Of de VS en Iran hun onderhandelingen dinsdag in de Pakistaanse hoofdstad Islamabad zullen hervatten, was maandagavond nog volstrekt onduidelijk.
schrijft vanuit Istanbul over Turkije, Iran, Israël en de Palestijnse gebieden.
Terwijl de Amerikaanse delegatie zich opmaakte om naar Pakistan te vertrekken, was in Teheran nog altijd geen besluit genomen over deelname aan de beoogde gesprekken. De Iraniërs vinden dat de Amerikanen eerst hun blokkade van de Straat van Hormuz moeten beëindigen.
Iran beschuldigt de tegenpartij ervan het diplomatieke proces niet serieus te nemen. De VS hebben volgens Teheran het bestand geschonden met de blokkade van Iraanse havens, de Amerikaanse aanval zondag op een Iraans schip en eerder het vertragen van een bestand in Libanon. Een woordvoerder van de Iraanse regering zei maandag dat er ‘positief’ wordt nagedacht over eventuele deelname aan onderhandelingen, maar dat er nog geen definitieve keuze is gemaakt.
De Amerikaanse president Donald Trump zei maandagmiddag dat de delegatie onder leiding van vicepresident JD Vance al onderweg was naar Pakistan, maar dat bleek later niet te kloppen. Wel zouden Vance en Trumps speciaal gezanten Steve Witkoff en Jared Kushner spoedig op het vliegtuig stappen, zo kregen verslaggevers in Washington te horen. CNN vernam van ingewijden dat de nieuwe onderhandelingsronde mogelijk woensdag zal plaatsvinden.
Dat is de dag dat het staakt-het-vuren van twee weken tussen Iran en de VS afloopt, om 2 uur ’s ochtends Nederlandse tijd. Het kwam op 8 april tot stand, kort nadat Trump had gedreigd Iran te zullen ‘terugbombarderen naar het stenen tijdperk’, met aanvallen op onder meer bruggen en energiecentrales. Een eerste gespreksronde in Islamabad, twee dagen later, werd al na 21 uur door de Amerikanen afgebroken, volgens hen omdat Iran niet wilde bewegen op het nucleair dossier.
Trump noemde het maandag ‘zeer onwaarschijnlijk’ dat hij het staakt-het-vuren verlengt als voor woensdag geen akkoord wordt bereikt. ‘Ik laat me niet onder druk zetten om een slechte deal te sluiten. We hebben alle tijd van de wereld’, zei hij.
Pogingen de gesprekken te hervatten, liepen tot nu stuk, vooral vanwege de situatie in de Straat van Hormuz. Bovenop de blokkade door Iran, waaraan de VS een einde eisen, kwam een blokkade door de Amerikanen zelf. Zij zeggen alle schepen van en naar Iraanse havens zo nodig met geweld te zullen tegenhouden.
Zondag werd de daad bij het woord gevoerd, toen het onder Iraanse vlag varende vrachtschip Touska werd aangehouden. Het Amerikaanse Centrale Commando (Centcom) liet weten dat een Amerikaans oorlogsfregat het schip diverse waarschuwingen stuurde, omdat het de blokkade schond. Toen geen reactie volgde, werd de machinekamer beschoten; de bemanning had opdracht gekregen de ruimte te verlaten. Vervolgens enterden de Amerikanen het schip.
Iran heeft gedreigd met vergelding. Volgens Centcom zijn sinds vrijdag, toen de Amerikaanse blokkade werd afgekondigd, 27 schepen gesommeerd rechtsomkeert te maken.
De beurzen in New York openden maandag iets lager. Beleggers namen geen risico na de sterke opmars op vrijdag, die volgde op de aanvankelijke heropening van de Straat van Hormuz door Iran. Dat besluit werd zaterdag teruggedraaid nadat de VS op hun beurt een blokkade hadden afgekondigd. Ook de AEX-index op het Damrak opende maandag 0,5 procent lager, op 1018,34 punten.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant