Techbros Elon Musk eist voor de rechter miljarden van OpenAI, maker van ChatGPT. Bovendien zou Sam Altman, de baas van het bedrijf, moeten worden afgezet. „Een jaloerse poging een concurrent te laten ontsporen”, aldus OpenAI.
Opblaasbare bokszakken met de portretten van Elon Musk en Sam Altman staan voor de rechtbank in Oakland (Californië), waar de rechtszaak dient die Musk tegen de topman van OpenAI heeft aangespannen.
De bittere rivaliteit tussen twee van de invloedrijkste figuren in de techwereld, Elon Musk (54) en Sam Altman (41), wordt de komende weken uitgevochten in een rechtszaal in de Californische stad Oakland. Niet alleen voor beide mannen staat er veel op het spel, maar ook voor hun AI-bedrijven en de verdere ontwikkeling van kunstmatige intelligentie.
Amerikaanse media spreken bij voorbaat al van een ‘episch gevecht’, dat ze aanprijzen als The Battle of the Billionaires. Behalve de twee hoofdrolspelers verschijnen als getuigen naar verwachting ook Satya Nadella, de ceo van Microsoft, en Shivon Zillis, voormalig bestuurslid van OpenAI, die tevens de moeder is van vier van Musks kinderen. Hoe persoonlijk de zaak voor Musk is, laat hij dagelijks blijken op zijn platform X, waar hij Sam Altman ‘Scam’ (zwendel) Altman noemt en hem ronduit beschuldigt van diefstal.
In 2015 stonden Musk en Altman samen aan de wieg van OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT. Maar nu klaagt Musk, de rijkste man ter wereld, OpenAI en topman Altman aan omdat hij welbewust misleid zou zijn toen hij zo’n 40 miljoen dollar (32 miljoen euro) in het bedrijf stak. Dat was toen nog geen op winst gerichte onderneming; opzet ervan was dat het bedrijf de hele mensheid ten goede zou komen. OpenAI zou AI gaan ontwikkelen op een veiliger manier dan commerciële ondernemingen als Google. In 2018 brak Musk met OpenAI, na een vergeefs poging het bedrijf te laten samenwerken met zijn elektrische-automaker Tesla.
Musk eist nu drie dingen: 150 miljard dollar schadevergoeding, aftreden van Altman en terugdraaien van het proces om van OpenAI een bedrijf met winstoogmerk te maken. Volgens OpenAI is er geen grond voor de zaak; die zou niets meer zijn dan „een jaloerse poging (van Musk) om een concurrent te laten ontsporen”, zoals het bedrijf op X schrijft. „De waarheid en de wet staan aan onze kant.” Toen hij nog bij OpenAI betrokken was, zou Musk wel achter het plan hebben gestaan om van OpenAI een commercieel bedrijf te maken.
Maandag zijn de negen juryleden geselecteerd die zich over de zaak moeten buigen. Oordelen ze dat Musk gelijk heeft, dan komt in een tweede deel van het proces pas de hoogte van een eventuele schadevergoeding aan de orde. Daarover mag de jury alleen adviseren; rechter Yvonne Gonzalez Rogers neemt het besluit. Bij een voorbereidende zitting liet ze al blijken dat ze de indruk heeft dat Musk het geëiste bedrag „uit de lucht heeft gegrepen”.
Op de achtergrond van het proces speelt dat zowel OpenAI als Musk dringend op zoek zijn naar geld, om hun grote ambities voor de verdere ontwikkeling van kunstmatige intelligentie te kunnen financieren. OpenAI bereidt voor later dit jaar een beursgang voor, die een van de grootste uit de Amerikaanse geschiedenis moet worden. Verlies van de rechtszaak, en überhaupt al de negatieve publiciteit, kan het bedrijf dus slecht gebruiken. Zeker nu twijfels over de oprechtheid van Altman onlangs breed zijn uitgemeten in een kritisch en geruchtmakend artikel in The New Yorker.
Ook Musk bereidt een beursgang voor, met zijn ruimtevaartonderneming SpaceX, waarin zijn (op winst gerichte) AI-bedrijf xAI vorig jaar is opgegaan. Maar negatieve publiciteit, waar hij veel ervaring mee heeft, lijkt de Tesla-topman, Trump-ondersteuner en drastische sloper van overheidsdiensten zelden te deren of blijvend te schaden.
Al voor de jury-selectie maandag begon, kwamen uit documenten die beide partijen voor het proces hebben ingebracht opmerkelijke feiten boven water. Die werpen licht op de zaak én op de omgangsvormen onder de techbazen. Zo hebben advocaten van OpenAI Musk ondervraagd over zijn gedrag in 2017 tijdens het Burning Man-festival in de woestijn van Nevada. In die periode onderhandelde Musk met Altman en een andere mede-oprichter van OpenAI, huidig bestuursvoorzitter Greg Brockman, over de mogelijkheid er een op winst gerichte onderneming van te maken.
Musk zou zich misschien niet meer zo goed herinneren wat daarover gezegd is, volgens de advocaten van OpenAI, omdat hij op het festival drugs gebruikt zou hebben. De rechter heeft bepaald dat in het proces de drugs niet aan de orde gesteld mogen worden, het verblijf bij Burning Man wel.
Op basis van de ingebrachte stukken stelt OpenAI dat Shivon Zillis, werkzaam in verschillende bedrijven van Musk en van 2020 tot 2023 in het bestuur van OpenAI, in die laatste functie als een soort geheim agent voor Musk opereerde. In een appje vroeg ze hem: „Wil je dat ik vriendelijk blijf tegen OpenAI, zodat de informatie blijft stromen, of zal ik afstand nemen?”
Ook over Meta-topman Mark Zuckerberg kwam opmerkelijke informatie naar buiten. Sinds Trump weer president is van de Verenigde Staten, heeft Zuckerberg de moderatie van berichten op sociale media van Meta in naam van de vrije meningsuiting drastisch verminderd. Tegelijk blijkt de Meta-topman bereid geweest in te grijpen als er voor Musk negatieve berichten op Facebook, Instragram of Threads zouden verschijnen.
Begin 2025 kreeg Musk veel kritiek voor de manier waarop hij met zijn zogenoemde Departement voor Overheidsefficiënte (DOGE) massaal ambtenaren ontsloeg en overheidsdiensten ontmantelde. Zuckerberg verzekerde hem in een appje dat zijn mensen klaarstonden om mogelijke berichten te verwijderen met dreigementen aan Musks adres of online publicatie van persoonlijke gegevens.