Een kabinetsval dreigt voor de liberale Roemeense premier Ilie Bolojan. De grootste coalitiepartij, de sociaaldemocratische PSD, stapte vorige week uit het kabinet. Nu heeft de PSD samen met het extreemrechtse AUR een motie van wantrouwen ingediend tegen de regering.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Het Roemeense parlement beslist volgende week dinsdag over het lot van Bolojans regering. De motie van wantrouwen die dan in stemming wordt gebracht, komt uit de koker van de twee grootste partijen in het parlement: de populistisch-socialistische PSD en het extreemrechtse AUR. Niet eerder werkten de sociaaldemocraten zo nauw samen met AUR, de partij van de ultranationalistische George Simion.
De Roemeense kabinetscrisis begon eerder deze maand, toen de PSD niet langer mee zei te willen werken aan het beleid van premier Bolojan. De premier wil het Roemeense begrotingstekort terugdringen met belastingverhogingen en bezuinigingen. De PSD-ministers eisten dat Bolojan zou opstappen en dreigden anders het kabinet op te blazen.
De premier bleef zitten, waarop de PSD’ers inderdaad opstapten. Sindsdien staat Bolojan aan het hoofd van een fragiel minderheidskabinet. De drie resterende coalitiepartijen komen met 113 van de 330 zetels meer dan vijftig zetels te kort voor een meerderheid in de Roemeense Tweede Kamer. Ook in de senaat komt het kabinet niet in de buurt van een meerderheid.
Toch is het niet zeker dat de motie van wantrouwen dinsdag wordt aangenomen. De stemming vindt plaats in beide kamers van het Roemeense parlement, waarbij in totaal 233 zetels nodig zijn voor een meerderheid. PSD en AUR hebben samen 219 zetels en moeten dus op zoek naar steun bij andere oppositiepartijen.
Bovendien rommelt het in de fractie van de sociaaldemocraten, waar niet iedereen achter de samenwerking met het extreemrechtse AUR staat. Senator Victoria Stoiciu kondigde dinsdag aan dat zij haar partijlidmaatschap opzegt. ‘Ik kan en zal de normalisatie van fascisme nooit steunen. Dit is een rode lijn die nooit mag worden overschreden’, schreef Stoiciu op Facebook.
Stoiciu, die onderdeel is van de progressieve vleugel van de PSD, waarschuwt al langer voor de opkomst van AUR. Vorig jaar noemde zij de partij een ‘ongekend gevaar’ voor Roemenië en omschreef zij partijleider George Simion als ‘neofascist’. Partijgenoten van Simion spraken zich de afgelopen jaren vergoelijkend uit over de Roemeense fascistische beweging De IJzeren Garde, en Simion zelf organiseerde in 2022 een huwelijksfeest dat opzichtig verwees naar de bruiloft van de leider van de Garde.
Bij de vorige parlementsverkiezingen werd AUR in 2024 met bijna 20 procent van de stemmen de tweede partij. Verkiezingswinnaar PSD, die de afgelopen decennia vrijwel altijd meeregeerde, vormde vervolgens een coalitie met het liberale PNL van premier Bolojan.
Als er nu verkiezingen zouden worden gehouden, zou Simions partij vermoedelijk de grootste worden. In peilingen staat AUR op ongeveer een derde van de stemmen, met grote voorsprong op de PSD en de partij van premier Bolojan. George Simion deed vorig jaar ook een gooi naar het Roemeense presidentschap. Hij won de eerste ronde, maar moest het in de tweede ronde afleggen tegen Nicusor Dan, de gematigde burgemeester van Boekarest.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant