De wolf ligt weer onder vuur, nu VVD-staatssecretaris Silvio Erkens van Natuur versoepelde regels heeft aangekondigd om ‘probleemwolven’ aan te pakken. Deskundigen en belangengroepen betwijfelen de haalbaarheid.
is wetenschapsredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over natuur en biodiversiteit.
‘Het grootste probleem van Erkens’ aangekondigde maatregelen is dat hij hier helemaal niet over gaat’, zegt wolvenexpert Glenn Lelieveld. ‘Als staatssecretaris van Natuur is het zijn mandaat het beschermen van de wolf, die nog een onvoldoende staat van instandhouding heeft. Bij problemen zijn het de veiligheidsregio’s en Binnenlandse Zaken die moeten handelen, eventuele afschotvergunningen worden afgegeven door provincies.’
Lelieveld trekt de vergelijking met een bosbrand: ‘Dat is een zaak voor de veiligheidsregio, die valt onder Binnenlandse Zaken. Niet van de staatssecretaris van Natuur. Dus waarom zouden problemen met een wolf wel onder het ministerie van Natuur vallen?’
De aangekondigde kabinetsplannen, die nog ter advies worden voorgelegd aan de Raad van State, komen er kortweg op neer dat wolven die een mens aanvallen of binnen twee weken meerdere keren vee doden, worden bestempeld tot ‘probleemwolf’ die mogen worden afgeschoten. Wolven die zich dicht bij scholen of veehouderijen ophouden, mogen verjaagd worden met paintballgeweren, rubberkogels of geluid- en lichtsignalen.
Volgens Lelieveld, die het in principe toejuicht dat problemen met wolven worden aangepakt, is het zeer de vraag of deze maatregelen werkelijk iets oplossen. ‘Bij een bijtincident tussen een wolf en een kind wil je het liefst diezelfde dag nog kunnen paintballen op die wolf, zodat je hem dat probleemgedrag afleert. Nu moet er eerst een incident zijn, waarna een schietvergunning moet worden aangevraagd, met de mogelijkheid tot beroepsprocedures die altijd komen. Dat duurt maanden, maar zelfs als je dat weet te verkorten tot bijvoorbeeld een maand, ben je nog altijd veel te laat.’
Lelieveld pleit daarom voor gebiedsvergunningen van bijvoorbeeld tien jaar, zodat bij incidenten direct kan worden ingegrepen. ‘De voorwaarden en verantwoordelijkheden kun je dan in alle rust bespreken, ook rechtsprocedures kunnen in de stille maanden worden gevoerd. Nu gebeurt dat steeds onder hoge druk na een incident. Bij een langlopende gebiedsvergunning hoeft dat allemaal niet.’
Daarnaast zijn er praktische punten. Hoe weet een veehouder bijvoorbeeld dat het dezelfde wolf betrof die meer dan tweemaal zijn vee aanviel? Lelieveld: ‘Je kunt het dier natuurlijk onderzoeken op zijn genetische code, maar dat vergt veel tijd, en dan nog blijft de vraag bij een terugkerende wolf hoe je die zou moeten herkennen, want uiterlijk zie je zelden verschil.’
Ook elders klinken kritische geluiden over de kabinetsplannen. Animal Rights, een dierenrechtenorganisatie die eerder met succes bij de rechter afschotvergunningen voor wolven wist tegen te houden, vergelijkt de maatregelen met eerdere plannen van Erkens’ voorganger Jean Rummenie (BBB). Diens pogingen om de wolf eerder en makkelijker te kunnen aanpakken strandden op verzet in de Tweede Kamer.
Animal Rights spreekt van ‘populistisch geblaat’ en ‘luchtballonnetjes’, die nog moeten worden beoordeeld door de Raad van State. ‘Animal Rights gaat ervan uit dat Erkens net als Rummenie zal worden teruggefloten. Zo niet, dan zien we elkaar wel weer bij de rechter’, aldus de organisatie in een reactie op Facebook.
Ook de Werkgroep Wolf Leusden reageert kritisch na bestudering van de plannen. ‘De aanval op de wolf wordt verkocht als stevig bestuur, maar rust op uiterst broze juridische grond’, schrijft de werkgroep.
De groep wijst erop dat de wolf in Europees verband is beschermd, en dat Nederland gebonden is aan de verplichtingen die daaraan vastzitten. Het argument dat die beschermde status is verlaagd, noemt de werkgroep ‘juridisch misleidend’, want nog altijd gelden de principes van populatiebehoud en een ‘gunstige staat van instandhouding’ voor de beschermde soort.
Een oplossing ziet de werkgroep in preventie van problemen. Dat zou onder meer moeten door het beter beschermen van vee met ‘goede elektrische rasters, kuddebescherming, schadecompensatie en snelle responsteams’. Mensen zouden beter moeten worden voorgelicht over de wolf. Ook zou een voerverbod voor wolven, een aanlijnplicht voor honden en een ‘snelle monitoring’ uitkomst moeten bieden volgens de werkgroep.
Alles over wetenschap vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant