De pro-Russische oud-president Roemen Radev is overtuigend de grootste geworden bij de Bulgaarse parlementsverkiezingen. Volgens exitpolls komt Radevs partij Progressief Bulgarije uit op bijna 40 procent van de stemmen.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
De 62-jarige Radev voerde campagne met de belofte dat hij Bulgarije zou verlossen van de politieke chaos die het land sinds 2021 teistert. De parlementsverkiezingen van zondag waren de achtste in vijf jaar tijd. De oud-president beloofde af te rekenen met de gevestigde partijen en de oligarchen die in Bulgarije veel politieke invloed hebben. Op veel andere punten, bijvoorbeeld economisch beleid, hield Radev zich bewust op de vlakte.
Ondanks zijn verkiezingsoverwinning zal Radev bij het uitvoeren van zijn plannen afhankelijk zijn van andere partijen. Gezien de exitpolls lijkt het uitgesloten dat de oud-president op een absolute meerderheid kan rekenen. Het is dan ook de vraag of hij een stabiele regering zal weten te vormen. De stembussen zijn zondagavond om 19.00 uur (Nederlandse tijd) gesloten, de definitieve uitslag wordt maandag bekend.
Radev richtte zijn partij in maart op, nadat hij in januari was afgetreden als president. Kort daarvoor was opnieuw een Bulgaarse regering afgetreden na grootschalige protesten tegen het begrotingsbeleid. In Bulgarije werd al langer gespeculeerd dat Radev, die voor zijn politieke carrière straaljagerpiloot en commandant van de Bulgaarse luchtmacht was, de ambitie had om een gooi te doen naar het premierschap.
Als president, een ambt dat in Bulgarije normaal gesproken vooral symbolisch van aard is, wist Radev zijn invloed de afgelopen jaren te vergroten. Hij profiteerde van zijn bevoegdheid om na iedere kabinetsval een interim-regering aan te wijzen. Veel leden van die tussenregeringen hebben vervolgens een hoge plek gekregen op de kandidatenlijst van Progressief Bulgarije.
Radevs verkiezingscampagne, waarin hij fel ageerde tegen corruptie en de invloed van oligarchen, heeft hem een grote overwinning opgeleverd: zijn partij heeft meer dan twee keer zoveel stemmen gekregen als de nummer twee. Het conservatief-rechtse Gerb, de partij van oud-premier Bojko Borisov, krijgt in de exitpolls zo’n 16 procent van de stemmen.
Het pro-Europese PP-DB is met 14 procent de derde partij in de exitpolls, gevolgd door de partij van oligarch Deljan Peevski (ruim 8 procent). Het extreemrechtse Wederopstanding (5 procent) en de socialistische partij (4 procent) lijken de kiesdrempel van 4 procent net te hebben gehaald.
Voor Radev zal het met deze verkiezingsuitslag niet eenvoudig zijn om een meerderheidsregering te creëren. Samenwerking met de partijen van Borisov en Peevski lijkt uitgesloten: Radev voerde fel campagne tegen die partijen, die hij als belangrijkste schuldigen aanwijst voor de jaren van politieke crisis. De twee kleinste partijen lijken niet genoeg zetels te hebben gehaald om de oud-president aan een meerderheid te helpen.
Het hervormingsgezinde PP-DB pleit net als Radev voor corruptiebestrijding, maar als het om Europese samenwerking en de omgang met Rusland gaat verschillen de partijen flink van mening. Radev verzette zich als president tegen wapensteun aan Oekraïne en pleit voor het aanhalen van de banden met Rusland. Ook was hij kritisch op de Bulgaarse samenwerking met Navo-bondgenoten en stribbelde hij tegen bij de invoering van de euro.
Bij gebrek aan een aantrekkelijke coalitiepartner kan Radev ook kiezen voor een minderheidskabinet. Die constructie is in Bulgarije de afgelopen jaren echter zeer riskant gebleken: verschillende verkiezingswinnaars verloren razendsnel de steun van het parlement, met een kabinetsval en nieuwe verkiezingen tot gevolg.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant