Nog één keer reageert regisseur Roel van Broekhoven op de kritiek van columnisten en lezers op ‘Onze man bij de vijand’, de tv-serie over Rusland. ‘Deze bloeddorstige aanvallen op ons zijn zorgwekkend en passen helemaal in deze tijd van cancelcultuur.’
Wat een oorlogszuchtig verweer van Marcia Luyten op mijn verhaal, waarin ik vertel hoe we in de serie Onze man bij de vijand vooral geprobeerd hebben te kijken hoe de Russen het volhouden onder Poetin.
Zij heeft misschien de serie inmiddels wél gekeken, maar dan toch vrij slecht.
Haar verweer bestaat uit een reeks van opgewarmde argumenten die we al eerder bij haar collega-columnisten zagen. Wat duidelijk wordt, is dat zij samen met andere actieve verdedigers van de Oekraïense zaak een georkestreerde stemmingmakerij tegen ons als makers is begonnen.
Over de auteur
Roel van Broekhoven is regisseur/samensteller van Onze man bij de vijand, de tv-serie waarin journalist Thomas Erdbrink door het Rusland van Poetin reist.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Omdat zij kennelijk toch vinden dat je álle Russen als je vijand moet zien, niet alleen hun machthebbers. Het tonen van hoe ‘gewone Russen’ worstelen met Poetin, zoals wij in de serie doen, maakt die vijand menselijk. Dat mag kennelijk niet, dan ben je een verrader. Ineens zijn wij als makers van de serie ‘de vijand’ geworden. Voor je het weet komt een legertje zwaarbewapende columnisten ons kaalscheren.
Toch nog maar een reactie op een paar van die opgewarmde argumenten tegen de serie:
1. Onze tolken zouden onbetrouwbaar zijn. Kletskoek. We hadden steeds dezelfde tolk, die al jaren voor talloze Nederlandse media, waaronder de VPRO, werkt. Wat de criticasters niet (willen) weten, is dat alles daarna nog door een legertje vertalers in Nederland woord voor woord wordt vertaald, voor het in de uitzending komt.
2. Luyten heeft het ook over ‘samenwerking met Maria Butina’, de voormalige spionne en nu fervent Poetin-aanhangster. Ook kletskoek: sinds wanneer is iemand die je interviewt een ‘medewerker’? We werkten niet met haar, we maakten een bepaald niet vleiend portret van haar, waarin overduidelijk is dat zij aan de leiband van Poetin loopt.
Maar ook daarvan vinden Luyten c.s. kennelijk dat je het de kijker in moet peperen. En van de daken moet schreeuwen: ‘Deze Vrouw is Slecht.’ Dat is een ernstige onderschatting van de kijker, die kennelijk niet zelf mag bepalen wie goed of slecht is. Columnisten moeten het hebben van stevige meningen, liefst zwart-wit. Dat is hun goed recht en zou een goeie inhoudelijke discussie aan kunnen zwengelen, maar niet op deze agressieve manier: ken uw vijand. Ik ben het niet, en als je de serie goed zou kijken, zou je weten waarom.
Het lijkt op de discussie over de indrukwekkende film Russians at War, die onder grote druk van de Oekraïense ambassades werd geweigerd op het Idfa en het filmfestival van Toronto. De maker werd verdacht van sympathieën voor Rusland. Wie de film zag, kreeg een indrukwekkend inkijkje in een failliete grootmacht die haar soldaten zonder scrupules de dood instuurde. Propaganda? Ja, maar dan juist tegen Rusland! Mocht niet van de pro-Oekraïnelobby, want je mag geen mededogen hebben met de vijand.
Ook Luyten, Tommy Wieringa, Hubert Smeets c.s. hebben – in het heetst van hun strijd – een ernstige blinde vlek, die ze het vermogen ontneemt om een zo afgewogen serie als Onze man (waarbij over elke knip, elk shot en elk woord is nagedacht) op haar merites te beoordelen.
Gelukkig waren veruit de meeste reacties positief. Een correspondent met dertig jaar ervaring in Moskou zei: ‘De serie geeft een zeldzaam inkijkje in het hedendaagse Rusland en als zodanig zie ik het als een belangrijke bron van informatie die in het algemeen niet voorhanden is.’
De negatieve reacties kwamen van die hechte groep Oekraïne-activisten, dan wel columnisten. Hun inzet voor dat land is lovenswaardig. Maar hun bloeddorstige aanvallen op ons zijn zorgwekkend en passen helemaal in deze tijd van cancelcultuur. Want iedereen die zich in het land van de vijand waagt, uitmaken voor een verrader of letterlijk ‘iemand die zich laat misbruiken door de propaganda’ noemen – dát is pas propaganda.
Het is maar goed dat columnisten niet aan de macht zijn in dit land. Ze zouden de serie vast ogenblikkelijk verbieden.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Source: Volkskrant