De Duitse justitie eist 15 jaar cel tegen een van de laatste leden van de terreurgroep RAF. Daniela Klette werd in 2024 ontmaskerd en opgepakt, na tientallen jaren ondergedoken te hebben gezeten. Ze bleek al die tijd in hartje Berlijn te wonen.
is correspondent Duitsland van de Volkskrant. Hij woont in Berlijn.
Der Spiegel maakte er een podcast over; de speelfilm zal ongetwijfeld volgen. Dertig jaar lang hielden drie vermoedelijke leden van de ‘laatste generatie’ van de naoorlogse linksextremistische terreurgroep Rote Armee Fraktion (RAF) zich schuil in het volle zicht. Ze beroofden banken om hun levensstijl te onderhouden, en werden uiteindelijk ontmaskerd door journalisten. Twee van hen wisten op het nippertje te ontkomen.
Toen de politie begin 2024 bij Daniela Klette (67) op de deur klopte, zei ze na een aanvankelijke ontkenning: ‘Een momentje, ik kom eraan.’ Woensdag eiste de Duitse aanklager vijftien jaar cel tegen Klette wegens poging tot moord en meerdere roofovervallen.
Daniela Klette, Burkhard Garweg en Ernst-Volker Staub doken in 1998 onder, nadat de Rote Armee Fraktion zichzelf per brief had opgeheven. De jaren ervoor was er sprake van een opleving van extreemlinks geweld in Duitsland door de zogenoemde derde generatie van de RAF. In die tijd werden meerdere mensen vermoord, onder wie Deutsche Bank-directeur Alfred Herrhausen.
Het is echter onduidelijk of Klette en haar twee kompanen daarbij een rol speelden. Zij staan vooral bekend om hun leven ná de RAF.
Vanaf eind jaren negentig legden de drie zich volgens het Duitse OM toe op gewapende roofovervallen van geldtransporten en supermarkten. Voor eigen gewin, aldus justitie. Tussen 1999 en 2016 zou het trio zo meer dan 2,7 miljoen euro buit hebben gemaakt in de deelstaten Nedersaksen en Noordrijn-Westfalen. Ze gebruikten explosieven, hielden bewakers onder schot en schoten ten minste één keer.
‘Vele slachtoffers ondervinden langdurige consequenties daarvan’, aldus de Duitse aanklager, Annette Marquardt op woensdag. Volgens haar is Klette een zware crimineel, en gebruikten zij en haar kompanen geweld ‘zonder oog voor de gevolgen’, om hun levensstijl en vakanties te financieren. ‘Daaraan is niets goed te praten.’
Klette bleek al die jaren in Kreuzberg te wonen, het linkse hart van de Duitse hoofdstad. Onder de naam Claudia Ivone bekwaamde zij zich daar in de Braziliaanse vechtdans capoeira, en verdiende ze bij als hondenuitlater. Ze ging graag op vakantie naar Mallorca en wist ten minste eenmaal met valse papieren naar Brazilië te reizen.
Haar kompaan Burkhard Garweg woonde al die tijd in een woonwagen in een links activistenkamp, eveneens in Berlijn. Hij bleek te hebben geleefd als een bon vivant, ontdekte Der Spiegel. Garweg was een bekend gezicht in de Berlijnse technoclubscene, bezocht festivals, had relaties met meerdere vrouwen en profileerde zich als fotograaf. Over het derde lid, Ernst-Volker Staub, is veel minder bekend.
Al die tijd zocht de Duitse politie naar het trio. In 2015 kreeg de recherche voor het eerst zicht op de groep. Drie gemaskerde overvallers hadden een geldtransport beschoten, en de politie vond DNA-materiaal op een verloren bivakmuts. Een onderzoeksteam ging vervolgens tien jaar sporen na, maar slaagde er niet in de drie te vinden.
Uiteindelijk werd Klette ontmaskerd door journalisten. Zij liet zich fotograferen als lid van een dansclub in Kreuzberg, de foto’s belandden op Facebook. Podcasters van de publieke omroep ARD zetten – na een tip – gezichtsherkenningssoftware in, en vroegen de autoriteiten om informatie. De politie startte vervolgens een eigen surveillance-operatie.
Toen maakte de politie weer een fout, volgens de reconstructie van Der Spiegel. Kennelijk nog niet overtuigd van de identiteit van de verdachte, ging er geen arrestatieteam met stormram naar binnen, maar belden twee reguliere agenten aan.
‘Claudia’ deed open, zag de politie en smeet de deur weer dicht met excuus dat ze de blaffende hond moest kalmeren. Op dat moment stuurde ze een berichtje naar haar twee kompanen, die vervolgens spoorloos verdwenen.
In Klette’s appartement vond de politie een granaatwerper, een kalasjnikov en een machinepistool. En tientallen documenten en foto’s waaruit bleek dat de drie minstens 38 supermarkten en één bank in kaart hadden gebracht.
Source: Volkskrant