Het Nationaal Grammofoonmuseum had onbewust jarenlang een heel bijzondere geluidsdrager op zolder liggen. Een expert ontdekte vorig jaar bij toeval een opname van het Wilhelmus uit 1905. Het is de oudste bekende opname van het volkslied op een wasrol.
De wasrol was aan het einde van de negentiende eeuw een van de eerste geluidsdragers. Vanaf 1900 is het Wilhelmus vaker vastgelegd op een wasrol, maar van die opnamen is niets meer terug te vinden. Voor 1905 verschenen wel meerdere grammofoonplaten met het Wilhelmus, maar het volkslied op een wasrol is echt uniek, benadrukt Klaas Kreule, vrijwilliger bij het museum.
De rol lag jarenlang in een doos op zolder van het museum in Nieuwleusen. Een vrijwilliger vond de opname met het opschrift "Het oude Wilhelmus". Toen was nog niet duidelijk hoe bijzonder de vondst was. Vrijwilligers spelen de wasrollen soms af bij verzorgingstehuizen, zo ook deze versie.
Halverwege april ging Rinus Blijleven, expert en verzamelaar op het gebied van historische geluidsdragers, mee naar een opvoering. Hij hoorde gelijk dat het een unieke uitvoering was. "In de maanden daarvoor was de rol vijf of zes keer afgespeeld bij andere verzorgingstehuizen, daar zijn we toen gelijk mee gestopt", vertelt Kreule.
Op de rol is het Wilhelmus te horen, uitgevoerd door de Koninklijke Militaire Kapel onder leiding van Nicolaas Arie Bouwman, de opa van televisiepresentatrice Mies Bouwman.
Technisch gezien is in 1905 niet het volkslied opgenomen, want dat was toen nog Wien Neêrlands bloed. Het Wilhelmus werd pas in 1932 het officiële volkslied van Nederland. Koningin Wilhelmina was daarvoor wel al dol op het Wilhelmus. Het werd vaak gespeeld of gezongen bij officiële gelegenheden die zij bijwoonde.
Kreule vertelt dat het museum heeft gewacht met het nieuws tot Koningsdag weer voor de deur stond. De ontdekking werd vorig jaar halverwege april gedaan. "Toen was het te kort dag en wilden we eerst nog goed onderzoek doen", legt Kreule uit.
De opname is gedigitaliseerd. Vanaf zaterdag start een tentoonstelling over het Wilhelmus, waarbij ook andere oude opnamen te beluisteren zijn. Vrijdag hebben belangstellenden de enige kans om de wasrol zelf te horen, want daarna wordt die niet meer afgespeeld. De geluidsdrager raakt elke keer verder beschadigd als hij wordt afgespeeld.
Source: Nu.nl algemeen