Dinsdag stemt de Eerste Kamer over de asielwetten van oud-minister Marjolein Faber. Vooral de opstelling van het CDA laat zien hoezeer de brede middenstroom in politiek Den Haag naar populistisch rechts verschoven is.
Het was een kwestie van tijd voordat kersverse minister van Asiel en Migratie Bart van den Brink (CDA) met het kerkasiel in Kampen werd geconfronteerd. De Oezbeekse familie Babayants verblijft al meer dan 500 dagen in de Open Hofkerk in Kampen. Eén van de vier kinderen, Amelia, vierde vorige week haar verjaardag. Ze werd 11. Amelia heeft nog nooit een voet buiten Nederland gezet.
Toch is het kabinet van mening dat zij moet terugkeren naar ‘haar eigen land’. Door toedoen van Van den Brink en het CDA wordt zij straks ook nog strafbaar gesteld. Zij werkt haar ‘terugkeer’ immers actief tegen.
Wie had gehoopt dat het nieuwe, niet-populistische kabinet een menswaardige koers zou varen, komt bedrogen uit. Niet alleen de familie Babayants, maar ook tienduizenden andere asielzoekers en vluchtelingen worden keihard geraakt door het nieuwe asielbeleid. Hoewel juristen waarschuwen dat de wetten op drijfzand zijn gebouwd en gemeenten massale problemen verwachten, willen D66, VVD en CDA de beruchte asielwetten van oud-minister Marjolein Faber (PVV) doorzetten.
Over de auteur
Martijn van Leerdam is predikant-directeur van de Pauluskerk in Rotterdam.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Het grootste probleem met de asielwetten van Faber is de strafbaarstelling van ongedocumenteerd verblijf. De argumenten tegen deze maatregel zijn legio. Zo leidt dit tot meer zorgmijding, zullen meer kinderen worden thuisgehouden van school en durven ongedocumenteerden vaak niet meer naar de politie als zij worden uitgebuit of misbruikt.
Ondertussen heeft de politie geen capaciteit om de nieuwe wet te handhaven. Tot overmaat van ramp lopen hulpverleners straks het risico te worden aangeklaagd vanwege medeplichtigheid bij het plegen van een strafbaar feit. Ook als de novelle dinsdag wordt aangenomen door de senaat, is het onzeker of hulpverleners straks vrijuit zullen gaan.
Met zulke besluitvorming hebben onze kiezers geen PVV meer nodig, redeneert de VVD al jarenlang. Met de omarming van de asielwetten van Faber heeft het CDA zich nu ook tot dit mantra bekeerd. Om de populisten te bestrijden, moet je zelf populistisch beleid uitvoeren. Dat de waarden van de eigen partij daarbij worden verkwanseld en de samenleving hier alleen maar nadeel van ondervindt, wordt op de koop toegenomen. Bovendien is het voor de achterban van de PVV nooit streng genoeg.
Gevraagd naar zijn mening over het kerkasiel van de familie Babayants verschuilt minister Van den Brink zich achter de opdracht van de overheid om in gelijke gevallen gelijk te handelen. Het zou ‘niet rechtvaardig’ zijn om in schrijnende gevallen een uitzondering te maken. Daarmee schept hij een valse tegenstelling. Hij had ook kunnen zeggen: ik ga mij inzetten voor betere wetgeving, met respect voor de menselijke waardigheid.
In plaats daarvan wentelt hij de schuld van onbarmhartige wetgeving af op het individu, in dit geval onder meer een 11-jarig meisje dat in Nederland geworteld is. Alsof bureaucratie en medemenselijkheid per definitie tegenstrijdig zijn, en de burger daar maar mee moet leren omgaan.
Kerkelijk verzet
Eén van de opmerkelijkste geluiden van de afgelopen tijd kwam van bisschop Gerard de Korte en scriba Kees van Ekris, kopmannen van de twee grootste kerkgenootschappen van Nederland. De asielwetten staan haaks op de menselijke waardigheid, verklaarden zij gezamenlijk. Is dit de nieuwe politiek van het CDA van Henri Bontenbal, die zoveel nadruk legt op de fundamentele waarden van de christendemocratie? Zijn dit de christelijke waarden van Van den Brink, die vele jaren als vrijwilliger in het kerkelijk leven actief is geweest? Je zou zeggen dat zij iets uit te leggen hebben aan hun achterban.
Leiden de nieuwe asielwetten dan tenminste tot het gehoopte doel, namelijk een afname van het aantal asielzoekers? Migratiewetenschapper Hein de Haas betoogt dat strengere asielwetten op korte termijn juist leiden tot een hogere instroom. Dat komt omdat sommige asielzoekers het er dan nog snel op wagen onder het oude regime. Je zou dit het hard-to-get-effect kunnen noemen: het verschijnsel dat landen die strenge asielregels invoeren, juist aantrekkelijker worden voor illegale migratiebewegingen.
In een wereld waarin extreemrechtse en neofascistische partijen steeds meer macht naar zich toe trekken, is het CDA steeds duidelijker niet de fatsoenlijke partij die een halt zal toeroepen aan het schenden van de menselijke waardigheid. Zoals altijd zijn de meest kwetsbare mensen daar de dupe van. Zijn er nog CDA-politici die voor hen durven op te komen, de gure populistische wind durven te weerstaan en hun eigen kernwaarden serieus nemen? We zullen het dinsdag zien.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant