is televisierecensent voor de Volkskrant.
Je zou het bijna vergeten, nu het woord polarisatie in elk praatprogramma minstens één keer valt, maar meningsverschillen kunnen ook hartstikke leuk zijn. Dat liet het verrassend vermakelijke Keurmeesters (Avrotros) dinsdagavond mooi zien.
In het programma bezoeken ‘gewone mensen’ musea, waar ze hun ongezouten mening over de kunstwerken mogen geven. Waar twee neven zeer te spreken zijn over een grimmig portret van een ex-geliefde, vinden twee jonge vrouwen dat de kunstenaar beter in therapie had kunnen gaan: ‘echt een mannenschilderij, dit’. En waar de een de dronkenlap op Judith Leysters De vrolijke drinker een gezellige gast vindt, walgt de ander van de alcoholwalmen die om hem heen zouden hangen.
Op subtiele wijze leren we zo de bonte groep keurmeesters – de jongste is 14 – een beetje kennen. Een van hen is bijvoorbeeld geraakt door een kritisch kunstwerk over Sigmund Freud en ‘witte, machtige mannen die denken dat ze alle mentale problemen van vrouwen kunnen oplossen’. Ze vertelt dat ze zelf ooit slachtoffer is geweest van grensoverschrijdend gedrag van een behandelaar.
Tegelijkertijd zet Keurmeesters aan tot nadenken over de vraag wat kunst eigenlijk is. Dat doet het onder andere – niet enorm origineel, wel effectief – door in elke aflevering een kunstwerk te ‘verstoppen’ dat eigenlijk niet thuishoort in het museum. In een eerdere aflevering was dat bijvoorbeeld een knutselwerkje van groep 6-scholieren. Ditmaal is het een piemel op een schommel in een kooitje, gemaakt door een van de keurmeesters. Eén collega vindt het prikkelend, de anderen zijn niet onder de indruk. ‘Van mij had dit niet gehoeven’, zegt iemand.
Ook ‘echte’ kunstwerken worden echter niet gespaard. ‘Wat is dit nou?’, moppert een vrouw over een masker van kunstenaar Bas Kosters. ‘Ik voel me een beetje belachelijk gemaakt, als ik naar een museum ga en dit zie.’ Ze geeft het één ster.
Je zou kunnen tegenwerpen dat het uitdelen van sterren – een belangrijk onderdeel van Keurmeesters – kunst een beetje platslaat. Maar dat zou ook wat hypocriet zijn, in een krant waarin datzelfde dagelijks gebeurt. Bovendien benadrukt Keurmeesters hiermee dat ook gewone stervelingen iets van kunst mogen vinden, en niet slechts met nederige bewondering door een museum hoeven te slenteren.
Maar het aardigste aan Keurmeesters is dat het de keurmeesters ook uitdaagt om hun aanvankelijke oordeel bij te schaven. Door langer te kijken en te discussiëren, maar ook doordat ze steeds meer achtergrondinformatie over maker en werk krijgen. Niet zelden leidt dat ertoe dat ze een schilderij uiteindelijk toch een ster meer of minder toekennen.
‘Over smaak valt wél te twisten’, stelt de voice-over niet voor niets. In het sympathieke Keurmeesters wordt duidelijk hoe plezierig dat kan zijn, zolang het maar gebeurt met een open blik.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant