn ouders zijn uit elkaar, bij alle gezinnen waarmee ik ben opgegroeid zijn er nieuwe partners. Dus dat hele ‘voor altijd’ in de liefde, daar ben ik wel minder in gaan geloven.’
Substackpost of interview?
‘Substackpost. Maar ik heb de media wel nodig, en ik ben blij dat jullie iets willen schrijven over mij. Ik heb tweeduizend abonnees op Substack, daar ga ik niet de grootste popster van Nederland mee worden.
‘Ik ben mijn Substack begonnen omdat ik het leuk vind om iets te schrijven over popcultuur, en daar ook wat langer over na te denken. Het begon bij Chappell Roan op Lowlands. Zij had geen leuke show, en benoemde dat ook. Ik weet nog dat het me aan het denken zette over echtheid op het podium, en wat je wel en niet met je publiek deelt. Ik had daar veel meer over te zeggen dan op Instagram paste, dus maakte ik een Substack aan.
‘Er gaat veel tijd in die posts zitten, dat heb ik echt onderschat. Maar ik hou van schrijven, en zo’n post is een goede schrijf- en denkoefening. Het heeft me ook geholpen om na te denken over waar dit album eigenlijk over gaat. Elk liedje van mijn plaat zou ook een essay kunnen zijn, ik vind het leuk om die inhoudelijke achtergrond ook mee te geven. Want als je begrijpt waarover het gaat, kun je het misschien nog meer waarderen.’
Merol
1991Geboren in Dordrecht
2010-2014Amsterdamse Toneelschool & Kleinkunstacademie
2015-2016 Hoofdrol in Soldaat van Oranje
2018 Debuut-ep Boter als Merol
2018Doorbraakhit Lekker met de meiden
2019Hit en ophef door Hou je bek en bef me
2022Album Troostprijs
2024Album Naar de haaien & weer terug
2026Album Leve de feeks
Merel Baldé woont in Amsterdam met haar vriend.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant