is journalist en columnist van de Volkskrant, gespecialiseerd in financieel-economische onderwerpen.
Carlos de Jakhals was een van de roemruchtste terroristen uit de vorige eeuw. In 1975 viel hij met handlangers het hoofdkantoor van de Opec in Wenen binnen en gijzelde de ministers van de olielanden, onder wie sjeik Yamani, de Saoediër die twee jaar eerder de wereld in een oliecrisis had gestort. Hij vond dat ze te weinig deden voor de Palestijnse zaak. Het lukte hem een vliegtuig plus een enorme som losgeld te krijgen en naar Algiers te vluchten.
Toen was de Opec nog machtig. De Opec-landen controleerden meer dan 50 procent van de fossiele brandstoffenvoorraad in de wereld. Alle westerse landen, inclusief de VS, moesten olie importeren. De Opec reguleerde de olieprijs en de daaraan gekoppelde gasprijs door de productie te verminderen of te verhogen.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Tijdens de eerste oliecrisis steeg de prijs van een vat olie van 1,80 naar 11,80 dollar. En begin jaren tachtig tijdens de tweede crisis verviervoudigde de prijs nog een keer tot ruim 40 dollar. De westerse economieën kwamen in een ernstige recessie terecht die gepaard ging met een industriële aftakeling.
Achteraf was het misschien een zegen. De industriële economie maakte plaats voor een veel schonere diensteneconomie. Het Westen ging zelf olie en gas winnen – eerst offshore, zoals op de Noordzee, en veel later ook op het land in schalievelden. De VS werden weer olie- en gasexporteur. Nieuwe olielanden als Noorwegen, Canada en Brazilië kwamen op. Het marktaandeel van Opec is nu 35 procent en zal door het vertrek van de Verenigde Arabische Emiraten dalen tot 30 procent.
Nu zegt dat niet alles. De Opec is altijd een duiventil geweest. De organisatie begon in 1960 met slechts vijf lidstaten (Venezuela, Saoedi-Arabië, Iran, Irak en Koeweit), kreeg nieuwe leden – misschien had Nederland zich moeten aanmelden met de gasbel in Slochteren en de olievelden in Schoonebeek – maar verloor ze even hard.
Qatar stapte er in 2019 uit. Indonesië werd in 1962 lid, besloot er in 2009 uit te stappen en meldde zich in 2016 opnieuw aan om vervolgens weer weg te lopen. Ecuador en Angola hebben hun lidmaatschap opgezegd. Gabon werd in 1995 lid en was in 2009 lid af. De bezetting van de kamertjes in het secretariaat in Wenen wisselt even snel als die van politieke partijen op het Binnenhof.
Met het uiteenvallen van Opec zal het milieu geen dienst worden bewezen. Dat zal tot een ongekende concurrentiestrijd leiden waarbij de prijzen mogelijk instorten. Verduurzaming wordt economisch onrendabel. De sancties tegen Rusland en Iran – en de sluiting van de Straat van Hormuz – houden de prijs kunstmatig hoog. Maar als die conflicten eindigen, gaan olie en gas in de ramsj. De oliereserves zijn voldoende voor 47 jaar wereldconsumptie en de gasreserves voor 143 jaar. Die voorraad wil iedereen nog te gelde maken.
Carlos de Jakhals leest het in de Franse bajeskrant. Na een playboyleven van twintig jaar in het Midden-Oosten werd hij in 1994 gearresteerd in Soedan. Sindsdien bromt hij, veelvuldig denkend aan de hoogtijdagen van Opec.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant