De voornaamste eigenschap van JD Vance is zijn ambitie voor het presidentschap. De Amerikaanse vicepresident is topfavoriet om Donald Trumps politieke erfgenaam te worden. Dat betekent niet dat de buit binnen is: een duivels dilemma ligt op de loer.
Vance heeft pittige weken achter de rug. Als tegenstander van Amerikaanse militaire avonturen in het buitenland werd hij gedwongen om akkoord te gaan met Trumps oorlog tegen Iran.
Als katholieke bekeerling verdedigde hij de president in zijn ruzie met paus Leo XIV. En als zelfverklaard verdediger van westerse christelijke normen en waarden bracht hij een campagnebezoek aan Hongarije dat zijn bondgenoot Viktor Orbán volgens opiniepeilingen eerder schaadde dan hielp.
Vance zette zich trouw aan die taken, maar helemaal van harte ging dat niet. Er wordt breed aangenomen dat een opvallend getimed lek naar The New York Times, die meldde dat de vicepresident de enige in het Witte Huis was die zich uitsprak tegen de Iranoorlog, afkomstig was uit zijn kamp.
De vicepresident moet bovendien een schuin oog houden op buitenlandminister Marco Rubio, zijn grote rivaal voor de Trump-erfenis. Volgens ingewijden vindt de president het vermakelijk om mensen te vragen wie van de twee zijn opvolger moet worden.
Vance kreeg in 2016 voor het eerst nationale bekendheid voor zijn bestseller Hillbilly Elegy, een memoire over zijn strijd om te ontsnappen aan zijn jeugd in de witte arbeidersklasse in de Rust Belt, het afbrokkelende Amerikaanse industriële hartland. Hij beschrijft onder meer hoe hij werd opgevoed door zijn grootouders, omdat zijn moeder met verslavingsproblematiek kampte.
Na de middelbare school ging Vance bij de mariniers. Hij werkte daar vier jaar als communicatiemedewerker, waarvan zes maanden op uitzending in Irak. Dat was de bron voor zijn afkeer van Amerikaanse militaire ingrepen in het buitenland. Daarna maakte Vance gebruik van een beurs voor oud-militairen om te gaan studeren, onder meer aan de prestigieuze Yale-universiteit.
Daar kwam Vance in contact met techmiljardair Peter Thiel, de oprichter van PayPal. Die werd in de jaren daarna invloedrijk binnen het conservatief-christelijke nationalisme en een van de belangrijkste politieke donoren van Trump. Thiel vindt onder meer dat de maatschappij vol moet inzetten op de techsector, liefst onder een autoritaire leider. "Ik geloof niet meer dat vrijheid en democratie verenigbaar zijn", schreef hij in 2009 in een essay. Vance omschreef een lezing van Thiel die hij bijwoonde als het "belangrijkste moment" van zijn tijd op Yale. De miljardair werd zijn vriend en mentor.
Thiel was de drijvende kracht achter het begin van de politieke loopbaan van Vance. Zijn protegé had Trump flink bekritiseerd in aanloop naar zijn eerste presidentstermijn. Dankzij de bemiddeling van Thiel kwam het in 2021 tot een verzoening. Vance bekeerde zich tot de MAGA-beweging. Hij kreeg Trumps politieke zegen en een ongeëvenaarde donatie van 15 miljoen dollar (12,8 miljoen euro) van Thiel. Die gaven Vance het beslissende voordeel in zijn campagne voor een Senaatszetel voor zijn thuisstaat Ohio in 2022.
Thiel, andere conservatieve miljardairs uit Silicon Valley en rechtse mediafiguren zoals Tucker Carlson en Charlie Kirk adviseerden Trump om Vance als running mate te kiezen voor de presidentsverkiezingen van 2024. Hij deed het bovendien goed op televisie als een felle en welbespraakte verdediger van Trump, een vaardigheid die laatstgenoemde altijd bijzonder kan waarderen.
Vance heeft een aantal opvallende persoonlijke veranderingen doorgemaakt. Voor de presidentsverkiezingen van 2016 omschreef hij zichzelf als een Republikeinse 'Never Trumper' en noemde hij Trump publiekelijk onder meer "een idioot" en "verderfelijk". In een privébericht aan een kennis schreef Vance dat hij vreesde dat de vastgoedmagnaat "de Amerikaanse Hitler" zou worden. Vijf jaar later werd hij een spreekbuis voor Trump.
In zijn twintiger jaren was Vance een uitgesproken atheïst. Naar eigen zeggen vond hij zo meer aansluiting bij de elite op de universiteiten die hij bezocht. Het ontmoeten van zijn toekomstige echtgenote Usha op Yale en zijn drang om voor haar een betere persoon te worden, zouden hem geleidelijk hebben doen beseffen dat er meer is tussen hemel en aarde. Vance bekeerde zich in 2019 tot het rooms-katholicisme.
Critici merken op dat die wendingen in zijn persoonlijke ontwikkeling in dienst lijken te staan van zijn politieke ambities. Zelf beroept Vance zich op voortschrijdend inzicht.
Vance bouwt als vicepresident verder aan zijn positie als Trumps gedoodverfde erfgenaam, bijvoorbeeld door grote Republikeinse donoren uit te nodigen voor etentjes bij hem thuis. Daar lijkt hij meer moeite in te stoppen dan Rubio. Maar zelfs als Vance zijn rivaal weet af te troeven, kan hij niet ontsnappen aan een duivels dilemma.
Trumps MAGA-beweging domineert de Republikeinse Partij. Iemand die in 2028 de presidentskandidaat van de partij wil worden, zal dus weinig afstand van Trump kunnen nemen. Maar door de impopulariteit van de zittende president onder zwevende kiezers belooft dat een gifbeker te worden tijdens de daadwerkelijke presidentsverkiezingen.
Daarnaast is MAGA geen club met een samenhangende politieke ideologie, ondanks pogingen van Vance en andere rechtse intellectuelen om die op te tuigen. Het is een persoonlijkheidscultus die om één man draait: Trump. Vance wordt door velen omschreven als uiterst intelligent, maar hij beschikt duidelijk niet over het unieke charisma van zijn baas. Het is geen gegeven dat hij zomaar in de schoenen van Trump kan stappen.
Kortom, Vance staat voor een aantal lastige uitdagingen als hij de mantel van Trump wil claimen en president wil worden. Hij heeft wel een belangrijk voordeel: hij is 41 jaar. Als de leeftijden binnen de huidige Amerikaanse politieke elite een indicatie zijn, heeft hij nog een slordige veertig jaar om zijn ambities te verwezenlijken.
Source: Nu.nl algemeen