Drie grote natuurbranden zijn er inmiddels ontstaan tijdens defensieoefeningen. Toch is er geen reden met die oefeningen te stoppen, zegt Commandant der Strijdkrachten Onno Eichelsheim. Wel stelt hij dat er ‘maatregelen’ genomen zullen worden.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Dat zei Eichelsheim op een persmoment in Hilversum. Rondom het militaire oefenterrein Artillerie Schietkamp ’t Harde ging sinds woensdag zeker 500 hectare natuurgebied in vlammen op. Donderdagmiddag werd duidelijk dat er tijdens oefeningen van Defensie ook grote natuurbranden ontstonden op de Oirschotse Heide en in Weert.
In Oirschot, ten westen van Eindhoven, gaat het om een gebied van zeker 25 hectare. De brand ontstond vlak bij een kazerne. Ooggetuigen zeggen tegen Omroep Brabant dat de brand mogelijk ontstond toen een militaire transporthelikopter iets kwam oppikken.
De brand in Weert is inmiddels van grotere omvang. Het gaat om een gebied van zo’n 50 hectare. Als gevolg hiervan zijn een militair vliegveld geëvacueerd, evenals het azc in Budel met zo’n 1.500 asielzoekers. Net als bij de brand in ’t Harde heeft Defensie een blushelikopter ingezet.
De brand op de Oirschotse Heide, bij een oefengebied vlak bij een kazerne ten westen van Eindhoven, ontstond aan het begin van de middag. Omroep Brabant meldt dat de brand mogelijk begon bij een actie van een chinook-helikopter, maar dat is nite bevestigd.
Veiligheidsregio’s waarschuwen al sinds vorige week voor een groter risico op branden, vanwege aanhoudende droogte en een sterke wind. Ook de veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland, die verantwoordelijk is voor het gebied bij ’t Harde, kwam met een waarschuwing.
De branden zijn voor Defensie geen nieuw fenomeen. Vorig jaar ontstonden 124 van de in totaal 846 natuurbranden op militair terrein, tonen cijfers van het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid aan. Ruim een derde daarvan ontstond in april en mei.
De veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland zegt dat Defensie in principe ‘zelfsturend’ is. ‘Zij bepalen zelf wat ze doen op hun militaire oefenterreinen’, aldus een woordvoerder. ‘Wij onderhouden goed contact met het ministerie, maar gaan niet over de besluiten.’
Hij legt uit dat de veiligheidsregio alleen advies geeft aan burgers van recreatieve gebieden. Datzelfde advies geldt ook voor Defensie. ‘Maar we hebben het ministerie niet zelf benaderd met het advies om nu geen militaire oefeningen te houden.’
De Koninklijke Marechaussee doet momenteel onderzoek naar het ontstaan van de brand bij ’t Harde, maar kan nog niets over de toedracht zeggen. ‘Als we ontdekken dat de brand is ontstaan als gevolg van een oefening, dan zullen we bekijken of alle protocollen zijn nageleefd.’
Ook het ministerie verwijst naar ‘protocollen’, die momenteel worden ‘verzameld’, en heeft nog geen antwoord op de vraag waarom Defensie oefent in een gebied waar gewaarschuwd werd.
Volgens een woordvoerder heeft Defensie wel maatregelen genomen naar aanleiding van de branden. ‘We zijn gestopt met het gebruik van open vuur, munitie en pyrotechnische middelen.’ Dat zijn bijvoorbeeld rookgranaten en fakkels.
Volgens defensie-expert Patrick Bolder zijn defensieterreinen extra vatbaar voor vlammen omdat ze vaak in een natuurgebied liggen: ‘Militaire oefenterreinen gaan hand in hand met een hoge natuurwaarde, omdat je traint op een veilige plek, in gebieden waar weinig mensen zijn.’
Dat Defensie geplande oefeningen niet zomaar afgelast, vind Bolder niet gek. ‘Het belang daarvan is groot, zeker in deze tijd. Je moet je eenheden op hoge paraatheid hebben.’ Volgens Bolder zou Defensie ervoor kunnen kiezen om oefeningen ‘te exporteren’ naar het buitenland, maar ‘dat kost tijd en geld’.
Tijdens de persconferentie verklaarde generaal Eichelsheim dat ‘we moeten blijven oefenen om klaar te zijn voor crises en voor het opleiden van onze mensen’.
Het ministerie wil vanwege de toegenomen oorlogsdreiging juist vaker en op meer plekken oefenen, met laagvliegende helikopters of amfibievoertuigen bijvoorbeeld. Omdat Nederland een dichtbevolkt land is, heeft Defensie daarvoor vrijwel altijd natuurgebieden op het oog.
Twee derde van het militaire oefenterrein is volgens de Rijksoverheid beschermd natuurgebied, waar ‘veel bijzondere natuur voorkomt’. Dat stuit al langer op weerstand van onder meer Natuurmonumenten, dat vreest voor de nadelige effecten.
Source: Volkskrant