Op het Tilburgse festival Roadburn, voor heavy muziek uit vele genres, gaan publiek en bands samen op in iets moois.
is pop- en gamejournalist van de Volkskrant, met speciale aandacht voor de opkomst van artificiële intelligentie in de kunst.
Het is een onuitwisbaar moment, dat niet alleen kippenvel op de armen blaast maar eigenlijk ook het hele festival Roadburn verklaart.
Bij het optreden van de Amerikaanse band Agriculture, dat sowieso al een emotionele flipperkast is die heen en weer schiet tussen krijsende black metal en verstilde folk, valt de muziek even helemaal weg na een vernietigende schreeuw van bassist en vocalist Leah Levinson. Je hoort alleen nog een zware, zoemende bastoon uit de versterkers.
Maar vooral, en dat maakt het zo bijzonder, een doodse stilte in een zaal waar toch echt ruim drieduizend man staan opgestapeld, tot aan de achterste balkons. Niemand zegt iets, ook niet bij de drie bars in de enorme popzaal van het Tilburgse podium 013. Geen hoestbui, geen stuiterende bierbeker: niets. Een klassieke concertzaal zou er blij mee zijn.
De beklemmende stilte geeft het optreden van Agriculture een rituele kracht. De band zoekt connectie met de natuur en spiritualiteit, iets van menselijke saamhorigheid. Die voel je, bij een trillende uitvoering van bijvoorbeeld In the House of Angel Flesh, bij de gonzende riffs uit de Amerikaanse black metal, die op een of andere manier ook klinken als antieke volksmuziek. En bij de raadselachtige teksten die een uitweg lijken te zoeken uit de chaos van het leven, van het duister naar het licht.
Het mooie aan het vierdaagse festival Roadburn, dat volgens de eigen omschrijving ‘heaviness’ probeert te ‘herdefiniëren’, is dat zowel de bands als het publiek deel lijken uit te maken van één gemeenschap. Al ruim twintig jaar zet Roadburn harde, liefst niet al te vrolijke muziek uit vele genres naast elkaar, van stoner- en doommetal tot freejazz, krautrock, hedendaags klassiek, hiphop en elektronische avantgarde.
Het heeft met die unieke samenstelling een internationaal publiek getrokken dat geen editie meer wil missen – Roadburn 2026, verdeeld over zeven Tilburgse podia, is dit jaar uitverkocht. Een publiek dat altijd op zoek is naar die louterende ervaringen, die momenten dat bands en publiek samen opgaan in iets moois; of dat nu de bevlogen black metal is van bands als Agriculture en het Belgische Oathbreaker, of het verbijsterende saxofoongeweld van de Zweed Mats Gustafsson.
Op Roadburn klauwt de underground zich uit de aarde omhoog: klein wordt hier groots. Een optreden van het bikkelharde Amerikaanse trio Primitive Man, dat in normale omstandigheden misschien een publiek van tweehonderd man zou trekken, wordt in de oud-industriële Koepelhal aan het Tilburgse spoor onthaald als een niet te missen headliner.
Deze band is Roadburn misschien ook wel op het lijf geschreven: de monotoon zoemende gitaar van de indrukwekkende Ethan Lee McCarthy trekt ijskoud door je lijf, bij vertraagde drumbreaks en een bas die de nummers steeds dieper naar beneden trekt. Maar vooral zijn grommende stem doet je haast letterlijk achteroverslaan: McCarthy levert de diepste grauw uit de donkerste hoeken van de doommetal en is vooral live een godswonder.
Bijna tweeduizend man staan Primitive Man te ondergaan en band én publiek laten het hoofd synchroon knikken op het trage ritme van een ontstellend luide dodenmars. Dit maak je nergens anders mee.
Dat gevoel bekruipt je ook bij het New Yorkse Krallice. Deze band is zelden in Europa te zien en is een soort cultband voor liefhebbers van hoogbegaafde, onnavolgbare akkoordenschema’s in het spectrum van – alweer – de black metal. Op Roadburn speelt de band drie complete shows. Een optreden op vrijdag, in de grote zaal van 013, is een hoogtepunt in vele jaren Roadburn-geschiedenis.
Door het exorbitante volume ontgaat je misschien iets van de pracht van al die ingenieuze akkoorden, vooral die op de monsterlijke bas van het bandlid met de toepasselijke naam Nick McMaster. Maar wat rollen de golvende, steeds van kleur verschietende riffs magistraal over elkaar heen. Ja, het is technisch maar ook avontuurlijk en geen seconde saai of langdradig: weer met z’n allen op weg naar die ontlading.
Op Roadburn loop je vaak tegen eenmalige muziekervaringen aan, ook omdat de organisatie een aantal artiesten vraagt iets bijzonders te maken. Deze kunst om opdracht pakt dit jaar goed uit.
Zeer indringend is een gezamenlijk project van de Rotterdamse band Teardrinker met de Utrechtse Kim Hoorweg. Deze vocalist werd op jonge leeftijd groot in de jazz, maar week de laatste jaren uit naar de hardste muziek, met de activistische band Vulva. Voor Roadburn maakte Hoorweg, met Teardrinker, een soort muziektheater over vrouwenhaat en femicide, dat hard binnenkomt.
Hoorweg wisselt helder gesproken teksten af met een krachtige schreeuw, bij zware riffs die de boodschap erin rammen. Op een filmscherm worden confronterende teksten geprojecteerd over bijvoorbeeld de vervolging van vrouwen door de kerk in de middeleeuwen, toen men zich geen raad wist met ‘ongehoorzame vrouwen’ en die dus maar als ‘heksen’ op een brandstapel smeet.
Geestverruimend is ook het project Moonstruck Old Tales van de Chinese zangeres en kunstenaar Lane Shi Otayonii. Met haar band Otay: Onii speelt zij een merkwaardig soort hardcore en punk, met veel verwijzingen naar Chinese folklore. Haar bandleden dragen prachtige kostuums en Otayonii zelf ziet eruit als een magisch schildpadwezen, met een gigantische rugzak als schild.
De muziekstukken, vol wijze lessen uit de Chinese overlevering, worden nergens belerend of pretentieus. Als de zangeres het publiek inloopt en haar waanzinnige, trommelvliesverscheurende schreeuw recht in ieders gezicht blaast, besef je dat je weer zo’n once-in-a-lifetime-momentje hebt beleefd, dat niemand je meer afpakt.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant