Burgemeester Zohran Mamdani van New York wil een ‘pied-à-terre tax’ voor appartementen boven de 5 miljoen dollar die niet permanent bewoond worden. Bij de superrijken zijn de rapen gaar over deze ‘klassenoorlog’.
is economieredacteur voor de Volkskrant. Hij schrijft onder meer over grote bedrijven, ongelijkheid en lobby.
Mamdani kondigde zijn voornemen afgelopen woensdag aan in een filmpje op YouTube. Hierin meldt hij dat New York voor het eerst de tweede huizen van vermogende bewoners gaat belasten – op de achtergrond klinkt muziek die sterk doet denken aan de soundtrack van serie Succession over de New Yorkse bovenklasse. Terwijl geschokte superrijken de afgelopen week meldden ‘nog nooit zoiets engs’ te hebben gezien, liet een medewerker van Mamdani weten dat dit de best bekeken video van de burgemeester is.
Volgens Mamdani, die samenwerkt met gouverneur Kathy Hochul van de staat New York, zou de nieuwe jaarlijkse belasting 500 miljoen dollar kunnen opleveren. Dat geld gaat wat de burgemeester betreft naar kinderopvang, openbaar vervoer en publieke veiligheid, waarmee hij zijn verkiezingsbelofte de rijken te belasten – Tax The Rich – nakomt. Volgens Hochul gaat het om dertienduizend vastgoedobjecten.
De ‘pied-à-terre tax’ is nog niet ingevoerd, en daarvoor is ook nog geen datum genoemd. Sowieso moet nog blijken hoe deze tax zich verhoudt tot andere woningbelastingen; een specifieke pied-à-terre tax is ook voor de Verenigde Staten een novum.
Maar niettemin zijn bij de rijken de rapen gaar. Mamdani is ‘DESTROYING New York’, schreef president Donald Trump op Truth Social. De in Mar-a-Lago, Florida, ingeschreven Trump zou zomaar zelf een aanslag in de bus kunnen krijgen voor zijn penthouse in de Trump Tower, net als de in Miami woonachtige Amazon-topman Jeff Bezos die een New Yorks optrekje heeft dat meer dan 100 miljoen dollar kostte.
Volgens senator Ted Cruz van Texas staan de telefoons van makelaars in Texas en Florida roodgloeiend. Andere rijken spreken van een ‘klassenoorlog’ omdat de burgemeester in zijn YouTube-video voor het 238 miljoen dollar kostende penthouse van de in Miami wonende miljardair Ken Griffin staat en hem bij naam noemt. Daarmee maakt hij duidelijk dat hij dit soort luxeappartementen bedoelt met zijn nieuwe belasting.
Volgens hedgefonds-miljardair Bill Ackman zal de maatregel averechts uitpakken en de gewone New Yorkers niet helpen. De niet-inwoners spenderen miljoenen dollars en zullen door de maatregel van Mamdani de stad verlaten, luidt zijn betoog, aangehangen door diverse collega-miljardairs met een stulpje in New York.
Maar dat valt wel mee, denkt belastinghoogleraar Eric Chaffee. Mogelijk vertrekken er wat mensen naar steden als Chicago of San Francisco. ‘Maar Manhattan is nu eenmaal een prachtige plek’, aldus Chaffee tegen de Amerikaanse site Business Insider.
Hij noemt de pied-à-terre tax een politieke overwinning voor Mamdani (35), die het afgelopen november als eerste moslim tot burgemeester van New York werd verkozen. Maar de hoogleraar betwijfelt of de maatregel echt 500 miljoen dollar gaat opleveren, omdat rijken zullen proberen er onderuit te komen.
Als superrijken belastingen proberen te ontvluchten kan dat nog steeds, maar de druk neemt wel toe, zegt Wouter Leenders, die voor de University of California, Berkeley, onderzoek doet naar ongelijkheid en belastingheffing. Zo wil Californië een referendum organiseren om miljardairs eenmalig 5 procent belasting te laten betalen over hun vermogen, om zo de zorgbegroting van de staat sluitend te krijgen.
De oprichters van Google en Facebook-oprichter Mark Zuckerberg zouden vanwege de dreigende aanslag al huizen hebben gekocht in Florida, om Californië te kunnen ontvluchten als het zo ver is. Het door Republikein Ron DeSantis geleide Florida kent geen inkomstenbelasting.
Maar topman Jensen Huang van AI-reus Nvidia doet niet mee aan deze belastingvlucht. ‘Prima’, zei hij over de mogelijke miljardairsbelasting die hem 8 miljard dollar (op een vermogen van 155 miljard) zou kunnen kosten. ‘Ik heb er geen moment over nagedacht om te vertrekken. We kiezen ervoor in Silicon Valley te wonen.’
Leenders wijst ook nog op de minimumbelasting van 2 procent die de Franse econoom Gabriel Zucman wil invoeren voor vermogens boven de 100 miljoen dollar. ‘Ze kunnen het proberen te ontvluchten, maar overal in de wereld wordt gewerkt aan maatregelen om de superrijken een eerlijk deel te laten meebetalen.’
Nederlandse Mamdani-aanhangers vroegen zich na de YouTube-video af of dit ook niet wat is voor bijvoorbeeld Amsterdam. In de hoofdstad is begin dit jaar een vergunningsplicht ingevoerd voor pied-à-terres. Voordat een tweede woning mag worden aangehouden, moet de gemeente eerst toestemming geven.
Amsterdam hoopt zo de leegstand aan te pakken en het aantal tweede woningen te beperken. ‘Het is net ingevoerd dus moet nog blijken wat dit gaat opleveren’, zegt Leenders. ‘Maar zoveel als in New York zal het niet zijn.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant