Hilversum heeft een obsessie met kijkcijfers. Tv-recensent Alex Mazereeuw blikt in ‘Kijkkunde’ maandelijks terug op de opvallendste trends. Deze maand: hitserie Flikken Maastricht tart de tv-wetten en heeft verrassend weinig last van een wisseling van de wacht.
is tv-recensent voor de Volkskrant en schrijft over film.
Het gaat goed met de Nederlandse serie. Series als Bodem, Mocro Maffia en Tonnano krijgen lovende recensies, De Joodse Raad en Het jaar van Fortuyn wonnen talloze prijzen en ook de kijker weet de weg goed te vinden naar dramaseries van eigen bodem, getuige uitstekende kijkcijfers voor series als Oogappels en Dag en nacht.
Het grootste kijkcijfersucces van dit jaar tot nu toe is tragikomedie Rust en vreugd, gebaseerd op het gelijknamige boek van bestsellerauteur Hendrik Groen. De serie, over de beslommeringen op een oer-Hollands tuintjespark, trok acht weken lang tussen de anderhalf en twee miljoen kijkers, waarmee het publiek voor Groenend Nederland opnieuw groot bleek te zijn (de verfilming van Het geheime dagboek van Hendrik Groen was eerder ook al een enorme kijkcijferhit).
Rust en vreugd is daarmee de enige Nederlandse dramaserie die op kijkcijfergebied dit jaar lijkt te kunnen concurreren met het grootste succesnummer onder de Nederlandse series. Want de toppositie op kijkcijfergebied, die is nog altijd voor een stel flikken uit Maastricht.
De rechercheurs en agenten in Flikken Maastricht kregen in twintig seizoenen onder meer te maken met satanische elites, kannibalisme, exorcisme, talloze vermoorde geliefden, corrupte agenten en ze verhinderden zelfs een aanslag op de Amerikaanse president. In Limburg is het nooit stil, en daar blijft de kijker gretig van smullen.
En toch was de twintigste reeks misschien wel het spannendste seizoen tot nu toe, zowel voor als achter de schermen. Want zei je Flikken Maastricht, dan zei je toch bijna twintig jaar Angela Schijf en Victor Reinier, die als rechercheurs Eva van Dongen en Floris Wolfs de grote uithangborden van de serie waren. Dat wil zeggen: totdat Reinier werd beschuldigd van wangedrag op de set, en door omroep Avrotros aan de kant werd gezet.
Bij de omroep zullen best wat mensen daarom zenuwachtig zijn geweest voor de kijkcijfers van het twintigste seizoen van Flikken Maastricht. In een immer onstuimig televisielandschap is de politieserie tenslotte al bijna twintig (!) jaar een zekerheid, met gemiddelden die al jaren tussen de anderhalf en twee miljoen kijkers zitten.
Die zenuwen bleken onterecht, want de openingsaflevering van de twintigste reeks trok uiteindelijk ruim 1,9 miljoen kijkers. Zij zagen hoe Floris Wolfs uiteindelijk (zonder dat Reinier nog een seconde in beeld is) overlijdt aan de gevolgen van een vuistslag door zijn (vermoedelijke) zoon.
Spannender waren misschien wel de afleveringen erna. Zo’n eerste aflevering heeft immers altijd nog het boeiende ‘hoe gaan ze het oplossen?’-vraagstuk, en trekt daardoor als vanzelf meer kijkers. Maar ook toen Wolfs eenmaal in de kist lag, bleven de kijkcijfers redelijk stabiel, waarbij bijna alle afleveringen meer dan anderhalf miljoen kijkers trokken (de seizoensfinale wordt volgende week vrijdag uitgezonden).
Er zijn meer voorbeelden van successeries die ergens onderweg afscheid moesten nemen van een hoofdrolspeler. Denk bijvoorbeeld aan hitkomedie Two and a Half Men, waar Charlie Sheen na acht seizoenen werd ontslagen na verslavingsproblemen en een publieke woede-uitbarsting. Netflix-hit House of Cards ging het slotseizoen in zonder uithangbord Kevin Spacey, nadat hij werd beschuldigd van seksueel misbruik. En komedieserie Roseanne ging na racistische tweets van hoofdrolspeler Roseanne Barr verder als nieuwe serie, de succesvolle spin-off The Conners, zónder het oorspronkelijke titelpersonage.
Soms is het vertrek van een hoofdrolspeler natuurlijk vrijwillig (denk aan Steve Carell als Michael Scott in The Office) of inhoudelijk noodzakelijk (denk aan Damian Lewis als Nicholas Brody in Homeland), maar succesvolle series hebben het toch vaak moeilijk na het vertrek van een hoofdrolspeler. Meer dan eens is het – gedwongen – vertrek van een ster een voorbode van het einde van een serie, omdat de waardering en de kijkcijfers teruglopen.
Flikken Maastricht lijkt daar voorlopig verrassend weinig last van te hebben, want de kijkcijfers zijn ongeveer gelijk aan die van het vorige seizoen. Blijkbaar zijn de kijkers inmiddels zo gewend en gehecht aan het Maastrichtse trammelant, dat de poppetjes wat minder relevant zijn dan misschien werd gedacht.
Het verlicht ook de druk op de onvermijdelijke opvolger van Reinier. Dat leek lange tijd Eric Corton te worden, maar de ontwikkelingen in het nieuwe seizoen lijken erop te wijzen dat er uiteindelijk ook nog een andere nieuwe hoofdrolspeler in het spel komt. Ook dat wordt weer spannend, maar als de Flikken-fans iets hebben laten zien, is het wel dat ze misschien nog wel trouwer zijn aan de serie dan aan de personages.
En Reinier? Die organiseerde in januari een heuse Floris Wolfs-fandag in Maastricht, waar honderden mensen op afkwamen om afscheid te nemen. De fans van het personage zijn er dus nog in overvloed, maar die groep is niet groot en rancuneus genoeg om de kijkcijfers van de serie echt te laten teruglopen.
Flikken Maastricht blijft zelfs na twintig seizoenen de best bekeken serie van eigen bodem, en ook een wisseling van de wacht lijkt die positie niet te bedreigen: de flikken worden nu hooguit vergezeld door de populaire passief-agressieve tuinders uit Rust en vreugd.
De arme Maastrichtenaren kunnen voorlopig dus nog niet rustig gaan slapen: aan al die (fictieve) criminaliteit in de stad komt voorlopig nog lang geen einde.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant