President Donald Trump zegt het staakt-het-vuren met Iran te hebben verlengd voor onbepaalde tijd. Op Truth Social schreef Trump te wachten op een voorstel van Iran om tot een duurzame vrede te komen.
Trump geeft naar eigen zeggen gehoor aan een verzoek van bemiddelaar Pakistan. De Amerikaanse blokkade van Iraanse havens blijft wel in stand.
Het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk beleggen een nieuwe top van militaire planners om te bespreken hoe de Straat van Hormuz kan worden opengehouden zodra de oorlog tegen Iran voorbij is. Hiermee zetten premier Keir Starmer en president Emmanuel Macron hun diplomatieke inspanningen voort om de doorvaart door de vitale scheepvaartroute te herstellen.
Planners uit meer dan dertig landen nemen deel aan de tweedaagse besprekingen in Londen. Deze bijeenkomst zal 'de militaire plannen voor het heropenen van de Straat bevorderen, zodra de omstandigheden dit toelaten en na het sluiten van een duurzaam staakt-het-vuren', verklaarde het Britse ministerie van Buitenlandse Zaken.
Starmer en Macron voeren de regie over de inspanningen om een plan te coördineren voor de Straat. Zij hebben echter weerstand geboden aan het verzoek van de Amerikaanse president Donald Trump om de scheepvaartroute met geweld te heropenen. Vorige week organiseerden Starmer en Macron al een top over dit onderwerp in Parijs, waarbij zij benadrukten dat het plan 'strikt defensief van aard' zou zijn. (ANP)
De Amerikaanse ambassadeur in Israël, Mike Huckabee, zal deel uitmaken van de Amerikaanse delegatie voor de aanstaande directe gesprekken tussen Israël en Libanon. Dat meldt de zender CNN op basis van een functionaris van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken.
Huckabee is uitgesproken pro-Israël. Zo refereert hij aan de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever als 'Judea en Samaria', zoals in de Bijbel omschreven.
De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Marco Rubio, neemt opnieuw deel aan de gesprekken, evenals onder meer de Amerikaanse ambassadeur in Libanon, Michel Issa, aldus CNN. Israël en Libanon worden wederom vertegenwoordigd door hun ambassadeurs in de VS: respectievelijk Yechiel Leiter en Nada Hamadeh Moawad.
De gesprekken zijn donderdag op het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken en vormen de tweede gespreksronde op ambassadeursniveau. Ze vinden plaats te midden van een vooral door Israël continu geschonden staakt-het-vuren in Libanon van tien dagen.
Het oorlogsgeweld in de Gazastrook is vorige week aanzienlijk toegenomen tot het hoogste niveau sinds een wankel staakt-het-vuren van kracht werd op 10 oktober. Dat zei de woordvoerder van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Stéphane Dujarric, dinsdag.
In de zeven dagen vanaf 12 tot en met 18 april nam het aantal incidenten, waaronder schietpartijen, bombardementen en aanvallen, met 46 procent toe ten opzichte van de voorgaande week.
Israël controleert nog altijd bijna de helft van de Gazastrook, waar het vecht tegen Hamas.
Sinds het begin van de oorlog in oktober 2023 zijn al zeker 72.549 mensen in de Gazastrook gedood, volgens een balans die het ministerie van Volksgezondheid van Hamas zaterdag publiceerde. Van hen kwamen er 770 om sinds het staakt-het-vuren op 10 oktober. Sindsdien meldde het Israëlische leger vijf gedode soldaten in de Palestijnse kuststrook. (Belga)
De Iraanse missie bij de Verenigde Naties heeft een brief gestuurd naar de wereldorganisatie waarin de Veiligheidsraad wordt verzocht de Amerikaanse aanval en inbeslagname van een Iraans vrachtschip op zondag 'krachtig en ondubbelzinnig' te veroordelen. Het incident gebeurde nabij de Iraanse kust in de Golf van Oman.
'Dit vormt een ernstige schending van het internationaal recht, een duidelijke schending van het staakt-het-vuren en een daad van agressie met de kenmerken van piraterij', aldus de missie op X. 'Zulk roekeloos gedrag brengt de internationale scheepvaart direct in gevaar en ondermijnt de maritieme veiligheid.'
Zondag beschoot een Amerikaans oorlogsfregat het onder Iraanse vlag varende vrachtschip Touska, omdat het de Amerikaanse maritieme blokkade van Iraanse havens probeerde te doorbreken. Na de beschieting enterden de Amerikanen het schip, aldus het Amerikaanse Centrale Commando CENTCOM.
Volgens een Iraanse regeringswoordvoerder was het schip onderweg van China naar Iran. (ANP)
De Pakistaanse premier Shehbaz Sharif heeft de Amerikaanse president Donald Trump bedankt voor zijn bereidheid het bestand met Iran te verlengen. 'Ik hoop oprecht dat beide partijen het staakt-het-vuren zullen blijven respecteren en tijdens de tweede gespreksronde die gepland staat in Islamabad een alomvattend 'vredesakkoord' kunnen sluiten om definitief een einde te maken aan het conflict', schreef hij op X.
Pakistan treedt op als bemiddelaar bij het vredesoverleg tussen Iran en de VS. De landen hebben na de afkondiging van hun staakt-het-vuren overlegd in Islamabad, al kwam het toen niet tot een doorbraak. Ondertussen dreigde het bestand van twee weken af te lopen. Trump schreef dinsdag op zijn platform Truth Social dat hij dat staakt-het-vuren op verzoek van Pakistan verlengt om Iran meer tijd te geven met een nieuw voorstel te komen. (ANP)
De Amerikaanse president Donald Trump schrijft op Truth Social dat hij de wapenstilstand met Iran zal verlengen, vlak voor het verlopen van de deadline van het bestand. Het verzoek tot een verlenging komt volgens Trump van Pakistan. Onduidelijk is nog met hoeveel dagen het bestand wordt verlengd. Trump zegt dat hij zal wachten op een voorstel van Iran om tot een duurzame vrede te komen.
Of Iran van plan is om de geclaimde verlenging te respecteren, is onduidelijk. Het regime heeft nog niet op Trumps aankondiging gereageerd.
De Amerikaanse president slaat nu een totaal andere toon aan dan eerder op de dag. Toen zei hij nog dat hij niet van plan was om de gevechtspauze te verlengen. Ook dreigde hij dat het Amerikaanse leger ‘staat te popelen’ om de bombardementen op Iran te hervatten.
Trump zegt dat hij het Amerikaanse leger opdracht heeft gegeven om schepen die van en naar Iraanse havens varen wel te blijven blokkeren. Dat is een oorlogsmisdaad, zei de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Abbas Araghchi, eerder al. Voor Iran was de Amerikaanse blokkade een reden om niet verder te onderhandelen.
Onduidelijk is nu hoe snel de VS en Iran weer met elkaar om tafel gaan. Iran heeft nog niet laten weten dat het bereid is om de onderhandelingen weer op te pakken, stelt Pakistan. De Amerikaanse vicepresident JD Vance, die eerder al in Islamabad was om te onderhandelen met Iran, heeft zijn volgende reis naar Pakistan uitgesteld.
Yassin Boutayeb en Jasper Daams
EU-lidstaten zijn het niet eens geworden over het gedeeltelijk opschorten van het Associatieverdrag met Israël. Daartoe hadden Ierland, Slovenië en Spanje opgeroepen in aanloop naar de vergadering van EU-buitenlandministers in Luxemburg. Het voorstel behaalde daar vandaag zoals verwacht niet de benodigde gekwalificeerde meerderheid, zei EU-buitenlandchef Kaja Kallas naderhand.
Het Associatieverdrag geeft Israël belangrijke handelsvoordelen met de Europese Unie, zijn belangrijkste handelspartner. In verschillende EU-landen gingen de afgelopen jaren geluiden op om het verdrag al dan niet gedeeltelijk op te schorten, vanwege het genocidale geweld dat Israël pleegt in Gaza.
Voor het volledig opschorten van het verdrag is unanimiteit van de lidstaten vereist, en de kans dat dat gebeurt is vrijwel nihil. Daarom pleiten Ierland, Slovenië en Spanje voor een opschorting van het economische deel van het verdrag. Daarvoor is instemming nodig van 15 van de 27 lidstaten, die samen goed zijn voor minimaal 65 procent van de totale Europese bevolking.
Die meerderheid werd niet bereikt, onder meer doordat Italië en Duitsland zich niet achter het voorstel schaarden. De Duitse buitenlandminister Johann Wadephul noemde het voorstel ‘ongepast’ en benadrukte dat meer gesprekken met Israël nodig zijn. Zijn Italiaanse collega Antonio Tajani steunde hem en zei dat de ministers verder praten tijdens de volgende bijeenkomst op 11 mei.
Jasper Daams
Er is veel onduidelijkheid over het afgesproken tijdstip waarop de tweeweekse gevechtspauze tussen de VS en Iran afloopt. Donald Trump had het over morgenavond in de tijdzone van Washington, bemiddelaar Pakistan meldde vervolgens dat het bestand vanavond om 19.50 uur in Washington (01.50 uur in Nederland) afloopt, en nu noemt de Iraanse staatstelevisie woensdag 02.00 uur Nederlandse tijd.
Mogelijk pakken beide partijen de wapens dus al over enkele uren weer op. Het lijkt in ieder geval hoogst onwaarschijnlijk dat ze nog voor het verstrijken van de deadline tot een akkoord zullen komen. Pakistan heeft beide landen uitgenodigd voor onderhandelingen in de hoofdstad Islamabad. De VS hebben al toegezegd te komen, een woordvoerder van het Iraanse buitenlandministerie zei vandaag dat er nog geen besluit is genomen.
Vicepresident JD Vance is een van de Amerikaanse afgevaardigden. Een bron bij de Amerikaanse regering zegt tegen The New York Times dat zijn reis naar Pakistan is uitgesteld, omdat Iran nog niet heeft gereageerd op de standpunten van de regering-Trump. Als er wel een reactie komt, stapt Vance volgens de bron alsnog in het vliegtuig.
Jasper Daams
Mocht een akkoord met het Iraanse regime uitblijven, dan staat het Amerikaanse leger ‘te popelen’ om de bombardementen op het land te hervatten. Dat heeft president Donald Trump gezegd in een interview met CNBC. Hij voegde toe niet bereid te zijn het staakt-het-vuren te verlengen. Dat loopt morgenavond (lokale tijd in Washington, dus in de Nederlandse nacht van woensdag op donderdag) ten einde.
Hoewel er haast is geboden, is het nog onduidelijk wanneer onderhandelaars uit de VS en Iran weer met elkaar om de tafel gaan. Kort na het interview met CNBC schreef Trump op Truth Social dat de Iraanse leiders ‘binnenkort’ zullen spreken met de Amerikaanse onderhandelaars. Een officiële bevestiging uit Iran laat nog op zich wachten.
Trump vaardigt onder anderen vicepresident JD Vance af voor de nieuwe gespreksronde, die weer moet plaatsvinden in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad. Eerder deze maand liepen Amerikaans-Iraanse onderhandelingen daar nog spaak, omdat beide partijen het niet eens konden worden over het nucleaire programma van Iran.
De afgelopen weken heeft Trump een (voor hem) zeer positief beeld geschetst over de voortgang van de gesprekken met Iran. Op nucleair gebied is het regime volgens hem bereid tot zware concessies, maar het regime ontkent dit. Ook tegen CNBC zei Trump opnieuw dat hij denkt dat de VS een ‘geweldige deal’ kunnen sluiten.
Jasper Daams
Het Israëlische leger heeft bij luchtaanvallen op de Gazastrook maandag zeker vijf Palestijnen gedood, hebben Palestijnse autoriteiten bekendgemaakt.
Een man vond de dood bij een aanval op het Bureij-kamp in het centrale deel van de enclave. Bij een tweede bombardement op doelwitten in Gaza-Stad kwam een persoon om het leven en vielen er gewonden. Later op de dag kwamen in het westen van Khan Younis, in het zuiden van de Gazastrook, bij een luchtaanval nog eens drie mensen om.
In oktober vorig jaar sloten Israël en de militante Palestijnse beweging Hamas onder bemiddeling een staakt-het-vuren na bijna twee jaar oorlog.
Ondanks dat bestand voert Israël nog steeds aanvallen uit op wat Tel Aviv ‘terroristen’ noemt. Bij die aanhoudende beschietingen zijn volgens Palestijnse bronnen meer dan 750 Palestijnen omgekomen. Volgens de Verenigde Naties zijn dat vaak omstanders, en in meer van de helft van de gevallen vrouwen en kinderen.
Een definitieve wapenstilstand blijft uit vanwege meningsverschillen over de ontwapening van Hamas en de terugtrekking van het Israëlische leger.
Redactie
Lees ook: Hamas biedt voor het eerst aan om wapens in te leveren
De wederopbouw van Gaza zal de komende tien jaar 71,4 miljard dollar (circa 60,6 miljard euro) kosten. Dat is de conclusie van een schadeanalyse die de Verenigde Naties maandag publiceerden in samenwerking met de Europese Unie. Voor de eerste achttien maanden is al 26,3 miljard dollar nodig om essentiële diensten te herstellen, kritieke infrastructuur te herstellen en de economie op gang te brengen.
De materiële schade aan infrastructuur na 24 maanden oorlog bedraagt volgens de VN 35,2 miljard dollar. De economische en sociale verliezen komen daar nog eens bovenop: 22,7 miljard dollar. De zwaarst getroffen sectoren zijn huisvesting, zorg, onderwijs, handel en landbouw.
Meer dan 371.000 woningen zijn verwoest of beschadigd, meer dan de helft van de ziekenhuizen is buiten gebruik en vrijwel alle scholen zijn vernield of zwaar beschadigd. De economie van Gaza kromp met 84 procent.
Volgens het rapport heeft de oorlog de menselijke ontwikkeling in Gaza met 77 jaar teruggeworpen. Ongeveer 1,9 miljoen mensen zijn ontheemd, veelal meerdere keren, en meer dan 60 procent van de bevolking heeft zijn huis verloren.
ANP
Iran weigert te onderhandelen met de Verenigde Staten zolang Washington dreigingen blijft uiten. Dat zegt de Iraanse hoofdonderhandelaar en parlementsvoorzitter Mohammad Baqer Qalibaf in een bericht op X.
Volgens Qalibaf probeert de Amerikaanse president Donald Trump van de onderhandelingstafel een 'tafel van overgave' te maken. Hij waarschuwde ook dat Iran zich de afgelopen twee weken heeft voorbereid om 'nieuwe kaarten te tonen op het slagveld', als de oorlog wordt hervat.
De VS en Iran, die sinds eind februari met elkaar in oorlog zijn, zouden volgens berichten woensdag een tweede onderhandelingsronde in Pakistan houden, maar Iran zei maandag dat er nog geen besluit is genomen over het bijwonen van een nieuwe gespreksronde met de Amerikanen.
Het twee weken durende bestand tussen de twee landen loopt dinsdagnacht af.
ANP, Redactie
Ook als de kerosinetoevoer door de sluiting van de Straat van Hormuz verstoord blijft, kan de EU het nog vijf maanden uithouden. Dat staat in een brief van de Nederlandse regering aan de Tweede Kamer. Luchtvaartmaatschappijen luidden eerder deze maand juist nog de noodklok over structurele tekorten als de zeestraat niet binnen enkele weken open zou gaan.
De EU is voor ongeveer een kwart afhankelijk van de import van kerosine, die door de oorlog in Iran vrijwel volledig is weggevallen. Dat kan de EU voorlopig nog compenseren, door de eigen productie van kerosine en de inzet van ruwe olie (waarmee kerosine gemaakt wordt) en olieproducten uit de strategische voorraden. Nederland en de EU ‘beschikken over relatief grote strategische olievoorraden’, zo staat in de brief. Voor diesel en benzine geldt dat de EU nog ‘ruim een jaar’ vooruit kan.
Tegelijkertijd stelt de regering dat de geschatte periode van vijf maanden ook korter kan worden, ‘wanneer de Europese noodvoorraden beperkt worden ingezet’ of ‘andere landen buiten de EU de vrijgegeven voorraden opkopen’. Dat zou betekenen dat Europese raffinaderijen minder ruwe olie hebben en de productie niet op peil gehouden kan worden. Of de mogelijke inkoop van olie uit de strategische voorraden door andere landen niet voorkomen kan worden, staat niet in de brief.
Thom Canters
De Verenigde Staten en Iran gaan woensdag in Pakistan voor de tweede keer met elkaar om tafel. Dat meldt CNN, dat zich baseert op ingewijden. Zij benadrukken dat de situatie nog kan wijzigen.
Trump meldde eerder vandaag dat vicepresident JD Vance, samen met mede-onderhandelaars Steve Witkoff en Jared Kushner, al onderweg is naar Islamabad. Bronnen van onder meer CNN, The New York Times en persbureau Reuters weerspreken dat. Vance zou pas morgen naar Pakistan vertrekken.
Bovendien is het nog altijd niet formeel bevestigd dat Iran deelneemt aan de gesprekken. Anonieme hooggeplaatste functionarissen uit Iran zeggen tegen The New York Times dat daar wel plannen voor worden gemaakt. Een bron van Reuters binnen het regime zegt dat Teheran overweegt deel te nemen, maar dat een formeel besluit nog niet is genomen.
De VS en Iran kwamen op dinsdagavond 7 april Amerikaanse tijd een staakt-het-vuren overeen, dat twee weken zou moeten duren. In gesprek met Bloomberg heeft Trump nu echter gezegd dat de deadline voor een nieuw akkoord woensdagavond Amerikaanse tijd verstrijkt, in plaats van dinsdagavond. Hij voegde daaraan toe dat het ‘hoogst onwaarschijnlijk’ is dat hij het bestand verlengt. ‘Ik laat me niet opjagen om een slechte deal te sluiten. We hebben alle tijd van de wereld.’
Thom Canters
Vertegenwoordigers van Libanon en Israël komen donderdag bij elkaar in Washington voor een tweede gespreksronde over vrede tussen beide landen, melden Israëlische media. Een woordvoerder van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken heeft de gespreksdatum bevestigd. Vorige week dinsdag spraken de delegaties elkaar daar ook al, de eerste directe gesprekken tussen de twee landen in ruim veertig jaar.
Israël en Libanon zijn nooit officiële diplomatieke relaties aangegaan. De verhoudingen tussen de twee landen zijn de afgelopen jaren met name onder druk komen te staan door het gewapende conflict tussen Israël en Hezbollah, dat afgelopen maand opnieuw is opgelaaid. Hezbollah zit echter niet aan tafel in Washington en heeft zich ook tegen de gesprekken gekeerd. De vraag is dan ook wat die betekenen voor het huidige conflict.
Tegelijkertijd heeft Hezbollah sinds donderdag grotendeels de wapens laten rusten, in lijn met het bestand dat Israël en de Libanese regering zijn overeengekomen. Dat bestand geldt tot volgende week maandag.
Volgens de Libanese president Joseph Aoun is de inzet van de onderhandelingen een einde aan de gevechten in zijn land en aan de Israëlische bezetting van Zuid-Libanon. De onderhandelingen tussen Israël en Libanon staan volgens Aoun los van die tussen de VS en Iran over het einde van hun onderlinge strijd.
Op zijn beurt heeft Israël juist plannen gemaakt om delen van het zuiden van Libanon voor langere periode te bezetten. Het wil dat Hezbollah volledig ontwapend wordt, hoewel het Libanese regeringsleger op dit moment niet daartoe in staat wordt geacht. Hezbollah is niet betrokken bij de onderhandelingen en verzet zich daartegen.
Thom Canters
De Amerikaanse vicepresident JD Vance is onderweg naar het Pakistaanse Islamabad voor een ‘nieuwe onderhandelingsronde’ met Iran. Dat heeft president Trump gezegd tegen The New York Post. ‘Het is de bedoeling dat we gesprekken gaan voeren’, aldus Trump, die daaraan toevoegt dat hij ervan uitgaat dat ‘niemand op dit moment spelletjes speelt’. Later deze week loopt het bestand af dat de VS en Iran op 8 april met elkaar hebben gesloten.
Teheran heeft de tweede ronde van gesprekken echter niet bevestigd. Een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken zei vandaag dat daar ‘op dit moment geen plannen voor zijn’. Diezelfde boodschap was gisteren op Iraanse staatsmedia te horen, in reactie op Trumps aankondiging dat de VS en Iran de onderhandelingen zullen hervatten.
Volgens een hooggeplaatste Iraanse functionaris waar persbureau Reuters mee sprak doet Pakistan op dit moment een poging de VS ervan te overtuigen de blokkade op Iraanse havens op te heffen. Een Pakistaanse bron stelt dat Trump tegen Pakistaanse legerleider Asim Munir heeft gezegd dat hij dat zal overwegen. Dat zou de weg vrijmaken voor nieuwe onderhandelingen later deze week.
Iraanse bronnen van CNN stellen dat er wel degelijk een Iraanse delegatie naar Pakistan zal afreizen. Parlementsvoorzitter Mohammed Ghalibaf zou net als de vorige ronde eerder deze maand, die eindigde zonder concreet resultaat, daar deel van uitmaken.
De Amerikaanse blokkade was voor Iran afgelopen weekend reden om terug te komen op zijn besluit het scheepsverkeer in de Straat van Hormuz vrij te geven. Trump kwam daarna nadat de vorige gespreksronde in Pakistan eerder deze maand geen concreet resultaat had opgeleverd.
Thom Canters
Het Noodfonds Energie is blij dat het kabinet-Jetten armere huishoudens in de winter weer compenseert voor de hogere energieprijzen. Het kabinet wil 195 miljoen euro uitgeven aan een nieuw Tijdelijk Noodfonds Energie. Die compensatie maakt deel uit van het steunpakket dat het kabinet vanochtend presenteerde. Wel stelt het fonds dat nog onduidelijk is hoeveel huishoudens precies kunnen worden geholpen.
Vakbond CNV is minder te spreken over het steunpakket. De vakbond vindt dat werknemers op korte termijn niets opschieten met het pakket, omdat een ‘groot deel’ van de werkenden nu nog niet zou kunnen profiteren van bijvoorbeeld de hogere reiskostenvergoeding. CNV-voorzitter Hans Van den Heuvel: ‘Wij moeten die hogere vergoeding eerst aan de cao-tafels uitonderhandelen. Daar gaat vaak maanden overheen, áls werkgevers daar al op toegeven.’
Ook de transportsector heeft weinig goede woorden over voor het kabinet. Branchevereniging Transport en Logistiek Nederland (TLN) vindt de maatregelen ‘ernstig tekortschieten’. Het kabinet verlaagt per 1 juli de wegenbelasting voor vrachtwagens gedurende zes maanden. TLN stelt echter dat bedrijven wekelijks per vrachten 300 euro extra kwijt zijn voor de diesel. ‘Dat is exact het bedrag dat ondernemers over zes maanden aan belasting terugkrijgen.’
Volgens Milieudefensie doet het steunpakket van het kabinet nauwelijks iets aan de afhankelijkeheid van olie en gas. ‘Als dit het is, dan blijft het kabinet water naar de zee dragen’, zegt directeur Donald Pols.
De vraag is nu in hoeverre het kabinet zal luisteren naar de kritiek. Minister van Economische Zaken en Klimaat Heleen Herbert (CDA) zei na de aankondiging van het pakket dat ‘niemand denkt dat het nu klaar is’. Er zou elke week contact zijn met verschillende sectoren. ‘We kunnen ons aanpassen aan de omstandigheden, dat is ook waar we vooral op door blijven zetten.’
Yassin Boutayeb
De premier van de Palestijnse Autoriteit (PA), Mohamed Mustafa, is bij de Europese Unie in Brussel om te praten over hoe een langdurige vrede met Israël kan worden bereikt. Meer dan zestig landen hebben vertegenwoordigers gestuurd om met Mustafa te praten.
Het gaat om een duurzame vrede voor de inwoners van zowel Gaza als die van de door Israël bezette Westelijke Jordaanoever. Regeringsleiders in Brussel stellen dat een tweestatenoplossing de enige mogelijkheid biedt om tot een duurzame vrede te komen. Daar hoort volgens premier Mustafa bij dat alle gewapende groeperingen in Gaza en de Westoever hun wapens inleveren en dat Israël zich volledig terugtrekt.
De PA bestuurt delen van de Westoever en heeft altijd contact onderhouden met de internationale gemeenschap. Westerse landen zien de partij het liefst in de toekomst ook het bestuur van Gaza op zich nemen. Israël is daar echter op tegen.
Israël heeft sinds de Amerikaans-Israëlische oorlog in Iran zijn controle over de Westoever juist vergroot. De regering van premier Netanyahu doet weinig om het geweld tegen de Palestijnen op de Westoever tegen te houden. Ook beperkt het Israëlische leger de bewegingsvrijheid van Palestijnen op de Westoever.
Yassin Boutayeb
Het kabinet heeft een steunpakket van ruim 950 miljoen euro aangekondigd om de hogere energie- en brandstofprijzen te compenseren. 627 miljoen euro gaat naar burgers, ondernemers, vissers en boeren. Ook wordt 340 miljoen euro verminderd aan belastingen. Dat wordt voor een groot deel betaald door andere belastingen, zoals de accijnzen op alcohol, te verhogen.
Van de 627 miljoen euro gaat 195 miljoen euro naar het Noodfonds Energie. Daarmee kunnen de meest kwetsbare huishoudens gericht worden gecompenseerd voor de hogere energie-prijzen. De visserijsector krijgt 25 miljoen euro om minder afhankelijk te worden van fossiele brandstoffen. Boeren ontvangen hetzelfde bedrag, om minder kunstmest en energie te gebruiken.
Werknemers kunnen een hogere vergoeding per gereden kilometer krijgen: het belastingvrije deel wordt 25 cent in plaats van de huidige 23 cent. Dit geldt met terugwerkende kracht voor heel 2026. Werkgevers zijn echter niet verplicht om de verhoogde vergoeding direct door te voeren. Daarnaast wordt de wegenbelasting voor zakelijke busjes gehalveerd en vrachtwagens betalen in de tweede helft van dit jaar het minimumtarief aan wegenbelasting.
Een algemene verlaging van de brandstofaccijnzen, zoals in onder meer Duitsland is gebeurd, blijft uit. Het kabinet-Jetten vindt dat die maatregel te veel geld kost. Een verlaging van 10 cent per liter benzine kost de staat ongeveer een miljard euro. Bovendien stimuleert een prijsverlaging het verbruik van fossiele brandstoffen. Het pakket steunmaatregelen staat los van het in werking stellen van het Landelijk Crisisplan Olie, waarvan vandaag de eerste fase is ingegaan.
Yassin Boutayeb en Daan de Vries
De Iran-oorlog en de aanhoudende onzekerheid op de oliemarkt dwingen het Nederlandse kabinet tot actie. Vandaag wordt volgens ingewijden fase 1 van het zogenoemde Crisisplan Olie in werking gesteld. Dat plan is in 2023 opgesteld, mede vanwege de Russische invasie van Oekraïne. Aan de eerste fase zijn nog geen verregaande maatregelen gekoppeld, maar het plan schrijft wel voor dat de overheid de samenleving actiever voorbereidt op een verslechtering van de situatie.
Lees hier het hele artikel over het Crisisplan Olie.
De Braziliaanse president Luiz Inácio Lula da Silva heeft uitgehaald naar de Verenigde Staten vanwege de oorlog die het land samen met Israël voert tegen Iran. ‘Waanzin’, aldus de Braziliaan, in een toespraak bij de opening van Hannover Messe, een grote handelsbeurs in de Duitse stad.
‘We zijn getuige van een cruciaal moment in de wereldwijde geopolitiek, dat wordt gekenmerkt door twee paradoxen: terwijl astronauten naar de maan vliegen, worden vrouwen en kinderen willekeurig gedood bij de bombardementen in het Midden-Oosten’, aldus Lula.
Ook noemde Lula het in zijn speech onaanvaardbaar dat in de 21ste eeuw honger, ongeletterdheid en een gebrek aan toegang tot elektriciteit nog onopgeloste problemen zijn voor miljarden mensen, terwijl tegelijkertijd 2,7 biljoen dollar wordt uitgegeven aan oorlog. (ANP)
De olieprijzen zijn in de nacht van zondag op maandag gestegen nu het conflict tussen de Verenigde Staten en Iran opnieuw dreigt te escaleren. Dit gebeurde na aanvallen op schepen in de Straat van Hormuz. Het Iraanse regime liet zaterdag weten de zeestraat opnieuw af te sluiten als reactie op de aanhoudende Amerikaanse blokkade van Iraanse havens.
De Amerikaanse WTI-olie stond rond 1.45 uur Nederlandse tijd 6,7 procent hoger, op 90,5 dollar per vat voor levering in mei. De internationale referentiesoort Brent was rond datzelfde tijdstip met ruim 6 procent gestegen, tot 96,5 dollar per vat voor levering in juni.
Nadat de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi vrijdag de heropening van de Straat van Hormuz had aangekondigd, daalden de olieprijzen juist.
De Amerikaanse president Donald Trump liet weten dat hij het staakt-het-vuren met Iran na het verstrijken ervan op woensdag wellicht niet zal verlengen. (Belga)
Iran heeft in de nacht van zondag op maandag gedreigd met vergelding vanwege de Amerikaanse aanval op het onder Iraanse vlag varende vrachtschip Touska.
Een woordvoerder van het militaire hoofdkwartier Khatam al-Anbiya zei dat de VS met de aanval het staakt-het-vuren hebben geschonden. Dat loopt woensdag af. Volgens de woordvoerder was het schip onderweg van China naar Iran.
Het Amerikaanse Centrale Commando Centcom zei zondag op X dat een Amerikaans oorlogsfregat verschillende waarschuwingen aan het schip had gestuurd, omdat het de Amerikaanse blokkade had geschonden. Omdat de bemanning van de Touska niet reageerde, kreeg zij de opdracht de machinekamer te verlaten. Die werd door het Amerikaanse fregat beschoten. Daarna enterden de Amerikanen het schip. (ANP)
De Iraanse leiders keren zich tegen een tweede onderhandelingsronde met de Verenigde Staten, meldden staatsmedia zondagavond. Dat gebeurde enkele uren nadat de Amerikaanse president Donald Trump had aangekondigd dat er nieuwe onderhandelingen zouden plaatsvinden in Pakistan om een eind te maken aan de oorlog.
De redenen die de Iraanse media aanvoeren, zijn dat de Verenigde Staten te veel eisen stellen en dat Washington voortdurend van koers verandert. Ook de Amerikaanse blokkade van de Straat van Hormuz wordt als factor omschreven die nieuwe onderhandelingen in de weg staat. Volgens de Iraanse president Masoud Pezeshkian schenden de Verenigde Staten met de blokkade het staakt-het-vuren. Dit loopt woensdag af.
De Amerikaanse president Donald Trump schreef op Truth Social dat de VS ‘een zeer eerlijke en redelijke deal’ aanbieden. Hij heeft gedreigd ‘elke elektriciteitscentrale en elke brug in Iran plat te leggen’, als Iran het akkoord niet aanvaardt. (ANP)
De Amerikaanse president Trump zegt dat de Amerikaanse marine een Iraans vrachtschip heeft beschoten in de Golf van Oman. De Amerikanen zouden het schip in beslag hebben genomen, schrijft Trump in een bericht op sociale media. De Iraanse autoriteiten hebben nog niet op Trumps bericht gereageerd.
Volgens Trump probeerde het vrachtschip, dat Touska heet, door de Amerikaanse zeeblokkade te breken. De Amerikaanse marine zou de bemanning van het schip hebben opgedragen om het anker uit te gooien. Toen aan die opdracht geen gehoor werd gegeven, zouden de Amerikanen een schot hebben gelost op de aandrijving van het schip.
De Touska is een containerschip van bijna driehonderd meter lang en vaart onder de vlag van Iran. Volgens openbare trackers bevond het schip zich zondagochtend inderdaad in de Golf van Oman, niet ver van de Iraanse kust.
Iran en de VS verspreidden de afgelopen dagen wisselende berichten over de situatie in de Straat van Hormuz. Vrijdag kondigde Iran aan dat het de zeestraat weer open zou stellen, omdat Israël akkoord was gegaan met een staakt-het-vuren in Libanon. Trump reageerde daarop door te stellen dat de Amerikaanse blokkade van Iraanse zeehavens wel van kracht bleef, waarna de Iraniërs hun blokkade zaterdag weer herstelden.
Daan de Vries
De Iraanse autoriteiten ontkennen dat de onderhandelingen met de Verenigde Staten komende week worden hervat. Dat meldt het Iraanse persbureau Irna. Vanmiddag schreef de Amerikaanse president Trump dat zijn regering morgen een delegatie naar Pakistan stuurt voor gesprekken met Iran.
Volgens het Iraanse persbureau vindt Iran dat de Amerikanen onredelijke voorwaarden stellen voor een akkoord. Ook hekelen de Iraniërs de Amerikaanse blokkade van de Straat van Hormuz, die volgens Teheran een schending is van het staakt-het-vuren. De Verenigde Staten hebben nog niet gereageerd op het Iraanse besluit om niet naar Pakistan te reizen.
In zijn bericht dreigde Trump vandaag met nieuwe aanvallen op het Iraanse elektriciteitsnet en andere onderdelen van de infrastructuur, als Iran niet akkoord zou gaan met een bestand. Het bestaande staakt-het-vuren tussen de twee landen, dat vorige week woensdag is ingegaan, loopt komende woensdag af.
Daan de Vries
De Amerikaanse president Trump zegt dat de onderhandelingen met Iran begin volgende week verder gaan. Volgens Trump reist een Amerikaanse delegatie morgen naar de Pakistaanse hoofdstad Islamabad, waar de twee partijen vorig weekend eveneens met elkaar spraken. Iran heeft de nieuwe onderhandelingsronde nog niet bevestigd.
In een bericht op sociale media dreigt Trump opnieuw met aanvallen op het Iraanse elektriciteitsnet en andere infrastructuur, als de Iraanse autoriteiten geen akkoord sluiten met de Verenigde Staten. Het Amerikaanse onderhandelingsteam bestaat in ieder geval uit Trumps speciaal gezant Steve Witkoff en zijn schoonzoon Jared Kushner.
Tussen Iran en de VS is sinds vorige week woensdag een staakt-het-vuren van kracht, dat zonder nieuw akkoord komende woensdag zal aflopen. Vorige week werden de twee landen het niet eens over een verlenging van het bestand. Daarna kondigde Trump een blokkade aan van de Straat van Hormuz, gericht op schepen die onderweg zijn naar Iraanse havens. Ook Iran houdt de zeestraat grotendeels gesloten.
Daan de Vries
Iraanse strijdkrachten hebben twee tankers teruggestuurd die vandaag door de Straat van Hormuz probeerden te varen. Dat meldt het Iraanse persbureau Tasnim. Volgens het persbureau gaat het om schepen onder de vlaggen van Botswana en Angola, die na waarschuwingen van koers zijn veranderd.
De actie volgt op bewogen dagen rond de Straat van Hormuz. Iran liet vrijdag nog weten de zeestraat te openen voor commercieel verkeer, maar kondigde zaterdag alweer aan de Straat af te sluiten totdat de Verenigde Staten hun blokkade op Iraanse havens opheffen. Diezelfde dag liep de spanning verder op toen een vrachtschip tijdens zijn doorvaart werd beschoten door de Iraanse Revolutionaire Garde.
President Donald Trump reageerde zaterdag op de hernieuwde dreiging rond de zeestraat en zei vanuit het Witte Huis dat ‘Iran ons niet kan chanteren’. Tegelijkertijd benadrukte hij dat er nog altijd gesprekken gaande zijn tussen Washington en Teheran.
Vanuit Iran klinken echter gemengde signalen over die onderhandelingen. Hoofdonderhandelaar Mohammad Bagher Ghalibaf stelde zaterdagavond volgens Iraanse staatsmedia dat er wel vooruitgang is geboekt, maar dat er nog ‘fundamentele problemen’ bestaan in de gesprekken met de Verenigde Staten.
De Iraanse president Masoud Pezeshkian viel Ghalibaf vanochtend bij. Volgens hem behoren de nucleaire geschillen tot de belangrijkste struikelblokken. Iran zou volgens de president recht hebben op nucleaire technologie en ‘geen enkel land kan dat recht ontzeggen’, meldt het Iraanse Students News Agency. Ook viceminister van Buitenlandse Zaken Saeed Khatibzadeh zei vandaag tegen persbureau AP dat Iran vasthoudt aan zijn standpunt en geen verrijkt uranium zal overdragen aan de Verenigde Staten.
Er is nog geen officiële datum bekend voor een volgende onderhandelingsronde. Wel meldden twee anonieme Pakistaanse bronnen tegenover Al Jazeera vandaag dat gesprekken mogelijk nog vóór vrijdag zullen plaatsvinden in Pakistan, al is dat niet bevestigd door officiële partijen. Trump beweert op zijn Truth Social dat Amerikaanse vertegenwoordigers maandagavond in Pakistan zullen zijn voor onderhandelingen.
Uma Kagenaar
Ondanks de hernieuwde sluiting van de Straat van Hormuz door Iran gaan de gesprekken met de Verenigde Staten nog wel door. Volgens de Iraanse parlementsvoorzitter Mohammad Bagher Ghalibaf zit er zelfs vooruitgang in de onderhandelingen om de oorlog te beëindigen.
Ghalibaf, die een van de Iraanse onderhandelaars is, voegde daar wel aan toe dat de partijen nog ver van een akkoord verwijderd zijn. 'We hebben vooruitgang geboekt, maar er zijn veel hiaten en enkele fundamentele discussiepunten', zo zei hij in een nationale televisietoespraak. Volgens de Ghalibaf is er bovendien nog geen datum vastgesteld voor een volgende onderhandelingsronde tussen Teheran en Washington.
Volgens Ghalibaf heeft Iran 'op het slagveld gezegevierd' en heeft het land alleen maar ingestemd met een tijdelijk bestand met de VS, omdat aan de eisen van Iran werd voldaan. Het bestand van twee weken loopt woensdag af, tenzij het wordt verlengd.
Redactie
De marine van de Iraanse Revolutionaire Garde heeft gewaarschuwd dat elk schip dat de Straat van Hormuz nadert als een doelwit wordt beschouwd. Iran kondigde eerder vandaag aan de belangrijke zeestraat weer te willen afsluiten, nadat deze gisteren weer werd geopend.
‘We waarschuwen dat geen enkel schip, van welke aard dan ook, zijn ankerplaats in de Perzische Golf of de Zee van Oman mag verlaten. Elke poging om de Straat van Hormuz te naderen zal worden beschouwd als samenwerking met de vijand, en het overtredende schip zal worden aangevallen’, aldus de verklaring van de Garde.
Twee vrachtschepen die onder Indiase vlag varen, werden vandaag beschoten. Eerder op de dag liet Iran wel nog een reeks tankschepen door, naar eigen zeggen ‘als gebaar van goede wil’. Volgens het Duitse persbureau dpa zijn voor het eerst sinds de oorlog ook weer cruiseschepen door de Straat van Hormuz gevaren.
Redactie
De Iran-oorlog en aanhoudende onzekerheid op de oliemarkt noopt het kabinet verregaande maatregelen te treffen. Om voorbereid te zijn op dreigende olietekorten stelt het kabinet het Landelijk Crisisplan Olie in werking. Dat bevestigen ingewijden na berichtgeving van de Telegraaf.
Naar verwachting zal het kabinet maandag bekendmaken dat het fase 1, de zogeheten ‘alerteringsfase’ van het crisisplan, zal activeren. Het crisisplan spreekt dan van een ‘verstoring’ van de olievoorziening. Het Nationaal Crisiscentrum zal aanhaken en sectoren die in grote mate afhankelijk zijn van olie zullen door het kabinet voorbereid worden op een verslechtering van de situatie.
Eerder deze week lekte een aantal maatregelen uit die het kabinet voornemens is te nemen. Het kabinet denkt onder meer aan gerichte belastingvoordelen voor grijze kentekens, dat zijn automobilisten met bestelwagens. Dit steunpakket zal zeer waarschijnlijk ook maandag gepresenteerd worden.
Hoewel deze fase nog geen verregaande maatregelen kent, schrijft het crisisplan wel voor dat de overheid de samenleving actiever voorbereidt op een escalatie. De verwachting is dat premier Rob Jetten die taak op zich zal nemen.
Het crisisplan kent in totaal vier fasen. De tweede fase is de zogeheten ‘vroegtijdige waarschuwing’ waarbij er sprake is van een daadwerkelijk dreigend olietekort. In de derde fase is er sprake van ‘aanwijsbare risico’s’ op tekorten met slinkende olievoorraden, en in de vierde fase geldt een noodsituatie waarbij gesproken kan worden over een ‘fysiek tekort’ aan olie en geslonken voorraden.
Avinash Bhikie
‘Iran kan ons niet chanteren’, reageert Donald Trump zaterdag op de hernieuwde sluiting van de Straat van Hormuz door Iran. Tegelijkertijd benadrukt de Amerikaanse president tegenover de pers in het Witte Huis dat er nog gesprekken gaande zijn tussen Teheran en Washington. ‘Het verloopt eigenlijk heel goed en we zullen tegen het einde van de dag meer weten. We praten met hen en nemen een stevige positie in.’
Vrijdag kwam uit Teheran het bericht dat commerciële scheepvaart in de Straat van Hormuz weer werd toegestaan, waarop de Washington reageerde met de boodschap dat de Amerikaanse blokkade van Iraanse havens gehandhaafd blijft. In reactie hierop besloot Iran zaterdag weer een zeeblokkade op te werpen.
Redactie
In het zuiden van Libanon zijn militairen van VN-vredesmacht Unifil vanochtend onder vuur genomen, meldt het in een verklaring. Daarbij is een militair uit Frankrijk gedood. Drie anderen zijn gewond geraakt. Vermoedelijk was de aanval het werk van Hezbollah, schrijft Unifil.
De militairen waren op patrouille in de zuidelijke plaats Ghanduriyah, waar ze bezig waren met het opruimen van explosieven. ‘Niet statelijke actoren’ openden vervolgens het vuur op hen. Het onderzoek loopt nog, maar Unifil wijst Hezbollah dus aan als schuldige van de ‘bewuste aanval’.
‘Alles wijst erop dat de verantwoordelijkheid voor deze aanval bij Hezbollah ligt’, schrijft ook de Franse president Emmanuel Macron in een verklaring op X. ‘Frankrijk eist van de Libanese autoriteiten dat zij de daders onmiddellijk oppakken.’
Unifil-militairen zijn in het conflict tussen Israël en Hezbollah de afgelopen jaren meermaals aangevallen. Sinds het oplaaien van het geweld begin vorige maand zijn meerdere doden en gewonden gevallen. Zo kwam eind vorige maand een Indonesische militair om het leven door Israëlisch tankvuur. Twee andere VN-militairen uit dat land werden een dag later gedood door een explosief dat vermoedelijk afkomstig was van Hezbollah.
Al sinds 1978 zijn de zogenoemde ‘blauwhelmen’ in Zuid-Libanon gestationeerd, in het gebied tussen de rivier de Litani en de zogeheten Blauwe Lijn, die de officieuze grens tussen Israël en Libanon aangeeft. In dat gebied zouden zowel Israël als Hezbollah volgens een resolutie van de VN-Veiligheidsraad niet actief mogen zijn, hoewel dat voor beiden toch het geval is. De VN-Veiligheidsraad besloot vorig jaar dat de multinationale vredesmissie in 2027 wordt afgebouwd.
Thom Canters
Iran is klaar om ‘nieuwe bittere nederlagen’ aan zijn vijanden toe te brengen, stelt leider Mojtaba Khamenei in een bericht op Telegram. Het kwam naar buiten nadat bekend is geworden dat het Iraanse leger weer schepen zal tegenhouden in de Straat van Hormuz zolang de Amerikanen de havens van het land blokkeren.
‘De strijdkrachten van Iran die vertrouwen op de almachtige God en de steun van het volk, hebben de twee legers van het front van de wereldwijde arrogantie (Israël en de VS) voor de ogen van de wereld vernederd’, staat in het bericht dat op de Dag van het Leger is verspreid.
Khamenei heeft aan het begin de oorlog de macht overgenomen van zijn vader, die bij een luchtaanval werd gedood. Sindsdien is de opperste leider niet in het openbaar gezien en wordt er in internationale media gespeculeerd over zijn gezondheid.
Redactie
Lees ook: Villa’s in Londen, een kuuroord op Mallorca: de geheime rijkdom van Mojtaba Khamenei
Een vrachtschip is vandaag tijdens zijn tocht door de Straat van Hormuz beschoten door de Iraanse Revolutionaire Garde (IRGC). Dat bericht de Britse maritieme organisatie UKMTO. Twee boten van de IRGC naderden het vrachtschip en openden zonder waarschuwing het vuur. De bemanning is volgens UKMTO ongedeerd. Waar het schip zich nu bevindt is niet bekend.
De aanval vond plaats rond 11.20 uur Nederlandse tijd. Kort daarvoor kwam via Iraanse staatsmedia naar buiten dat Iran het scheepsverkeer in de Straat van Hormuz toch weer strenger gaat controleren. Gisteren had het regime juist laten weten dat het commerciële scheepsverkeer juist weer op gang zou kunnen komen, hoewel het daar ook voorwaarden aan verbond.
Volgens bronnen van persbureau Reuters zijn vandaag zeker twee schepen beschoten terwijl zij door de Straat van Hormuz voeren. Verdere details daarover ontbreken.
De berichten vergroten de onzekerheid over de status van de Straat van Hormuz. Iran heeft gezegd dat de verscherpte controle een reactie is op de Amerikaanse blokkade van schepen die via de zeestraat van en naar Iraanse havens varen.
Thom Canters
Het Israëlische leger is van plan om met behulp van een ‘gele lijn’ gebied te markeren in het zuiden van Libanon dat het voorlopig bezet zal houden. Dat heeft het leger zaterdag bekendgemaakt tijdens een briefing, meldt CNN. De inwoners van 55 Libanese plaatsen die in het gebied vallen mogen daar niet naar terugkeren.
Hoewel Israël heeft gezegd de wapens voorlopig te laten rusten in Libanon, zal het Israëlische leger nog actief blijven in het zuiden van het land. Ook tijdens het tiendaagse bestand, dat donderdagavond Nederlandse tijd inging, zal het daar doorgaan met het ontmantelen van ‘terroristische infrastructuur’ van Hezbollah, dat een sterke aanwezigheid heeft in Zuid-Libanon.
In de Gazastrook heeft Israël ook gebruikgemaakt van een gele lijn om het gebied op te splitsen in twee delen. Het gebied achter de lijn wordt door het Israëlische leger bezet en is verboden terrein voor Palestijnen. Vanuit de internationale gemeenschap klinkt hier grote kritiek op, omdat de gele lijn de voorbode zou zijn van een permanente bezetting.
Vanuit Israël wordt er al langer steeds openlijker gesproken over het langdurig bezet houden van het zuiden van Libanon. De Israëlische defensieminister Israel Katz zei vorige maand dat het leger ook na het huidige conflict de controle zal houden over het gebied tot aan de Litani-rivier. Huizen en dorpen moeten tegen de vlakte gaan en de terugkeer van honderdduizenden gevluchte inwoners moet verboden worden.
In de afgelopen weken heeft Israël grote delen van Zuid-Libanon al verwoest. Het gaat onder meer om bruggen die de Litani overgaan, evenals landbouwgrond. Inwoners hebben opdracht gekregen het gebied te verlaten.
Thom Canters
Iran heeft bekendgemaakt opnieuw beperkingen te zullen instellen voor de scheepvaart in de Straat van Hormuz. Dat meldt het Iraanse staatsmedium Isna op gezag van het Iraanse militaire opperbevel. Aanleiding voor het besluit is de weigering van de Verenigde Staten om een einde te maken aan de blokkade voor schepen die via de Straat van Hormuz van en naar Iraanse havens gaan.
Om die reden keert Iran weer terug naar ‘de vorige situatie’ staat in de verklaring. De scheepvaart in de Straat van Hormuz komt weer ‘onder het strikte toezicht’ te staan van de Iraanse strijdkrachten.
Onduidelijk is op welke manier dat precies verschilt van de huidige situatie en of dat betekent dat de blokkade weer van volledig van kracht is. Hoewel Iran gisteren zei dat het de commerciële scheepvaart in de zeestraat weer zou toestaan, stelde het ook dat vrachtschepen nog altijd toestemming moeten krijgen om door te kunnen varen.
Enkele olietankers en andere vrachtschepen hebben volgens het Iraanse leger sinds de aankondiging van gisteren al wel de Straat van Hormuz gepasseerd. Dat zou volgens het Iraanse opperbevel een blijk van goede wil zijn geweest. Het Iraanse leger zegt nu de volledige controle over de zeestraat te zullen handhaven, totdat de VS hun eigen blokkade opheffen.
Thom Canters
Meerdere vrachtschepen zijn zaterdagochtend door de Straat van Hormuz gevaren richting de Golf van Oman, schrijft persbureau Reuters op basis van trackinggegevens van website MarineTraffic. Het gaat onder meer om vier tankers die vloeibaar gas vervoeren en ook een aantal olietankers. Iran maakte gisteren bekend dat het voor het restant van het bestand met de Verenigde Staten de blokkade in de zeestraat zou opheffen voor commerciële scheepvaart.
Toch bestaat er nog grote onzekerheid over wat de aankondiging betekent voor het opstarten van het vastgelopen scheepsverkeer. Hoewel Trump het Iraanse besluit aanmoedigde, zei hij ook dat de VS de eigen blokkade van vrachtschepen van en naar Iraanse havens zou handhaven. Daarop dreigde de invloedrijke Iraanse parlementsvoorzitter Mohammad Bagher Ghalibaf dat Iran de Straat van Hormuz toch weer zou afsluiten.
Bovendien heeft Iran gezegd dat vrachtschepen toestemming nodig hebben om door de zeestraat te varen. Onduidelijk is of dat het geval is geweest bij de schepen die dat nu hebben gedaan. Op Marinetraffic is te zien hoe de schepen dicht langs het eiland Larak varen op hun weg naar de Golf van Oman. Dat komt grofweg overeen met de route die Iran eerder heeft aangewezen voor vrachtschepen die via de Straat van Hormuz de Perzische Golf willen verlaten.
Een aantal vrachtschepen dat gisteren, na de aankondiging van Iran, de Straat van Hormuz wilden verlaten, maakte op het laatste moment toch weer rechtsomkeert. Waarom dat gebeurde is niet bekend. Volgens Matt Smith, onderzoeker bij de scheepvaartmonitor Kpler, duidt dat erop dat de schepen geen toestemming hebben gekregen om door te varen, zei hij tegen CNBC.
Thom Canters
UNICEF zegt 'woedend' te zijn nadat twee vrachtwagenchauffeurs, die waren ingehuurd om schoon water te leveren aan gezinnen in de Gazastrook, door een Israëlische aanval werden gedood. De VN-organisatie meldt in een verklaring dat het incident vrijdagochtend plaatsvond tijdens reguliere watertransporten bij het waterpunt Mansoura in het noorden van Gaza, dat Gaza-Stad van water voorziet. Ook raakten twee andere mensen gewond.
UNICEF zegt de werkzaamheden op de locatie te hebben opgeschort en roept de Israëlische autoriteiten op een onderzoek in te stellen. Daarbij benadrukt de organisatie dat hulpverleners, burgers en essentiële waterinfrastructuur volgens het internationaal humanitair recht moeten worden beschermd.
De Israëlische ambassade in Washington reageerde niet direct op een verzoek van persbureau Reuters om commentaar.
ANP
De regering van de Amerikaanse president Donald Trump heeft vrijdag een vrijstelling afgegeven die landen opnieuw tijdelijk toestaat gesanctioneerde Russische olie die al op zee is te kopen. Daarmee proberen de Verenigde Staten de wereldwijde energieprijzen te beheersen, die sterk zijn gestegen door de oorlog in het Midden-Oosten.
Het Amerikaanse ministerie van Financiën stelt op zijn website dat de aankoop van Russische olie die voor zaterdag op schepen is geladen is toegestaan tot en met 16 mei. Daarmee wordt een eerdere vrijstelling van dertig dagen, die op 11 april afliep, verlengd.
Woensdag had de Amerikaanse regering juist nog aangekondigd dat het de opschorting van de sancties niet verlengde. Meerdere Aziatische landen, waaronder India en de Filipijnen, vroegen daarna aan de VS om dat toch wel te doen.
ANP
Iran zal de Straat van Hormuz opnieuw afsluiten als de Verenigde Staten hun blokkade van Iraanse havens voortzetten. Dat heeft de voorzitter van het Iraanse parlement, Mohammad Bagher Ghalibaf, in de nacht van vrijdag op zaterdag laten weten op X. Hij bevestigde daarmee wat het Iraanse staatspersbureau eerder al meldde op basis van een bron uit de Iraanse legertop.
'Als de blokkade wordt voortgezet, zal de Straat van Hormuz niet open blijven', aldus Ghalibaf, die ook de leider was van de Iraanse delegatie die vorig weekend in Pakistan vredesonderhandelingen voerde met de Verenigde Staten. Hij stelde dat schepen die door de voor olietankers belangrijke zeestraat varen 'toestemming van Iran' nodig hebben.
De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi kondigde vrijdag 'in lijn met het staakt-het-vuren in Libanon' aan dat de Straat van Hormuz tijdens het staakt-het-vuren 'volledig open' zal zijn. De Amerikaanse president Donald Trump verwelkomde die beslissing, maar schreef op sociale media dat de Amerikaanse blokkade gehandhaafd blijft tot er een definitief akkoord is.
ANP/Belga
Onderhandelaars van de Verenigde Staten en Iran zouden maandag opnieuw bijeenkomen in Pakistan, meldt de Amerikaanse nieuwszender CNN vrijdagavond op basis van Iraanse functionarissen. De bronnen zeiden ook dat ze verwachten dat de delegaties zondag in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad aankomen.
The Wall Street Journal schreef eerder op basis van een hooggeplaatste bron binnen de Amerikaanse regering al dat er maandag waarschijnlijk nieuwe gesprekken tussen de twee landen plaatsvinden in Pakistan. Vorig weekend gingen beide partijen uit elkaar zonder akkoord.
De Amerikaanse president Donald Trump is optimistisch en liet weten geen 'knelpunten' meer te zien om tot een vredesakkoord met Iran te komen, nadat het regime zijn blokkade van de Straat van Hormuz had opgeheven. Volgens Trump is een vredesdeal 'heel dichtbij', nu ook in Libanon een tijdelijk staakt-het-vuren geldt.
Belga
Iran is niet van plan zijn voorraad verrijkt uranium af te staan, een belangrijke Amerikaanse eis in de onderhandelingen. Dat zegt een woordvoerder van het Iraanse ministerie van Buitenlandse Zaken. Daarmee weerspreekt hij de uitspraken van president Trump, die de afgelopen dagen tegen verschillende media heeft gezegd dat Iran afstand wil doen van het nucleaire materiaal.
Het Iraanse regime bezit naar schatting nog ongeveer 450 kilogram uranium dat voor 60 procent is verrijkt. Indien verder verrijkt is dat genoeg om ongeveer tien kernwapens te produceren, al beweert Iran het verrijkt uranium enkel te gebruiken voor civiele doeleinden. De voorraad zou echter diep begraven liggen onder het puin, als gevolg van de Amerikaanse luchtaanvallen op Iraanse nucleaire locaties eerder dit jaar.
De regering-Trump wil voorkomen dat de voorraad alsnog in Iraanse handen komt. De president zei eerder vandaag tegen persbureau Reuters dat de VS zullen samenwerken met Iran om het uranium op te graven. Daarna zou het worden overgebracht naar de VS.
Ook andere (voor de VS gunstige) uitspraken die Trump de afgelopen dagen deed, werden vandaag weersproken. Een hooggeplaatste functionaris van het Iraanse regime zei tegen Reuters dat er nog altijd aanzienlijke verschillen zijn in de onderhandelingen met de VS. Deze anonieme bron stelde dat er nog ‘geen overeenstemming is bereikt over de details van de nucleaire zaken’.
Trump meldde vanavond zelf dat een akkoord met Iran ophanden is, en dat het land bereid is om te voldoen aan vrijwel alle Amerikaanse eisen. De VS zouden geen zware concessies hoeven doen. Trump weersprak eerdere berichten in Amerikaanse media waarin werd gesteld dat de VS bereid zijn 20 miljard dollar aan bevroren tegoeden terug te geven in ruil voor de Iraanse voorraad verrijkt uranium.
Jasper Daams
Minstens tien landen zijn bereid om bij te dragen aan een toekomstige missie om de scheepvaart in de Straat van Hormuz te beschermen. Dat heeft de Britse premier Keir Starmer gezegd na een topoverleg met 49 landen die deel uitmaken van de ‘Hormuz-coalitie’. Die groep kwam begin deze maand voor het eerst samen om te praten over militair ingrijpen om de Straat van Hormuz te heropenen.
Nu Iran de blokkade heeft opgeheven, ging het gesprek vandaag over het veilig maken en houden van de zeestraat. Starmer en de Franse president Emmanuel Macron zeiden blij te zijn met de heropening, maar benadrukten dat die permanent moet worden.
Ook premier Rob Jetten nam weer deel aan de videoconferentie, die werd voorgezeten door het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk. Naderhand zei hij op zijn wekelijkse persconferentie dat het tempo van de voorbereidingen van de Hormuz-missie omhoog moet. Dan kunnen deelnemende landen direct in actie komen zodra er een permanent staakt-het-vuren komt.
Nederland heeft eerder al gezegd bereid te zijn een militaire bijdrage te leveren aan een toekomstige missie, bijvoorbeeld in de vorm van mijnenjagers of fregatten. Over de precieze invulling van de Nederlandse bijdrage wordt volgende week meer bekend, aldus Jetten.
China haakte vandaag voor het eerst aan bij de gesprekken over de beveiliging van de Straat van Hormuz. Volgens Jetten is de zeestraat voor dat land cruciaal. ‘Ook in Azië kan een aantal heel belangrijke handelsroutes enorm geraakt worden als dit het nieuwe normaal wordt, en gelukkig willen de Chinezen dit ook niet.’
Over de Hormuz-missie zal volgende week meer bekend worden. Dan vindt in Londen een militaire conferentie plaats, zei Starmer.
Jasper Daams
President Donald Trump heeft Israël verboden om Libanon te bombarderen. In een bericht op Truth Social slaat hij een opvallend felle toon aan tegen zijn belangrijke bondgenoot. ‘Israël zal Libanon niet langer bombarderen. Dat is ze door de VS verboden. Genoeg is genoeg’, aldus de Amerikaanse president, die toevoegde dat een mogelijk akkoord met Iran geen invloed heeft op de situatie in Libanon.
Gisteren bereikten Israël en Libanon een akkoord over een tiendaagse gevechtspauze. Kort na het ingaan daarvan had Israël het bestand alweer geschonden, meldde het Libanese leger. Zo zouden verschillende dorpen in het zuiden van Libanon onder vuur zijn genomen.
Het staakt-het-vuren was voor Libanon een belangrijke voorwaarde voor verdere gesprekken met Israël. Bij zijn aankondiging van gisteren zei Trump dat hij de Libanese president Joseph Aoun en de Israëlische premier Netanyahu zou uitnodigen voor een gesprek in Washington.
Overigens is het zeer onzeker of de gesprekken ergens toe zullen leiden. Israël zal opnieuw de volledige ontwapening van Hezbollah eisen, iets wat de Libanese regering niet kan bewerkstelligen. De pro-Iraanse beweging heeft geen plek aan de onderhandelingstafel. President Trump zei dat de VS zullen samenwerken met Libanon om de ‘Hezbollah-situatie op gepaste wijze aan te pakken’.
Jasper Daams
De Straat van Hormuz gaat weer open, meldt Iran. Maar het is onwaarschijnlijk dat er onmiddellijk een vloot olie- en gastankers de zeestraat opstoomt. Veel is nog onduidelijk over de voorwaarden rond de opening, aldus energie-expert Lucia van Geuns.
‘Er zijn nogal wat onbeantwoorde vragen’, zegt energie-onderzoeker Van Geuns van het Haags Centrum voor Strategische Studies. ‘Verzekeraars en rederijen zullen daarom nog terughoudend zijn de oversteek te wagen.’ Een van die onzekerheden gaat over de vaarroutes. Normaal zijn er brede vaargeulen beschikbaar, maar Iran heeft niet gezegd of deze routes veilig bevaarbaar zijn en of er mogelijk nog mijnen liggen.
Hierdoor bestaat de kans dat het te druk wordt rond de zee-engte. ‘Er moeten niet alleen volle schepen naar buiten, er zullen ook veel lege tankers naar binnen willen’, aldus Van Geuns. Landen rond de Golf van Perzië zullen hun volle opslagen zo snel mogelijk willen legen, opdat de productie weer kan worden opgestart.
Lees hier het volledige bericht van economieredacteur Bard van de Weijer
Voor het eerst sinds het begin van de oorlog proberen twee lege LNG-tankers de Straat van Hormuz binnen te varen, meldt Bloomberg. Als ze erin slagen de straat te passeren, betekent dit een cruciale wending in de energiecrisis, omdat de stroom vloeibaar aardgas nu mogelijk weer voorzichtig op gang komt.
Met name Azië is een grote afnemer van LNG uit het Midden-Oosten en in sommige landen in deze regio is inmiddels sprake van tekorten. Als enkele schepen de oversteek veilig weten te maken, zullen mogelijk meer tankers de Straat durven te passeren. Of dit werkelijk gebeurt, moet ook de komende dagen blijken.
Bard van de Weijer
De Amerikaanse blokkade van Iraanse havens blijft voorlopig van kracht. Ondanks de Iraanse aankondiging dat de Straat van Hormuz weer is geopend voor de commerciële zeevaart, schrijft president Trump op Truth Social de blokkade van Iraanse havens pas op te heffen als er een akkoord is bereikt met Iran.
Nadat de gesprekken met het Iraanse regime afgelopen weekend op niets waren uitgelopen, wierpen de VS hun eigen blokkade op langs het Iraanse kustgebied. Dat betrof echter geen volledige blokkade; commerciële schepen die niet van of naar Iraanse havens voeren, werden er niet door getroffen.
Trump schrijft verder dat een overeenstemming met Iran op handen is. ‘Dit proces zou snel moeten verlopen, aangezien over de meeste punten reeds is onderhandeld’. Gisteren beweerde de Amerikaanse president onder meer dat hij van Iran de toezegging heeft dat het zijn voorraad verrijkt uranium van de hand zal doen, en dat het land afziet van een kernwapen.
Iran heeft zich niet publiekelijk uitgelaten over de voortgang van de onderhandelingen. Twee Iraanse bronnen zeggen tegen persbureau Reuters dat er ‘tekenen van een compromis’ zijn over de voorraad verrijkt uranium, en dat het regime overweegt om een deel ervan af te staan. Onderhandelaars van beide partijen gaan volgens Trump komend weekend weer om de tafel in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad.
Jasper Daams
De Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Abbas Araqchi, schrijft op X dat de Straat van Hormuz ‘volledig’ is geopend voor alle commerciële zeevaart. Volgens de minister blijft dat zo tot het einde van het staakt-het-vuren met Israël en Iran. Het bestand loopt formeel af op 22 april.
Araqchi schrijft dat de heropening in lijn is met de wapenstilstand in Libanon, die gisteren werd aangekondigd. Schepen kunnen gebruikmaken van de route die volgens de minister eerder al is aangekondigd door de Iraanse autoriteiten.
Kort na het uitbreken van de oorlog in het Midden-Oosten sloot Iran de zee-engte af voor schepen gelieerd aan vijandelijke staten. De VS wierpen deze week, na het klappen van de vredesonderhandelingen met Iran, ook een blokkade op van de havens van Iran. Op Truth Social dankt president Trump Iran voor de heropening van de zeestraat.
De aankondiging had vanmiddag direct haar weerslag op de olieprijzen. De prijs van een vat Amerikaanse olie schoot met bijna 12 procent omlaag tot 83,30 dollar, Brentolie werd ruim 11 procent goedkoper en kost nu 87,90 dollar per vat. Beide lagen de voorbije weken op momenten ruim boven de 100 dollar.
Jasper Daams
Twitter bericht wordt geladen...
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant