Er gaat nu te veel mis met au pairs, maar dat zou opgelost moeten worden met meer handhaving en een concessiemodel. Dan zou de IND kunnen werken met een beperkt aantal licenties, waarvoor au-pairbureaus zich kunnen inschrijven.
Onlangs vroeg Klaas Sikkema in een opiniestuk aandacht voor misstanden in de au-pairsector. Wij bij Au Pair International delen Sikkema’s zorgen over de veiligheid in de au-pairbranche. De situaties die hij schetst, herkennen wij helaas maar al te goed. Dat is zorgwekkend en onacceptabel.
Veiligheid zou de basis moeten zijn van het au-pairprogramma – zowel voor au pairs als voor gastgezinnen. Want laten we eerlijk zijn: ook gastgezinnen kunnen slachtoffer worden van au pairs met verkeerde intenties. Een goed functionerend programma beschermt beide kanten.
Daniëlle Plantinga is oprichter van Au Pair International.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Waar we echter verschillend over denken, is de oplossingsrichting. Naar mijn mening is het niet het systeem an sich dat faalt, maar de handhaving ervan. Daarom zou de IND wat mij betreft een ‘grote schoonmaak’ moeten organiseren binnen de branche. Wij hebben als Au Pair International – en met ons een aantal andere bureaus – de afgelopen vijftien jaar laten zien dat het huidige systeem goed kan functioneren, mits een bureau zijn zorgplicht serieus neemt en daarnaar handelt.
Wij beschouwen onszelf als een semi‑commercieel bedrijf. Dat betekent onder meer dat wij regelmatig ook gastgezinnen weigeren wanneer wij het idee hebben dat zij het culturele hoofddoel van het programma onvoldoende onderschrijven. Tegelijkertijd ontvangen wij geen enkele vorm van overheidssubsidie. De kosten die wij maken moeten dus worden doorberekend aan gastgezinnen, met een winstpercentage dat al jaren schommelt tussen wat economen als laag tot gemiddeld beschouwen.
Als erkend referent werken wij nauw samen met de IND. Sinds ons bestaan hebben wij alle misstanden gemeld en waar nodig instanties zoals de Arbeidsinspectie en de Vreemdelingenpolitie ingeschakeld. Daarnaast beschikken wij over een noodnummer en twee locaties voor noodopvang, voor situaties waarin een au pair tijdelijk niet bij haar gastgezin kan verblijven. We pleiten overigens ook al jaren bij de IND voor een zwarte lijst van gezinnen. Intern hanteren we deze wel. Maar in verband met privacyregels kunnen bureaus onderling geen informatie uitwisselen.
Aan deze zorgplicht hangt vanzelfsprekend een prijskaartje. We horen regelmatig van gezinnen dat zij de bureaukosten hoog vinden. Tegelijkertijd hebben wij tien medewerkers in dienst, voor wie maandelijks loon, loonbelasting en pensioen wordt afgedragen. Daarbovenop komen kantoorkosten, huur en de organisatie van au-pairevenementen. Wie de zorgplicht, informatieplicht en administratieplicht serieus neemt, investeert hier structureel veel tijd en middelen in.
Veel van dit werk gebeurt achter de schermen en is voor gezinnen niet zichtbaar. Ter illustratie: bij een dossiercontrole van de IND zijn drie medewerkers een volledige week bezig. Afgelopen zomer hadden wij midden in het hoogseizoen vijf dossiercontroles, wat structureel overwerken noodzakelijk maakte.
Ik verwacht overigens niet dat de kosten voor gezinnen zullen dalen als de IND besluit om de werkzaamheden van erkende referenten zelf uit te voeren. De kosten zijn nu mede hoog doordat ooit is bepaald dat au pairs maximaal 34 euro mogen bijdragen aan bureaukosten. Alle overige kosten – inclusief de registratiekosten van au pairs – worden volledig bij de gezinnen neergelegd. Daarnaast is het een gegeven dat private organisaties over het algemeen efficiënter opereren dan overheidsinstanties. De IND zal de kosten bovendien ook moeten doorberekenen aan gezinnen.
Wat mij betreft ligt de oplossing in een concessiemodel. De IND zou kunnen werken met een beperkt aantal licenties, bijvoorbeeld vijf, waarvoor bureaus zich kunnen inschrijven. De bureaus die de afgelopen jaren aantoonbaar goed hebben gefunctioneerd, krijgen een tijdelijke concessie. Worden de afspraken niet nagekomen, dan wordt de concessie na afloop niet verlengd.
Dit scheelt de IND bovendien de langdurige en arbeidsintensieve trajecten die nodig zijn om een referentschap in te trekken. De casus van NinaCare laat zien hoe problematisch en traag dit laatste momenteel verloopt, terwijl misstanden gedurende lange tijd voortduren. Bovendien is het een stuk makkelijker om vijf bureaus te controleren in plaats van vijftien.
Helaas moet ik Klaas Sikkema gelijk geven: er is iets mis in het au-pairsysteem. Tussen 2014 en 2025 waren wij gastouders van tien au pairs uit negen verschillende landen. De verhalen van andere au pairs die we via hen hoorden waren soms schokkend, en vooral hoe de bureaus niet ingrepen. Er zijn ook echt au pairs die er een potje van maken, maar vaker nog zijn het de gastouders die ofwel moedwillig de regels overtreden of gewoon niet snappen waar ze aan begonnen zijn. Dan heb je een bureau nodig dat doorpakt en te vaak gebeurde dat niet.
Tegelijkertijd weet ik ook honderd procent zeker dat wij tien jonge mensen de ervaring van hun leven hebben gegeven. Met de meesten heb ik nog contact, en uit allerlei dingen blijkt dat hun ervaring in Nederland levensveranderend was – ten goede. En ook voor ons als gezin was het geweldig en verrijkend al die culturen en gewoonten in huis te hebben, iets dat onze kinderen ook hun volwassen leven mee zullen nemen. Dus gooi het kind niet met het badwater weg, maar maak het au-pairsysteem waterdicht.
Margreeth Fernhout, Amersfoort
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant