„Ik heb ‘m ondertekend hoor!”, roept een bewoner van de Nieuwendammerdijk in Amsterdam-Noord naar Laurens, de bedrijfsleider van het enige café op de lange dijk, gevolgd door een verwensing aan het adres van de gemeente. De petitie ‘Breng de zitplaatsen terug bij Café ’t Sluisje’ houdt de gemoederen op de dijk en in de buurt flink bezig. De gemeente Amsterdam, staat in de petitie, heeft de buurt „twee zeer geliefde” ontmoetingsplekken ontnomen. „Burgerlijke vertrutting ten top.”
Daar en daar, wijst uitbater Maaike van Zomeren. Waar tot voor kort twee zwarte picknicktafels stonden, zijn de weerszijden van de Nieuwendammersluis nu leeg. „Het waren de stamtafels, daar ontmoette Noord elkaar”, zegt ze. „Ze hebben er dertig jaar gestaan, minstens.” Waarom moesten ze dan nu opeens weg?
„Vorig jaar zat een vrouw beneden op het terras, met haar verfspullen. Ze zat aan onze tafel de haven te schilderen, maar iets drinken wilde ze niet. Ze had haar eigen thermoskan bij zich, zei ze.” Maar zo werkt een terras niet. „‘Stuur je me weg dan?’, vroeg die vrouw. Ik zei: ‘Als je niks bij ons wilt bestellen wel, ja’.”
Ziedend vertrekt de vrouw. Bij de gemeente vraagt ze na of het terras wel écht van het café is. Er wordt een onderzoek gestart. Op haar telefoon laat Van Zomeren de brief zien die ze begin april ontving, voorzien van drie rode Andreaskruisen, met als onderwerp ‘Coulance vanwege overtreding terrasvoorschriften’. Er was „onduidelijkheid” over de terrastekening, schreef de gemeente: „Zowel de locatie van het terras als de afmetingen van het terras waren niet correct.”
Een voortvarende gemeenteambtenaar tekende het terras opnieuw in en wat bleek: er is een overtreding „geconstateerd voor deze gerectificeerde exploitatievergunning”. Om te voorkomen dat „het stappenplan” in werking treedt, dient het café het gebruik van de picknicktafels langs de sluis „te staken en gestaakt te houden” door ze „te verwijderen en verwijderd te houden”.
Van de zotte, zegt Van Zomeren. „Dit is Nóórd hè. Dit is eigenlijk een dorp, maar nu worden we hetzelfde behandeld als de centrale stad.” De Noorderlingen, zo is het gevoel, hebben niks meer te zeggen over hun eigen stadsdeel. „De menselijke maat is eraf.”
Terwijl het inwoneraantal van Noord gestaag groeit, blijven horecavoorzieningen per hoofd van de bevolking achter. Te midden van dat groeiende tekort zou ’t Sluisje, dat dit jaar 122 jaar bestaat, in 2016 ook bijna verdwijnen. „De eigenaren wilden stoppen en het pand verkopen als woonhuis. Tachtig buurtbewoners zijn opgestaan en hebben met elk een aandeel van 10.000 euro het café gekocht. Met de coöperatie hebben ze een hypotheek op het pand afgesloten. Ik pacht het van hen.”
Het buurtcafé is dus écht van de buurt en de buurt kwam samen aan die twee tafels. „De rest van het terras, daar zitten de dagjesmensen. Die twee plekken, die waren van ons”, zegt Walter Hopmans, de buurtbewoner die de petitie is gestart. „Het is kaalslag.”
Ruim duizend hebben inmiddels getekend. „Juist in een tijd waarin ze zeggen dat Amsterdam weer van Amsterdammers moet worden, ontnemen ze de dijkers dit.”
Van Zomeren is zelf import-Noorderling. In 2002 kwam ze hier wonen. „Ik kende niemand. Werken bij ’t Sluisje was mijn integratieplan.” Aan de twee picknicktafels leerde ze de buurtbewoners kennen en zij haar. Er was één onterecht boze gast voor nodig – waar ze met haar thermoskan en schildersspullen zat was écht het terras van ’t Sluisje – en nu zijn ze weg. Van Zomeren vloekt. „Maar haar verf zit nog op mijn tafel.”
Sarah Ouwerkerk vervangt deze week Freek Schravesande.