Manus AI De overname van de Chinese AI-dienst Manus door het Amerikaanse Meta was al maanden beklonken. Maar een toezichthouder eist nu dat de verkoop ongedaan wordt gemaakt.
AI-assistent Manus in actie op een mobiele telefoon in Beijing, kort na de lancering in maart 2025. De Chinese autoriteiten willen de overname van Manus door het Amerikaanse Meta terugdraaien.
De Chinese autoriteiten eisen dat de overname van AI-start-up Manus door het Amerikaanse Meta, die in december werd beklonken, wordt teruggedraaid. Waarom doet Beijing dit en kan het wel? Vier vragen.
Bij de lancering vorig jaar werd Manus vergeleken met DeepSeek, de eerdere AI-start-up van Chinese bodem die vriend en vijand verraste door de prestaties van Amerikaanse rivalen als ChatGPT te evenaren. Maar Manus is geen chatbot, zoals DeepSeek, maar een zogenoemde AI-agent: een virtuele assistent die zelfstandig ingewikkelde taken kan afhandelen. In een introductiefilmpje is te zien hoe Manus sollicitanten beoordeelt en op huizenjacht gaat.
In juni vorig jaar verkaste het bedrijf achter Manus naar Singapore. Zo hoopte het aantrekkelijker te worden voor buitenlandse investeringen, zegt Rogier Creemers, een sinoloog verbonden aan de Universiteit Leiden die veel onderzoek doet naar de Chinese technologiesector: „In de VS heb je allerlei beperkingen op investeringen in Chinese techbedrijven, want Washington wil China’s technologische ontwikkeling niet faciliteren. Manus heeft op papier de hele santenkraam naar Singapore verplaatst, het veranderde eigenlijk van paspoort.” De constructie, die vaker wordt gebruikt om de complicaties van de Chinees-Amerikaanse rivaliteit te ontlopen, wordt wel ‘Singapore-washing’ of ‘China-shedding’ genoemd.
Manus oogstte er succes mee: al na enkele maanden, in december, legde Meta naar verluidt tussen de 2 en 3 miljard dollar voor Manus neer. Het moederbedrijf van Facebook en Instagram wilde daarmee zijn eigen AI-diensten versterken. Manus-topman Xiao Hong trad toe tot de leiding van Meta, waar hij de AI-strategie moest vormgeven.
Dat de overname op problemen zou stuiten, werd duidelijk toen Beijing in januari een onderzoek instelde, en zeker toen Xiao Hong en medeoprichter Ji Yichao vervolgens in China werden ontboden voor hoorzittingen en een uitreisverbod kregen.
De beslissing om de verkoop aan Meta te blokkeren werd maandag aangekondigd in een verklaring van één zin, zonder toelichting. Maar het lijkt erop dat de Chinese autoriteiten een rode lijn hebben willen trekken. AI geldt als een van de belangrijke sectoren in het nieuwe Vijfjarenplan van het land, dat veel nadruk legt op technologische innovatie.
Creemers: „Ze lijken een nieuw juridisch instrument gebruikt te hebben, voor buitenlandse investeringen in gevoelige sectoren. Want ook China wil niet dat gevoelige sectoren in handen vallen van buitenlanders.”
Hij denkt dat de Chinese overheid een signaal wil afgeven aan andere AI-start-ups die hun diensten op de internationale markt te gelde willen maken. „Als je lid bent van Team China gaan we je op allerlei manieren steunen, maar dan verwachten we dat jij een teamspeler bent en blijft. Je mag goed geld verdienen met je technologie, maar denk niet dat je zomaar het team kunt verlaten.”
Manus noch Meta heeft de overnameplannen aan de Chinese toezichthouder voorgelegd – het gaat immers om een Singaporees bedrijf. Toch heeft China middelen om het terugdraaien van de verkoop af te dwingen. Niet alleen heeft het de twee oprichters verboden China te verlaten, het bedrijf heeft ook nog mensen en faciliteiten in het land. „De politie kan gewoon die kantoren binnenvallen”, zegt Creemers.
Bovendien kan China ook Meta behoorlijk dwarszitten, bijvoorbeeld met mededingingsonderzoeken. Hoewel Facebook, Whatsapp en Instagram in China geblokkeerd zijn, leverden advertenties van Chinese bedrijven op Meta’s platforms het bedrijf in 2024 ruim 18 miljard dollar op, zo’n 10 procent van zijn omzet.
Volgens The Wall Street Journal bereidt Meta zich voor om de twee bedrijven te ontvlechten. Maar dat is makkelijker gezegd dan gedaan: de vraag is hoe diep de data en technologie van Manus inmiddels zijn geïntegreerd in de diensten van Meta. „Het ‘ont-klutsen’ van de eieren is altijd lastig als een overname niet doorgaat, behalve als de koper de zaken gescheiden heeft gehouden, en dat lijkt hier niet het geval”, zegt een jurist tegen persbureau Reuters.
Ook voor de Chinese techsector zijn er gevolgen, denkt Creemers. „De Chinese overheid stelt een heel duidelijke keuze: je bent met ons, of je bent dat niet. Ze kiezen voor strategische autonomie of zelfvoorzienendheid.” Integratie van Chinese bedrijven met de Amerikaanse AI-sector is onwaarschijnlijk, „zeker nu de verhoudingen tussen Amerika en China behoorlijk gespannen blijven”.
De kwestie zou ook een onderwerp kunnen zijn bij de ontmoeting tussen de Amerikaanse president Donald Trump en zijn Chinese collega Xi Jinping, half mei in Beijing, als naast hoge wederzijdse importheffingen ook restricties op de uitvoer van kritieke grondstoffen en technologieën over en weer ter tafel komen.