Hoger beroep In het VK is campagnegroep Palestine Action verboden onder terrorismewetgeving, maar de rechter heeft dat verbod onrechtmatig verklaard. Deze week dient in Londen een beroep van de regering tegen die uitspraak.
Aanhangers van Palestine Action dinsdag tijdens een protest nabij het Royal Court of Justice in Londen.
Haar kleinzoon van 10 jaar is trots en bazuint het graag rond, vertelt Wendy Andrews. „Mijn oma is een terrorist!”
Vorig jaar op 4 oktober werd Andrews (70) gearresteerd door de politie, omdat ze een bord omhooghield met de tekst: „Ik ben tegen genocide. Ik steun Palestine Action.” Tegelijk met haar werden die dag op Trafalgar Square in Londen meer dan vijfhonderd anderen gearresteerd, die borden met precies dezelfde tekst vasthielden. Ze worden verdacht van terrorisme.
De achtergrond hiervan: de Britse Labourregering besloot in juli vorig jaar om de campagnegroep Palestine Action, die vooral actie voert tegen bedrijven die zakendoen met het Israëlische leger, te verbieden en als terroristische groepering te definiëren. Lidmaatschap van of steun aan de organisatie werd daarmee strafbaar. Er staat maximaal veertien jaar celstraf op.
Het verbod was meteen omstreden en één van de oprichters van Palestine Action, Huda Ammori, begon een rechtszaak tegen de staat. En dus staat Wendy Andrews deze dinsdag voor de rechtbank in Londen om haar steun te betuigen. Ze heeft een iets ander protestbord bij zich: „Deze oma is nog steeds tegen genocide!” Andrews vindt dat de regering van het Verenigd Koninkrijk te weinig heeft gedaan tegen het geweld van de Israëlische regering in de Gazastrook. „We hebben die genocide laten gebeuren. Reden twee is dat ik tegen striktere regels voor protesten ben.”
Binnen, in het imposante historische gebouw van de Royal Courts of Justice, is het hoger beroep van de Britse minister van Binnenlandse Zaken Shabana Mahmood (Labour) bezig. De minister tekende beroep aan tegen de uitspraak van lagere rechters in februari dat het verbod van Palestine Action onrechtmatig en disproportioneel is. De rechten op vrijheid van meningsuiting en op vrijheid van demonstratie komen er volgens die rechters te veel mee in het gedrang.
In zaal vier buigen twee groepen advocaten – met pruiken en multomappen vol documenten – zich over de kwestie, tegenover vijf rechters van het Court of Appeal op een hoog podium. In de zaal hangen kroonluchters en staan tegen alle muren kasten vol oude wetboeken.
Volgens de advocaat van de staat James Eadie „is het onbetwist dat Palestine Action voldoet aan de wettelijke drempel van een organisatie die zich bezighoudt met terrorisme”. „Het beeld dat deze organisatie alleen vreedzaam protesteert, klopt niet.” Het „afknijpen van publieke steun” kan volgens hem een positief effect hebben, ook al raakt dat „de belangen van een onschuldige groep die alleen vreedzaam protesteert”.
Aanhangers van Palestine Action houden dinsdag een protest buiten het Royal Court of Justice in Londen.
Inderdaad zijn de acties van Palestine Action niet altijd geweldloos. Concrete aanleiding voor het verbod vorig jaar was een sabotageactie bij een luchtmachtbasis, waarbij activisten inbraken bij de basis en rode verf in de motoren van twee militaire vliegtuigen spoten. En in 2024 vielen Palestine Action-activisten vlakbij Bristol een fabriek van de Israëlische wapenproducent Elbit Systems aan. Ze gingen tekeer met hamers, koevoeten en rode verf om zoveel mogelijk apparatuur te beschadigen.
Maar is dit terrorisme, vergelijkbaar met terreurdaden van bijvoorbeeld het jihadistische Boko Haram of de Islamitische Staat? Dit soort geweld kan ook onder het gewone strafrecht berecht worden, redeneren de advocaten van Huda Ammori, zodat het recht op demonstratie van anderen niet geschaad wordt. Van „degenen die volkomen legaal en vreedzaam protestborden ophouden”, zei Ammori’s advocaat Raza Husain. „Het doel van terrorisme is om mensen pijn te doen. Dat is het tegenovergestelde van wat Palestine Action wil, zegt mijn cliënt.”
Intussen is campagnegroep Defend Our Juries, die opkomt voor burgerlijke vrijheden, al maanden met een ongehoorzaamheidsactie bezig die blootlegt welke bezwaren het verbod met zich meebrengt. Bij grote demonstraties in Londen werden steeds honderden arrestaties verricht van burgers die hun steun uitspraken voor Palestine Action, met steeds dezelfde twee zinnen op hun protestborden. In totaal ligt het aantal arrestaties al boven de 3.300. Het zou meer dan een jaar kosten om iedereen te berechten.
Deze week kwam Defend Our Juries met een open brief aan de rechters, die honderden schrijvers, kunstenaars en wetenschappers ondertekenden. Onder anderen Sally Rooney en Greta Thunberg tekenden. Hun boodschap? Weer die twee zinnen: „Wij zijn tegen genocide. We steunen Palestine Action.” Het idee is om de politie uit te dagen ook al deze ondertekenaars op te sporen en te arresteren, iets wat waarschijnlijk niet zal gebeuren. De politie heeft het moeilijk met de handhaving van het verbod: na de eerste uitspraak dat het verbod onrechtmatig was, kondigde de Londense politie aan dat ze geen arrestaties meer zouden verrichten. Daar kwamen ze later weer van terug.
Voor de rechtbank zegt Wendy Andrews dat ze het treurig vindt dat er vooral politieke bedoelingen achter het verbod op Palestine Action zitten. Regeringspartij Labour voelt volgens haar druk om daadkrachtig over te komen: „Het is een teken van zwakte. Ze hebben het gevoel dat ze naar rechts moeten opschuiven, omdat Reform het zo goed doet.” Reform UK is de radicaal-rechtse partij van Nigel Farage. Het recht op protest werd ook onder de Conservatieve Partij al ingeperkt, tot zorg van mensenrechtenorganisaties. Labour voegt daar nu „misbruik van terrorismewetgeving aan toe”, schrijft Human Rights Watch in een recent onderzoek naar het inperken van demonstratierecht in het VK.
Andrews’ zaak – en die van duizenden anderen – is in afwachting van de rechtszaak opgeschort tot in elk geval eind juli. Ze denkt niet dat de rechters het verbod overeind zullen laten. „En anders ga ik toch de cel in? Ik ben gepensioneerd, ze kunnen me mijn baan niet afpakken.”
Een aanhanger van Palestine Action dinsdag buiten het Royal Court of Justice in Londen.