De Verenigde Arabische Emiraten (VAE) trekken zich terug uit het oliekartel Opec. De stap betekent een zware slag voor de organisatie, die door de oorlog in de Golfregio al onder druk staat.
is economieredacteur voor de Volkskrant en sinds 2021 specialist op het gebied van de energietransitie.
De VAE behoren tot de grootste producenten binnen het kartel, dat ook Rusland als bondgenoot heeft. Het land spreekt van een ‘strategische heroriëntatie’ in de nasleep van de oorlog met Iran. Het wil Opec al per 1 mei verlaten, na zestig jaar lidmaatschap.
Of dit het einde betekent van het kartel, durft energieanalist Jilles van den Beukel van The Hague Centre for Strategic Studies niet te zeggen. ‘Maar het is wel een grote klap. De VAE zijn een van de belangrijkste leden na Saoedi-Arabië. Het is niet zomaar een klein land met weinig productie dat eruit stapt.’
Dat de VAE Opec mogelijk zouden verlaten, is geen verrassing, zegt de analist. Het moment waarop dit gebeurt, is dat wel. Waarom de VAE juist nu uitstappen, is volgens hem onduidelijk.
Een belangrijke reden voor het vertrek is dat er tussen de VAE en Saoedi-Arabië al langere tijd onenigheid bestaat over de koers van Opec. Saoedi-Arabië bepaalde als de facto leider lange tijd de olieprijs, meestal door productiebeperkingen af te dwingen.
De VAE, die als enige grote Opec-lid ook over flinke capaciteitsreserves beschikken, wilden de kraan liever verder opendraaien. Hierdoor daalt de prijs, maar zo kan Opec zijn marktaandeel groot houden. Als er langere tijd veel goedkope olie op de markt stroomt, zullen Amerikaanse schalieboeren stoppen met produceren, omdat de winning van hun olie relatief kostbaar is. De VAE zeggen een groot marktaandeel na te streven voor Opec.
Hoewel Opec ook zonder de VAE nog altijd goed is voor 40 procent van de wereldwijde olieproductie, staat de invloed van het kartel al langere tijd onder druk. Dit komt onder meer door de Verenigde Staten, die zich de afgelopen vijftien jaar dankzij schalieolie hebben ontwikkeld tot ’s werelds grootste olieproducent. De VS zijn geen lid van Opec en houden zich daarom niet aan oliebeperkingen.
Naast ruzie over de koers strijden beide landen ook om regionale invloed. Saoedi-Arabië en de VAE steunen verschillende strijdende partijen in het door burgeroorlog verscheurde Jemen. Dit conflict kwam begin dit jaar op scherp te staan toen gevechten uitbraken tussen de Zuidelijke Overgangsraad, een van de strijdende partijen die wordt gesteund door de Verenigde Arabische Emiraten, en het regeringsleger van Jemen, dat Saoedi-Arabië aan zijn kant heeft.
De eigenzinnige koers van de VAE uit zich volgens Van den Beukel niet alleen in het vertrek uit Opec. ‘Ze zijn ook assertief op militair gebied en werken aan de opbouw van hun economie, onder meer met een eigen luchtvaartmaatschappij en de ontwikkeling van toerisme.’
De VAE zijn veel succesvoller geweest in het diversificeren van hun economie dan Saoedi-Arabië, aldus de analist. Ze kunnen hierdoor een lagere olieprijs lijden. ‘En gaan ze niet zomaar meer mee met de grote broer’, aldus Van den Beukel. De olieprijs zal niet meteen dalen, al was het maar doordat er vanwege de blokkade van de Straat van Hormuz nu nauwelijks olie uit de Golfregio komt. Maar op de langere termijn kan de prijs dalen.
Energieminister Suhail Mohamed al-Mazrouei van de Emiraten liet gisteren aan persbureau Bloomberg doorschemeren dat zijn land geen boodschap meer heeft aan de wensen van Saoedi-Arabië. Zijn land wil niet langer gebonden zijn aan de trage collectieve besluitvorming van de bredere groep, liet hij weten.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant