Journalisten worden in hun werk steeds meer beperkt, tegengewerkt of onder druk gezet. Voor het eerst is de persvrijheid in meer dan de helft van de landen slecht of zelfs zeer slecht, blijkt uit de nieuwe World Press Freedom Index.
is datajournalist van de Volkskrant. Hij analyseert en schrijft over het nieuws in cijfers.
De aanvallen op de vrije pers zijn geraffineerder en openlijker dan voorheen, constateert Verslaggevers Zonder Grenzen (VZG), de internationale organisatie die jaarlijks de persvrijheid wereldwijd in kaart brengt. Autoritaire leiders, maar ook sommige grote bedrijven proberen vaker via juridische weg goede journalistiek onmogelijk te maken. Volgens VZG kunnen alleen democratieën en hun burgers die tendens keren.
In de kwart eeuw dat VZG de index over de persvrijheid bijhoudt, was het nog niet eerder zo slecht gesteld met de journalistieke vrijheid als vorig jaar. In 52 van de 180 onderzochte landen, waaronder Israël, Mexico en Nigeria, beoordeelt de organisatie de persvrijheid als ronduit slecht. In nog eens 42 landen, waaronder China, Rusland en Iran, is de situatie zelfs zeer slecht.
Enkel in zeven Europese landen beoordeelt VZG de persvrijheid nog als ‘goed’. Op de mondiale ranglijst staat Noorwegen voor het tiende jaar op rij bovenaan. Nederland ging Estland voorbij en staat nu op de tweede plek, al waarschuwt de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) dat ook hier het geweld tegen journalisten toeneemt. In het Oost-Afrikaanse Eritrea is de situatie het slechtst.
In Niger is de vrijheid voor journalisten het afgelopen jaar het hardst achteruitgehold. Volgens VZG is het verval van de persvrijheid in dit West-Afrikaanse land exemplarisch voor de situatie in de Sahel, waar militaire junta’s en gewapende regeringen het verspreiden van informatie actief tegenwerken. In Syrië ging het na de val van president Bashar al-Assad (in december 2024) juist relatief veel beter, al blijft de algemene situatie voor journalisten daar zeer slecht.
Vrije journalistiek in hun thuisland is inmiddels voor vrijwel alle mensen op aarde eerder een verre droom dan realiteit. In 2002 woonde nog 20 procent van de wereldbevolking in een land waar de persvrijheid als ‘goed’ werd beoordeeld. Inmiddels is dat percentage gedaald tot minder dan 1 procent.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant