De Europese Centrale Bank (ECB) houdt de rente gelijk op 2 procent, maar ziet de economische vooruitzichten verslechteren. Door de blokkade van de Straat van Hormuz loopt de inflatie al op.
is economieredacteur van de Volkskrant.
De blokkade van de Straat van Hormuz dreigt een combinatie van hogere inflatie en lagere economische groei te veroorzaken. Dat plaatst centrale bankiers voor een dilemma. Het verhogen van de rente dempt de inflatie, maar zet ook een verdere rem op de economische activiteit. Niemand heeft bovendien enig idee hoe lang de blokkade nog zal duren, terwijl dit allesbepalend is voor hoe erg het gaat worden.
Zoals verwacht hebben de centrale bankiers gekozen om de situatie nu nog even af te wachten. Analisten verwachten in juni wel een renteverhoging.
Donderdag werd bekend dat de inflatie in de Eurozone in april is gestegen tot 3 procent, vooral als gevolg van de hogere energieprijzen. In februari lag de inflatie nog op 1,9 procent. De ECB mikt op een inflatie van 2 procent.
‘Onderzoeken wijzen op een vertragende groei, consumenten en bedrijven zijn sinds het begin van de oorlog minder optimistisch geworden over de toekomst ’, zei ECB-voorzitter Christine Lagarde tijdens een persconferentie. ‘Langere levertijden en stijgende grondstofprijzen duiden erop dat de toeleveringsketens onder druk komen te staan.’
Als de Straat van Hormuz op de korte termijn weer wordt geopend, en de olietoevoer normaliseert, is de verwachting dat de impact van de prijsschok meevalt. De centrale bankiers zijn dan ook beducht voor een al te snelle renteverhoging. Dit maakt lenen duurder, met alle gevolgen van dien voor bedrijven en huishoudens. ‘We willen wegblijven van het risico om te vroeg te zijn maar ook van het risico om te laat te zijn’, zei Lagarde. ‘We houden de data nauwlettend in de gaten.’
Bij het vorige rentebesluit, begin maart, was Lagarde beduidend somberder van toon vanwege de blokkade van de Straat van Hormuz. Toen ging ze uit van een oplopende inflatie tot 2,6 procent in 2026. In juni komt de ECB met een nieuwe inflatieverwachting, die waarschijnlijk hoger ligt als de VS, Israël en Iran niet snel tot een oplossing komen.
Toch waakt Lagarde voor al te veel alarmisme. Ze wijst erop dat huishoudens in de Eurozone er financieel relatief stevig voor staan, waardoor ze de klappen van hogere energieprijzen beter kunnen weerstaan.
Gevraagd naar de dreiging van stagflatie, een combinatie van een stagnerende economie en hoge inflatie, zegt ze dat die term ‘thuishoort in de jaren zeventig en daar beter kan blijven’. ‘De situatie met toen is compleet onvergelijkbaar. Destijds bleef de inflatie maar stijgen en stijgen, en was de werkloosheid torenhoog.’ Een scenario waarin het die kant opgaat is niet ondenkbaar, ‘maar daar zitten we nu niet’.
Met haar rentebesluit volgt de ECB de strategie van de Amerikaanse Federal Reserve (Fed) en de Bank of England, die beiden deze week ook aankondigden de rente gelijk te houden. Fed-voorzitter Jerome Powell kondigde woensdag bovendien aan dat hij in het bestuur van de Fed blijft zitten nadat hij in mei aftreedt als voorzitter.
Voor president Trump is dat een tegenvaller, omdat dit hem de ruimte ontneemt om een vervanger aan te wijzen. Trump wil dat de Fed de rente fors verlaagt. Het is gebruikelijk dat een voorzitter die aftreedt ook uit het bestuur stapt.
Powell waarschuwde woensdag dat de regering-Trump de onafhankelijkheid van de centrale bank in gevaar brengt. Het Amerikaanse ministerie van Justitie begon een strafrechtelijk onderzoek naar Powell, formeel vanwege de hoog opgelopen kosten van de renovatie van het Fed-gebouw. Na protesten van onder meer Powell moest het ministerie toegeven hier onvoldoende bewijs voor te hebben.
Dit onderzoek is gesloten onder druk van het Republikeinse Senaatslid Thom Tillis, die net als Powell meent dat het politiek gemotiveerd was. Hij dreigde de door Trump voorgedragen nieuwe voorzitter, Kevin Warsh, anders niet goed te keuren. Maar Powell is er niet gerust op. Hij zei in het bestuur te willen blijven zolang de kwestie niet volledig is opgelost.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant