Niet eerder deden bibliotheken in de VS onder druk van actiegroepen zoveel boeken in de ban als afgelopen jaar. De belangrijkste doelwitten van met name conservatief-rechtse activisten zijn boeken over seks, gender en racisme.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Patricia McCormicks Sold over een jonge Nepalese seksslavin, Stephen Chbosky’s coming of ageverhaal The Perks of Being a Wallflower en ook de ruim vijftig jaar oude klassieker A Clockwork Orange van Anthony Burgess: ze behoren volgens de American Library Association (ALA) tot de boeken waar bibliotheken in 2025 het vaakst een verzoek tot verwijdering over binnenkregen.
In totaal kregen openbare of schoolbibliotheken vorig jaar bezwaarschriften binnen voor 4.235 verschillende boektitels, blijkt uit cijfers die ALA deze week naar buiten bracht. Dat is slechts vijf minder dan het record van 2023. De besturen van de bibliotheken besloten ertoe in totaal 5.668 boeken van de plank te halen en nog eens 920 strenger af te schermen. Sinds 1990, toen ALA dit soort cijfers begon bij te houden, was het aantal boeken dat zo gecensureerd werd nog nooit zo hoog.
Tegen persbureau AP zegt Sarah Lamdan van ALA dat actiegroepen verspreid over het land lijsten met elkaar uitwisselen van boeken waar ze achteraan willen gaan. ‘Er is beeldmateriaal van verschillende vergaderingen van de besturen van bibliotheken waar dezelfde boeken steeds maar weer eruit worden gepikt.’ Dat verklaart volgens haar ook waarom er meer boeken zijn verwijderd dan het aantal waartegen een bezwaar is ingediend.
Boeken zijn de laatste jaren steeds meer de inzet geworden van de felle cultuurstrijd tussen conservatief en progressief Amerika. In Republikeinse staten als Florida, Texas en Utah zijn wetten gekomen waarmee boeken over seks, gender, racisme, identiteit en abortus op steeds grotere schaal in de ban zijn gedaan. Amerikaanse klassiekers als To Kill a Mockingbird, The Catcher in the Rye en The Handmaid’s Tale zijn daar ook al het slachtoffer van geworden.
Van de boektitels waar in 2025 bezwaar tegen is gemaakt gaat 40 procent over lhbti-personen en mensen van kleur, blijkt uit de cijfers van ALA. De boekverboden maken volgens Sarah Lamdan van ALA ‘deel uit van een goed gefinancierde en politiek gemotiveerde campagne om de verhalen’ over deze gemeenschappen te ‘onderdrukken’. Zo is het boek dat het op twee na meeste bezwaren kreeg de strip Gender Queer, een memoire van Maia Kobabe over genderidentiteit.
Met name verkozen politici, overheidsfunctionarissen, lokale ambtenaren en bestuurders dienen volgens ALA steeds vaker bezwaren in bij schoolbesturen en bibliotheken over hun boekenaanbod. ‘De pogingen tot censuur vandaag de dag komen niet voort uit spontane zorgen die binnen een gemeenschap ontstaan’, schrijft Sarah Lamdan van ALA. ‘Het zijn georganiseerde acties van politieke spelers en goed gefinancierde groepen die boeken willen verbieden.’
Naast politici en bestuurders zijn actiegroepen verantwoordelijk voor zo’n 21 procent van de bezwaarschriften. Het gaat bijvoorbeeld om de groep Moms for Liberty, die zich verzet tegen schoolcurricula waarop thema’s als seksualiteit en ras terug te vinden zijn. Bezorgde ouders zijn, in tegenstelling tot wat veel mensen denken, nog maar nauwelijks verantwoordelijk voor het indienen van bezwaren.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant