Jongvolwassenen in Nederland twijfelen massaal over het ouderschap: 53 procent van de 18- tot 35-jarigen wil geen kinderen of weet nog niet of ze die wil, blijkt uit onderzoek van het RTL Nieuwspanel. Vooral geldzorgen en het woningtekort spelen een grote rol bij die keuze, in een tijd waarin het geboortecijfer al jaren daalt van gemiddeld 1,8 kinderen per vrouw in 2010 naar 1,4 in 2024.
Veel deelnemers aan het onderzoek geven aan bewust geen kinderen te willen, vaak om een combinatie van redenen. Sommigen voelen überhaupt geen kinderwens, anderen willen hun vrijheid, tijd en levensstijl behouden. Daarbovenop komen zorgen over de toekomst, zoals maatschappelijke spanningen of bang zijn vanwege doemscenarios over klimaatverandering in de media, en praktische drempels als financiële onzekerheid, gebrek aan woonruimte, gezondheidsproblemen of het ontbreken van een stabiele partner.
Voor de 30-jarige Annemarie Nieuwenhuizen was die afweging aanleiding om haar anticonceptie definitief te regelen. Ze dacht jarenlang dat kinderen vanzelf zouden volgen, maar merkte dat haar wens uitbleef. "Ik hou van kinderen, maar vooral als tante", zegt ze. Samen met haar partner concludeerde ze dat een kind hen niet gelukkiger zou maken, en ze vraagt zich af in wat voor wereld een toekomstig kind terecht zou komen, met de klimaatcrisis en andere problemen in het achterhoofd.
De 29-jarige Sandra Uljee kwam tot een vergelijkbare conclusie, maar dan vooral door haar gezondheid. Zij heeft long-covid en moet haar beperkte energie zorgvuldig verdelen. Een kind zou betekenen dat ze moet inleveren op werk en hobby’s, terwijl ze nooit een sterke drang heeft gevoeld om moeder te worden. "Ik zou een goede moeder zijn, maar geen gelukkige", zegt ze, al krijgt ze vaak te horen dat ze haar mening later nog wel zal bijstellen en voelt ze zich daardoor niet altijd serieus genomen.
Volgens econoom Jona van Loenen heeft de dalende kinderwens grote gevolgen voor Nederland. Hij rekent voor dat de bevolking binnen 75 jaar kan halveren als de krimp in dit tempo doorgaat, met grotere personeelstekorten in onder meer zorg, bouw en techniek tot gevolg. Het aantal gepensioneerden groeit dan veel sneller dan het aantal werkenden, waardoor er straks mogelijk nog maar twee werkenden per gepensioneerde zijn en de druk op zowel zorg als economie fors toeneemt.
Econoom Jan-Pieter Peijs ziet juist ook kansen in bevolkingskrimp en noemt het "een zegen" in het licht van mondiale groei richting 11 miljard mensen. Een kleinere bevolking kan volgens hem helpen om de klimaatcrisis en problemen rond natuur, stikstof, woningmarkt, files en uitstoot beter beheersbaar te maken. Van Loenen erkent die voordelen, maar waarschuwt dat vooral het hoge tempo van de krimp de maatschappij kan ontwrichten. Beide economen wijzen erop dat immigratie een belangrijke rol kan spelen om tekorten op te vangen. "Het is óf meer kinderen krijgen óf meer migratie", vat Van Loenen de spanningslijn samen.
Vergrijzing in Nederland (afbeelding: Grok AI / FOK.nl)
Source: Fok frontpage