Wie terugkijkt, zal zien dat er ook groenen zaten in de brede rode familie, dat er tijdelijke allianties en verbanden waren, gevolgd door ruzies, en dat er niet één blik op die geschiedenis mogelijk is.
In het opiniestuk ‘Waarom progressief Nederland (Pro) nu al worstelt met zijn eigen geschiedenis’ vraagt Jurijn Timon de Vos hoe een politieke partij moet omgaan met een voorgeschiedenis als zij bovenal voorwaarts gericht wil zijn. Hoe kun je je beroepen op oude papieren en tegelijkertijd frisheid uitstralen, vraagt hij enigszins dramatisch.
Op die vraag is prima een historisch antwoord te geven. Sociaaldemocratisch angehauchte historici doen dat namelijk altijd al.
Over de auteur(s)
Naomi Woltring is historicus en verbonden aan de PvdA. Karin van Leeuwen is historicus. Samen schrijven zij een boek over de geschiedenis van de rode familie, ook wel de rode zuil, in Nederland.
Dit is een ingezonden bijdrage, die niet noodzakelijkerwijs het standpunt van de Volkskrant reflecteert. Lees hier meer over ons beleid aangaande opiniestukken.
Eerdere bijdragen in deze discussie vindt u onder aan dit artikel.
Zo stelde Piet de Rooij in 1994 in zijn boek De rode droom de rode geschiedenis wel héél ‘paars’ voor, in aanloop naar het eerste paarse kabinet, met nadruk op de verwantschap tussen sociaaldemocraten en liberalen. Wellicht onbedoeld voorzag hij daarmee de voor sommige PvdA’ers moeizaam te verteren samenwerking met de VVD in de kabinetten-Kok van historische legitimatie.
En dat terwijl de eerste geschiedschrijvers de sociaal-liberale heren juist zo veel mogelijk uit het verhaal van de sociaaldemocratie hadden weggelaten, ten faveure van de ‘echte arbeiders’. Door tegelijkertijd de naar het anarchisme afgedwaalde ‘voorlopers’ van de sociaaldemocraten weg te zetten als onbezonnen revolutionairen, legitimeerde bijvoorbeeld SDAP-oprichter Willem Vliegen in zijn Dageraad der Volksbevrijding en passant de keuze van zijn partij voor de parlementaire weg.
Dat Pro zich nu beroept op de Doorbraak is geen toeval: met de PvdA wilden de partijen die daarin opgingen doorbreken naar de middenklasse en confessionelen en daar stemmen verwerven. Zoals de PvdA toen wilde doorbreken naar confessionelen, zo wil Progressief Nederland nu een bredere groep kiezers aanspreken, voorbij de linkse bubbel, met sociaaleconomisch linkse en groene thema’s. Die Doorbraak had overigens niet direct succes. Pas in de jaren zeventig, het andere decennium waarop Pro zich beroept, lukte dat in zekere zin, met het progressieve minderheidskabinet onder Den Uyl.
Natuurlijk gaat het voorbeeld van de katholieke Nederlander die ‘zeker geen’ lid zou worden van de FNV in het Progressief Pleidooi een beetje mank waar het de late jaren zeventig betreft (de FNV is inderdaad een fusie van het socialistische NVV en het katholieke NKV), maar als er NVV had gestaan in plaats van FNV, dan ging het wél op. Lidmaatschap van het NVV werd in 1954 nog door de katholieke kerk verboden; PvdA stemmen, regelmatig naar de Vara luisteren en socialistische vergaderingen bijwonen werden ontraden. Vergeefs – want de kerk liep leeg en de jaren zeventig werden het decennium van het links-progressieve levensgevoel.
Maar ook voorbij de Doorbraak en de jaren zeventig is er geen tekort aan ‘bruikbare geschiedenis’ in het rijke verleden van de brede linkse beweging, de ‘extended rode familie’ in Nederland. Wie verder en dichterbij terugkijkt, zal zien dat er ook groenen zaten in de brede rode familie, dat er tijdelijke allianties en verbanden waren, gevolgd door ruzies, en dat er niet één blik op die geschiedenis mogelijk is. Wat je voorop zet, hangt nauw samen met de toekomst die je beoogt.
Wilt u reageren? Stuur dan een opiniebijdrage (max 700 woorden) naar opinie@volkskrant.nl of een brief (maximaal 200 woorden) naar brieven@volkskrant.nl
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant