Shell wil een groot Canadees olie- en gasbedrijf kopen voor 13,6 miljard dollar (12 miljard euro). De overname van Arc Resources is de grootste sinds een decennium en moet de dalende fossiele reserves van het concern een oppepper geven.
is economieredacteur voor de Volkskrant en sinds 2021 specialist op het gebied van de energietransitie.
Met de aankoop van het Canadese Arc Resources (de eerste omvangrijke deal sinds CEO Wael Sawan in 2023 aan het roer is gekomen) wil Shell zijn eigen energiezekerheid vergroten. Het concern heeft veel bezittingen in de Golfregio, die hard zijn geraakt door de oorlog in Iran. Zo liep een fabriek in Qatar, waar Shell met aardgas nafta en kerosine produceert, zware schade op bij een Iraans bombardement. Ook ligt de uitvoer van vloeibaar aardgas (lng) uit de regio zo goed als stil.
De oorlog is overigens niet van invloed geweest op het aankoopbesluit van Arc Resources voor 12 miljard euro, laat een woordvoerder van het energieconcern weten: ‘De deal werd al enige tijd vóór de oorlog overwogen.’
De overname moet ook Shells positie in de wereldwijde lng-markt verstevigen. Het energieconcern is al ’s werelds grootste handelaar in vloeibaar aardgas en dankzij de overname wordt het ook weer een grotere producent.
Een andere belangrijke reden voor de koop: een toename van Shells bewezen energiereserves. ‘Shell heeft daarmee een probleem’, zegt energie-analist Jilles van den Beukel van The Hague Centre for Strategic Studies. ‘Als ze niets doen, gaat de productie de komende jaren echt achteruit.’
De verhouding tussen productie en reserves is bij Shell lager dan bij veel van zijn concurrenten. Anders gezegd: Shell zit eerder zonder. Dankzij deze overname groeien de reserves met 2 miljard vaten zogenoemd olie-equivalent (diverse vormen van fossiele energie die worden teruggerekend naar olie).
De investering in een groot fossiel energiebedrijf is tegen het zere been van milieuorganisaties, die juist vinden dat concerns als Shell veel meer moeten investeren in duurzame energie. Maar sinds de komst van Sawan heeft Shell zijn koers verlegd van meer groen richting lucratiever fossiel.
Vorige week spande Milieudefensie om deze reden een nieuwe rechtszaak aan tegen Shell. De klimaatorganisatie wil via de rechter afdwingen dat Shell stopt met het openen van nieuwe gas- en olievelden. Shell noemt de nieuwe zaak op zijn beurt onrealistisch en ineffectief.
Shell is niet de enige die zijn focus in de wereld verlegt. Ook Europa en Azië zijn door de oorlog in het Midden-Oosten opnieuw geconfronteerd met het belang van energiezekerheid. Canada, dat de laatste jaren juist minder belangrijk werd als energieland, omdat veel energieproducenten zich afkeerden van zeer vervuilende teerzandolie, lijkt nu te profiteren van de nieuwe energiecrisis door zich te positioneren als betrouwbare lng-exporteur.
Het land heeft een gunstige ligging en kan ervoor zorgen dat Europa bijvoorbeeld niet al te afhankelijk wordt van de Verenigde Staten, die zich na de oorlog in Oekraïne juist hebben ontwikkeld tot hofleverancier van lng.
Van den Beukel noemt Shells keuze voor een Canadees bedrijf opmerkelijk. ‘De leiding ziet dat in de VS toch een soort mad man aan de macht is. Ze beschouwen de VS nu denk ik als een land met politieke risico’s.’
Canada staat volgens hem ook positiever tegenover de energietransitie dan de VS, terwijl de Canadezen voorlopig nog kunnen verdienen aan de eigen olie- en gasproductie. ‘Een beetje vergelijkbaar met Noorwegen’, zegt Van den Beukel. Canada heeft volgens hem ook meer oog voor schadelijke methaanuitstoot bij de productie van schaliegas dan de VS.
Sinds de komst van premier Mark Carney vaart Canada een pragmatischer energiekoers dan onder zijn voorganger Justin Trudeau. Carney ziet inkomsten uit fossiele energie als een manier om de economische mokerslag van Trumps invoertarieven te verzachten. Onder zijn leiding wil het land de aanleg versnellen van nieuwe pijpleidingen om meer Canadese fossiele energie naar Azië te kunnen transporteren.
Shell was tot ruim tien jaar geleden actief in de Canadese regio bij de productie van schaliegas, maar verkocht de activiteiten in 2014. In 2021 werd een ander groot schalieveld verlaten, de omvangrijke Amerikaanse Permian base, dat werd verkocht aan concurrent ConocoPhillips. Met de aankoop van Arc zet Shell weer fors in op schalietechnologie.
In financieel opzicht is de route die Shell de afgelopen jaren heeft bewandeld met schalie-energie volgens Van den Beukel geen groot succes. ‘Als ze Arc vijf jaar geleden hadden gekocht, waren ze flink goedkoper uit geweest.’
Shells concurrent BP heeft zijn winst in het eerste kwartaal ruim verdubbeld. Het Britse energiebedrijf profiteerde van goede resultaten bij de handelstak.
Door de Iran-oorlog maken de olie- en gasprijzen flinke schommelingen, waardoor er meer werd verdiend bij de handel. BP sprak van buitengewone resultaten bij de handelsdivisie. Aan de verkoop van benzine en diesel bij tankstations hield het concern naar eigen zeggen juist minder over.
De nettowinst kwam uit op 3,2 miljard dollar (2,7 miljard euro). Een jaar eerder was de winst 1,4 miljard dollar.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant